Category: Vol. 69, No. 1-2

Structural record of Variscan thrusting and subsequent extensional collapse in the mica schist from vicinities of Kamieniec Zabkowicki, Sudetic foreland, SW Poland

Czasopismo : Annales Societatis Geologorum Poloniae
Tytuł artykułu : Structural record of Variscan thrusting and subsequent extensional collapse in the mica schist from vicinities of Kamieniec Zabkowicki, Sudetic foreland, SW Poland

Autorzy :
Mazur, S.
Instytut Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wroclawskiego, 50-204 Wroclaw pl. Maksa Borna 9,
Abstrakty : Two tectonic units of different metamorphic grade can be distinguished in the mica schists which crop out at the eastern margin of the Sudetic foreland near Kamieniec Zabkowicki. The Kamieniec unit comprises mica schists containing garnet, staurolite and andalusite porphyroblasts, whereas the Byczeń unit is composed of mica schists having porphyroblasts of albite. The Byczeń unit is situated to the west of the Kamieniec unit in the north of the study area. The reverse order of the two units apparent in the south of that area results from displacement of their tectonic contact along a shallow WSW-dipping normal-slip shear zone cross-cutting earlier steeply dipping structures. Both the Kamieniec and Byczen tectonic units are exposed on the inverted limb of a large SE-vergent synform, F2, as indicated by NW asymmetry of mesofolds and by gently inclined cleavage S2 intersecting the steep foliation S1. The hinge zone of this fold is occupied by an orthogneiss body and the normal limb is represented by paragneiss of the Chalupki unit exposed further east. The mica schists in the vicinities of Kamieniec Zabkowicki have recorded three deformation events, D1, D2 and D3. Deformation D1 produced the main foliation S1, which, in the study area is now steeply NW-dipping. The locally preserved L1 stretching lineation is trending, in general, E-W, although it is locally reoriented on the limbs of younger folds F2. The axes of the F2 folds are oriented NE-SW and the accompanying penetrative axial cleavage S2 show gentle dips to the W, SW or NW. The S2 foliation is represented either by crenulation cleavage or, more frequently, by transposition foliation that has completely replaced the older foliation S1. Intersecting S2 and S1 surfaces define penetrative lineation L2, the most prominent linear structure in the area. Deformation D3 was confined to low-angle normal-slip shear zones dipping to the SW. The S3 foliation within the shear zones is parallel to S2, whereas the L3 stretching lineation parallels the intersection lineation L2. Kinematic indicators point to an E-directed overthrusting of the Byczeń unit by the Kamieniec unit during the D1 event. The tectonic juxtaposition of both units resulted in metamorphic grade inversion. The subsequent deformation D2 involved an irrotational shortening in the NW-SE direction, which produced the large-scale NE-SW-trending synform F2. Its western, inverted limb was subjected to an intense subvertical shortening. The progressive shortening was followed by development of normal-slip shallow-dipping shear zones D3 showing top-to-SW or to-WSW sense of shear. The normal-slip shearing was related to SW-directed extensional collapse D3 at the eastern margin of the Sudetic foreland.

W łupkach łyszczykowych okolic Kamieńca Ząbkowickiego wydzielamy dwie jednostki tektoniczne Kamieńca i Byczenia, różniące się stopniem metamorfizmu. Pierwsza z nich obejmuje łupki łyszczykowe z porfiroblastami granatu, staurolitu i andaluzytu, podczas gdy do drugiej należą łupki z porfiroblastami albitu. W skali całego metamorfiku Kamieńca Ząbkowickiego jednostka Byczenia występuje generalnie na zachód od jednostki Kamieńca, tak jak ma to miejsce w rejonie wsi Stolec. Odwrotne rozmieszczenie wychodni tych jednostek między Kamieńcem Ząbkowickim a Byczeniem jest efektem przemieszczenia na połogiej, zrzutowo-normalnej strefie ścinania o upadzie ku WSW. Orientacja kliważu S2 nachylonego mniej stromo niż foliacja S1 oraz północno-zachodnia asymetria fałdów mezoskopowych dowodzą, że obie jednostki tektoniczne występują na krótszym skrzydle makrosynformy obalonej ku SE. Dłuższemu skrzydłu synformy odpowiadają natomiast wychodnie paragnejsów wschodniej części metamorfiku Doboszowic (jednostka Chałupek). W łupkach łyszczykowych z okolic Kamieńca Ząbkowickiego wyróżniliśmy trzy zespoły struktur deformacyjnych odpowiadające trzem etapom deformacji D1, D2 i D3 o zasięgu regionalnym. W etapie D1 powstała foliacja S1 zapadająca dziś w obszarze badań stromo ku NW oraz, zaznaczająca się tylko sporadycznie, lineacja z rozciągania L1. Generalny przebieg lineacji L1 jest zbliżony do kierunku E-W, choć lokalnie uległa ona reorientacji na skrzydłach młodszych fałdów F2. Podczas etapu D2 foliacja S1 została zdeformowana w fałdy F2 o osiach NE-SW. Kliważ osiowy fałdów F2 ma łagodne nachylenie ku W, SW lub NW. Miejscami ma formę kliważu krenulacyjnego, a miejscami tworzy nową penetratywną foliację S2 zacierającą starsze powierzchnie S1. W efekcie przecięcia kliważu S2 ze starszą foliacją S1, powstała penetratywna lineacja intersekcyjna L2 o przebiegu NE-SW, będąca główną strukturą linijną w badanym terenie. Deformacja D3 skoncentrowała się w strefach ścinania o upadzie ku SW, w których foliacja S3 jest równoległa do S2, a lineacja z rozciągania L3 jest równoległa do L2. Analiza wskaźników kinematycznych dowodzi, że deformacja D1 wiązała się z transportem tektonicznym ku E. Etap D2 zachodził natomiast w efekcie koaksjalnego skrócenia o kierunku NW-SE. Konsekwencją rosnącego skrócenia było powstanie niskokątowych, normalnych stref ścinania D3 o zwrocie “strop-ku-SW” lub “ku-WSW”. W etapie D1 jednostki tektoniczne Kamieńca i Chałupek nasunęły się kolejno na jednostkę Byczenia, co doprowadziło do tektonicznej inwersji stopnia metamorfizmu. W etapie D2 powstała makrosynforma F2 o osi NE-SW. Jej krótsze skrzydło uległo silnemu skróceniu w kierunku pionowym. W etapie D3 rozwinął się kolaps ekstensyjny ku SW, a wzdłuż wschodniej krawędzi bloku sowiogórskiego powstała przesuwcza, lewoskrętna strefa dyslokacyjna Niemczy.

