Journal : Acta Energetica
Article : Environmental considerations of development of the Lower Vistula River

Authors :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Abstract : For a long time, the Vistula River has been transformed and developed in order to better fulfil its economic functions. In spite of these changes, the river has very precious natural values, due to which it is covered by area legal protection, dominated by the Natura 2000 network. Environmental requirements related to Natura 2000 conservation and resulting from the Water Framework Directive – confirmed in Polish law (Environmental Protection Law, Water Law) – constitute part of the EU strategy within the scope of water management. Thus, they need to be considered in measures related to river transformation. This significantly reduces investment opportunities and complicates the process of investment preparation. Fuller diagnosis of the environmental condition including the impact of changeability of hydrological, hydraulic and morphological considerations on protected nature resources is necessary for reasonable conservation of Natura 2000 network areas, carrying out investment in these areas, as well as for conducting measures compensating possible harmful interference with the environment. The need for economic functions of the Vistula River and simultaneous necessity to consider environmental protection requirements, indicates the need to carry out compromise solutions of river development. This study presents some more important conditions of reaching such solutions.

Wisła od dawna była przekształcana i zabudowywana w celu stworzenia pełniejszych możliwości realizacji jej funkcji gospodarczych. Mimo tych zmian rzeka ma bardzo cenne walory przyrodnicze, co stało się podstawą objęcia ich obszarową ochroną prawną, w której dominującą rolę odgrywa sieć Natura 2000. Wymagania środowiskowe związane z ochroną Natura 2000 i wynikające z Ramowej Dyrektywy Wodnej – potwierdzone w polskich aktach prawnych (ustawa o ochronie przyrody, ustawa Prawo wodne) – są elementem strategii UE w zakresie gospodarowania wodami i muszą być uwzględniane w działaniach związanych z przekształcaniem rzek. To istotnie ogranicza możliwości inwestycyjne oraz komplikuje proces przygotowania inwestycji. Do racjonalnej ochrony obszarów objętych siecią Natura 2000, realizacji inwestycji na tych obszarach, a także prowadzenia działań kompensujących ewentualne szkodliwe ingerencje w środowisko przyrodnicze niezbędne są pełniejsze rozpoznania stanu środowiska, obejmujące wpływ na chronione zasoby przyrody zmienności warunków hydrologicznych, hydraulicznych i morfologicznych. Potrzeba realizacji gospodarczych funkcji Wisły i jednocześnie konieczność uwzględnienia wymagań ochrony przyrody wskazują na potrzebę realizowania rozwiązań kompromisowych w zagospodarowaniu rzek. Niektóre ważniejsze warunki dochodzenia do takich rozwiązań przedstawiono w opracowaniu.

Keywords : dolna Wisła, stan koryta, środowisko przyrodnicze, oddziaływanie na środowisko, współpraca z przyrodnikami, rozwiązania kompromisowe, Lower Vistula River, condition of the riverbed, environment, environmental impact, cooperation with naturalists, compromise solutions,
Publishing house : ENERGA SA
Publication date : 2013
Number : nr 2
Page : 69 – 82

