Journal : Acta Energetica
Article : Proposals for Protection of Return Cables on SwePol Link

Authors :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Kot, A.
AGH University of Science and Technology in Krakow, akot@agh.edu.pl,
Kubek, P.
Silesian University of Technology in Gliwice, pawel.kubek@polsl.pl,
Siwy, E.
Silesian University of Technology in Gliwice, edward.siwy@polsl.p,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH University of Science and Technology in Krakow, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Tarko, R.
AGH University of Science and Technology in Krakow, rtarko@agh.edu.pl,
Okoń, T.
Wrocław University of Technology, Tomasz.Okon@pwr.wroc.pl,
Wilkosz, K.
Wrocław University of Technology, Kazimierz.Wilkosz@pwr.wroc.pl,
Pasierbek, A.
Silesian University of Technology, artur.pasierbek@polsl.pl,
Połomski, M.
Silesian University of Technology, marcin.polomski@polsl.pl,
Baron, B.
Silesian University of Technology, bernard.baron@polsl.pl,
Szczepański, T.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne – Północ Spółka Akcyjna, tadeusz.szczepanski@pse-operator.pl,
Abstract : The return cable on the SwePol Link has been introduced as an alternative forced by environmentalists due to lack of social acceptance of other solutions. This is why in the proposed solution water and earth have been replaced by two return cables, although from a technical point of view such a solution is less effective. The last, eleventh fault of the return cable took place on 15 October 2012. In eight earlier cases the faults were caused by electrical failures in the cable in the sea and were located between ten and twenty kilometers from the Polish shore and triggered by disturbances in the northern part of the Polish power grid. In this situation it has been suggested to analyze and introduce one or two solutions shown below which may significantly limit the effects and lower the costs caused by return cable faults: a) assembly of additional surge arresters b) return to electrodes – lack of return cables c) ”partial” electrodes working with one return cable d) operation of the link only with earthings on converter stations. To sum up it needs to be stated that: • a relatively cheap way of protecting return cables against electrical failures is installing surge arresters in the cabinet located next to the cable container on the Polish shore • from the suggested preventive measures it seems reasonable to introduce the above mentioned solutions a) and d) simultaneously, as both of them are simple solutions which require neither considerable financial expenditure nor authorizations and may quickly show the expected results.

Streszczenie Kabel powrotny w łączu Szwecja – Polska pojawił się jako alternatywa wymuszona przez ekologów. Dlatego w wykonanym rozwiązaniu zastąpiono wodę i ziemię dwoma kablami powrotnymi, chociaż z punktu widzenia technicznego wprowadzone rozwiązanie daje niższą sprawność. Ostatnio do jedenastego uszkodzenia kabla powrotnego doszło 15 października 2012 roku. W ośmiu wcześniejszych przypadkach przyczynami awarii były uszkodzenia elektryczne kabla w morzu, w odległości kilkunastu kilometrów od polskiego brzegu, spowodowane zakłóceniami w północnej części polskiego systemu elektroenergetycznego.

Keywords : kabel powrotny, ogranicznik przepięć, elektroda, return cable, surge arrester, electrode,
Publishing house : ENERGA SA
Publication date : 2013
Number : nr 1
Page : 147 – 156

Bibliography
: 1. Argasińska H. i in., Układ przesyłowy 450 kV prądu stałego Szwecja – Polska a środowisko, Warszawa, październik 1997.
2. Kamrat W., Szczepański T., Sieci przesyłowe najwyższych napięć. Gdańskie dni elektryki – SEP Oddział Gdańsk, Wydawca DOM TECHNIKA, Gdańsk 2009.
3. Kamrat W., Szczepański T., Wybrane zagadnienia budowy i eksploatacji sieci przesyłowych najwyższych napięć, Kongres Elektryki Polskiej, Warszawa, 2–4 września 2009 w: Przegląd Elektrotechniczny 2009, nr 11.
4. Lubośny Z., Farmy wiatrowe w systemie elektroenergetycznym, Warszawa 2009.
5. Szczepański T., Analiza niezawodności wysokonapięciowych łączy prądu stałego, referat wygłoszony podczas seminarium na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej, Gdańsk, 30 marca 2010.
6. Szczepański T., O eksploatacji połączenia stałoprądowego Polska – Szwecja w latach 2001–2006, Wokół Energetyki 2007, nr 3.
7. Szczepański T., Wysokonapięciowe połączenie prądu stałego Szwecja – Polska, Materiały VIII Sympozjum „Energoelektronika w nauce i dydaktyce”, Bydgoszcz, 26–28 września 2002.
8. Źródłowe materiały do oceny niezawodności łącza prądu stałego, Bydgoszcz 2000–2012 (niepublikowane).
DOI :
Qute : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. ,Kot, A. ,Kubek, P. ,Siwy, E. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Nowak, W. ,Tarko, R. ,Okoń, T. ,Wilkosz, K. ,Pasierbek, A. ,Połomski, M. ,Baron, B. ,Szczepański, T. ,Szczepański, T. , Proposals for Protection of Return Cables on SwePol Link. Acta Energetica nr 1/2013
facebook