Słowa kluczowe :
Wydawnictwo : Polskie Towarzystwo Geologiczne
Rocznik : 1999
Numer : Vol. 69, No. 1-2
Strony : 1 – 26
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Mazur, S. , Structural record of Variscan thrusting and subsequent extensional collapse in the mica schist from vicinities of Kamieniec Zabkowicki, Sudetic foreland, SW Poland. Annales Societatis Geologorum Poloniae Vol. 69, No. 1-2/1999

Depositional processes in a Late Miocene posttectonic basin: Terravecchia Formation, Scillato Basin, Sicily

Czasopismo : Annales Societatis Geologorum Poloniae
Tytuł artykułu : Depositional processes in a Late Miocene posttectonic basin: Terravecchia Formation, Scillato Basin, Sicily

Autorzy :
Mazur, S.
Instytut Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wroclawskiego, 50-204 Wroclaw pl. Maksa Borna 9,
Abbate, B.
Dipartimento di Geologia e Geodesia, Universita di Palermo – Corso Tukory, 131 -90134 Palermo, Italy,
Abstrakty : Terravecchia Formation in the Scillato Basin is a good example of development of a post-tectonic basin. Practically continuous exposures across that basin give the rare possibility to observe the lateral distribution of lithofacies and gradual changes of sedimentary succession from an alluvial fan, fluvial plan to lacustrine and, eventually, to marine setting. The alluvial fan deposits are generally represented by polymictic, disorganised or crudely organised conglomerates representing mainly flow and debris flow deposits. The fluvial plain association is characterized generally by cross-bedded sandstones with streaks of conglomerates laid down within a channel bar system. Flood-plain deposits are subordinate. Sedimentary structures suggest deposition in a braided river. The fluvial plain association pass laterally to lacustrine/fluvial plain deposits represented by grey to pinkish mudstones with channelised sandstones. As an effect of subsidence the Scillato Basin was invaded by marine/brackish environment, and marly mudstones and siltstones with subordinate sandstones were deposited. That variability of sedimentary facies can be explained by vertical tectonic movements.

Późnomioceńska formacja Terravecchia zachowana w basenie Scillato, stanowi dobry przykład rozwoju basenu posttektonicznego. Ciąg bardzo dobrych odsłonięć w poprzek basenu pozwolił na szczegółowe obserwacje rozkładu litofacji, struktur sedymentacyjnych oraz asocjacji facjalnych i ich wzajemnych związków. Wyróżnionych zostało kilka środowisk sedymentacyjnych, od stożka aluwialnego, przez rzekę roztokową po środowisko jeziorne i morskie. Osady stożka aluwialnego reprezentowane są przez czerwone i żółte, polimiktyczne zepieńce, o strukturach zarówno bezładnych jak i uporządkowanych, powstałe w wyniku działania prądów i spływów rumoszowych. Osady rzeki roztokowej to głównie przekątnie warstwowane piaskowce związane z różnego rodzaju łachami piaszczystymi. Mułowcowe osady równi zalewowych zachowały się tylko sporadycznie. Osady rzeczne przechodzą lateralnie w mułowcowe osady jeziorne z licznymi osadami kanałowymi w ich dolnej części. Pod koniec rozwoju basenu, w rezultacie subsydencji tektonicznej, nastąpiła ingresja morska i powyżej osadów rzeczno-jeziornych rozpoczęła się sedymentacja osadów brakiczno-morskich z poziomami fauny.