Bibliography
: 1. Banach M., Dynamika brzegów dolnej Wisły Dynamics of Banks of the Lower Vistula River, Stanisław Leszczycki Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, Dokumentacja Geograficzna Geographical Documentation 1998, book 9.
2. Babiński Z., Charakterystyka równiny zalewowej dolnej Wisły Characteristics of the Lower Vistula River Floodplain, Przegląd Geograficzny Geographical Review 1990, issue 62, pp. 1–2, 95–120.
3. Bojarski A. et al., Przekształcenia w inżynierii i gospodarce wodnej – problemy i zadania do rozwiązania Transformations in Water Engineering and Management – Problems and Tasks to be Solved, Gospodarka Wodna Water Management 2006, issue 6.
4. Bukaciński D. et al., Liczebność i rozmieszczenie ptaków wodnych gniazdujących na Wiśle środkowej – zmiany w latach 1973–1993 Population and Distribution of Water Birds Nesting on the Middle Vistula River, Notatki Ornitologiczne 1994 Ornithological Notes, Vol. 35, pp. 1–2.
5. Gacka-Grzesikiewicz E. (ed.), Korytarz ekologiczny doliny Wisły Ecological Corridor of the Vistula River Valley, IUCN, Warszawa 1995.
6. Kajak Z., Natural and recreational values of the Vistula river valley from the point of view of the need to create a Vistula River Valley Park, 1989.
7. Kajak Z., Stan i potrzeby ochrony Wisły i jej doliny Condition and Need of Protection of the Vistula River and its Valley in: Monograph: Ochrona przyrody i środowiska w dolinach nizinnych rzek Polski Environmental Protection in Plain Valleys of Polish Rivers, Kraków 1993.
8. Magnuszewski A., Analiza wpływu akumulacji rumowiska w strefie oddziaływania zbiorników na bezpieczeństwo powodziowe w regionie. Określenie kryteriów wyboru miejsc przeprowadzenia prac pogłębiarskich Analysis of the Impact of Bed Load Accumulation in the Reservoir Impact Zone on Flood Safety in the Region. Determination of Criteria to Choose Places of Performing Dredging Works, Ekspertyza dla Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Środkowej Wisły Expertise for the Program of Flood Safety in the Water Region of the Middle Vistula River, 2012.
9. Majewski W., Ogólna charakterystyka Wisły i jej dorzecza General Characteristics of the Vistula River and its Basin, Acta Energetica 2013, No. 2/15.
10. Matuszkiewicz J., Geobotaniczna analiza potrzeb i możliwości działań dla ochrony roślinności i krajobrazu doliny środkowej Wisły Geobotanical Analysis of Needs and Options of Measures for Protection of Greenery and Landscape of the Middle Vistula River Valley in: Monograph: Ochrona przyrody i środowiska w dolinach nizinnych rzek Polski Environmental Protection in Plain Valleys of Polish Rivers, Kraków 1993.
11. Nawrocki P., Nieznański P., Żelazo J., Możliwości oraz sposoby rozwiązywania zagadnień problemowych i konfliktowych w gospodarce i inżynierii wodnej. Options and Ways of Solving Problematic and Conflict Issues in Water Management and Engineering HYDROTECHNIKA XI, Ustroń 2009.
12. Nocoń H., Niektóre zagadnienia regulacji Wisły środkowej Some Issues of the Middle Vistula River Engineering,
13. International Commission of Large Dams Report, Water Dams and Environment, transl. H. Fiedler-Krukowicz, 1995.
14. Rotko J., Ochrona przed powodzią na obszarach NATURA 2000 Flood Protection on NATURA 2000 Areas, Gospodarka Wodna Water Management 2006, issue 6.
15. Różański A., Przekształcenia łożysk rzek naszych, a ochrona przyrody Transformations of Our Riverbeds and the Environmental Protection, Water Management 1937, May-June, pp. 127–139.
16. Tomiałojć L., Dyrcz A., Przyrodnicza wartość dużych rzek i ich dolin w Polsce w świetle badań ornitologicznych Environmental Value of Large Rivers and Their Valleys in Poland in the Light of Ornithological Research in: Monograph: Ochrona przyrody i środowiska w dolin¬ach nizinnych rzek Polski Environmental Protection in Plain Valleys of Polish Rivers, Kraków 1993.
17. The 18 July 2001 Water Law (Journal of Laws 2001.115.1229 as amended).
18. The 16 April 2004 Environmental Protection Law (Journal of Laws of 2004.92.880, as amended).
19. The 3 October 2008 Act on Providing Access to Information concerning the Environment and Environmental Protection, Participation of the Public in Environmental Protection and on Environmental Impact Assessments (Journal of Laws 2008.199.1227).
20. Environmental Protection Law, Act of 27 April 2011 (Journal of Laws 2001. 62.627, as amended).
21. Wierzbicki J., Przyrodnicze, gospodarcze i hydrotechniczne przesłanki regulacji rzek Environmental, Economic and Hydrotechnical Premises of River Engineering, conference materials: Water Management Development Strategy, Vol. 3, Zakopane-Kościelisko 1995.
22. Żbikowski J., Żelazo J., Ochrona środowiska w budownictwie wodnym Environmental Protection in Civil Engineering, information materials, Ministry of the Environment, Warszawa 1993.
23. Żelazo J., Analiza potrzeb i możliwości realizacji inwestycji wodnych w aspekcie wymagań ochrony środowiska Analysis of Needs and Options of Implementation of Water Investments in the Aspect of Environmental Protection Requirements in: Monograph: Środowiskowe aspekty gospodarki wodnej Environmental Aspects of Water Management, Environmental Protection Committee Polish Academy of Sciences, Faculty of Environmental Engineering and Geodesy of the Wrocław University of Environmental and Life Sciences 2005, pp. 275–293.
24. Żelazo J., Analiza warunków przepływu i możliwości zabezpieczenia przed erozją prawego brzegu Wisły, w rejonie km 599–600 Analysis of Flow Conditions and Options of Protecting the Right Bank of the Vistula River against Erosion in the Region of km 599–600, Zeszyty Naukowe Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich PAN 2007 Scientific Studies Infrastructure and Ecology of Village Areas Polish Academy of Sciences 2007, issue 4/2.
DOI :
Qute : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. ,Żelazo, J. , Environmental considerations of development of the Lower Vistula River. Acta Energetica nr 2/2013
facebook