Słowa kluczowe : sedimentological structures, river deposits, postectonic basin, Sicily,
Wydawnictwo : Polskie Towarzystwo Geologiczne
Rocznik : 1999
Numer : Vol. 69, No. 1-2
Strony : 27 – 48
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Mazur, S. ,Abbate, B. , Depositional processes in a Late Miocene posttectonic basin: Terravecchia Formation, Scillato Basin, Sicily. Annales Societatis Geologorum Poloniae Vol. 69, No. 1-2/1999
[Top]

The North-Central Sicily Belt: structural setting and geological evolution

Czasopismo : Annales Societatis Geologorum Poloniae
Tytuł artykułu : The North-Central Sicily Belt: structural setting and geological evolution

Autorzy :
Mazur, S.
Instytut Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wroclawskiego, 50-204 Wroclaw pl. Maksa Borna 9,
Abbate, B.
Dipartimento di Geologia e Geodesia, Universita di Palermo – Corso Tukory, 131 -90134 Palermo, Italy,
Nigro, F.
Department of Geology and Geodesy, University of Palermo, Corso Tukory n. 131, 90134, Palermo, Italy,
Abstrakty : North-Central Sicily represents an Apenninic-Maghrebian Chain sector, deriving from the Miocene- Pliocene deformation of different palaeogeographic domains-derived successions (carbonate platforms and pelagic basins), piled-up in ramp-flat and duplex style, and belonging during the Mesozoic-Tertiary to the Northern African Continental Margin. These domains are represented by outcropping basinal sedimentary successions (Imerese-Sicanian Basin), geometrically interposed between carbonate platform rock bodies: the Panormide (innermost) and the Hyblean-Pelagian Domains (more external). In this paper, using stratigraphic and structural data, we propose a new palaeogeographic model, in which the main differences from previous interpretations consist in the position of the Imerese Basin, here identified as the juncture between the Panormide Domain and the Sicanian Basin Auct., and the position of the Trapanese pelagic carbonate platform, considered as the juncture between the Hyblean-Pelagian Domain and the Sicanian Basin Auct. Tectono-sedimentary steps characterising the evolution of the Sicilian Miocene-Pliocene Foredeep illustrate the deformational history of the area. Two geological cross-sections depict the structural architecture of the tectonic edifice, characterised by different thrust sheets piled-up during the Miocene-Pleistocene time. The more external tectonic units are formed by elements deriving from the Plio-Pleistocene deformation of the northern margin of the Hyblean-Pelagian Domain. The “intermediate” tectonic units derive from the Miocene-Pliocene deformation of the Imerese- Sicanian Domain and the inner tectonic units are constituted by Panormide and Sicilide Domains-derived successions, deformed during the Miocene. A mostly neotectonics-related transcurrent faults reoriented the previous thrust sheets through NW-SE and W-E trending faults, producing large-scale positive flower structures which involved the geometrically deepest Hyblean-Pelagian substrate.

Słowa kluczowe : structures, palaeogeography, Sicily,
Wydawnictwo : Polskie Towarzystwo Geologiczne
Rocznik : 1999
Numer : Vol. 69, No. 1-2
Strony : 49 – 61
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Mazur, S. ,Abbate, B. ,Nigro, F. , The North-Central Sicily Belt: structural setting and geological evolution. Annales Societatis Geologorum Poloniae Vol. 69, No. 1-2/1999
[Top]

Sea-bottom relief versus differential compaction in ancient platform carbonates: a critical reassessment of an example from Upper Jurassic of the Cracow-Wielun

Czasopismo : Annales Societatis Geologorum Poloniae
Tytuł artykułu : Sea-bottom relief versus differential compaction in ancient platform carbonates: a critical reassessment of an example from Upper Jurassic of the Cracow-Wielun

Autorzy :
Mazur, S.
Instytut Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wroclawskiego, 50-204 Wroclaw pl. Maksa Borna 9,
Abbate, B.
Dipartimento di Geologia e Geodesia, Universita di Palermo – Corso Tukory, 131 -90134 Palermo, Italy,
Nigro, F.
Department of Geology and Geodesy, University of Palermo, Corso Tukory n. 131, 90134, Palermo, Italy,
Matyszkiewicz, J.
University of Mining and Metallurgy, Faculty of Geology, Geophysics and Environmental Protection,al. Mickiewicza 30; 30-059 Cracow, Poland, jamat@geol.agh.edu.pl,
Abstrakty : The growth of carbonate buildups in the northern, stable shelf of the Tethyan Ocean was the principal factor in the development of diversified sea-bottom relief in the Late Jurassic basin. Reconstruction of this relief has been a matter of numerous controversies. This paper provides an analysis of published data on elevation differences on sea bottom along the SW margin of the Holy Cross Mts. and in the Cracow-Wielun Upland. Moreover, methods of reconstruction of synsedimentary relief are presented. In the Late Oxfordian the elevations on basin floor in the Czestochowa area (Cracow-Wielun Upland) were about 100 meters at most, and were presumably even lower. The largest (over 200 meters) elevation differences of sea-bottom relief existing in the Czestochowa area at the Oxfordian/Kimmeridgian have been postulated when the recently observed differences in thickness between the deposits of carbonate buildup and of equivalent basinal facies were identified as a relief. In fact, different thickness is, in considerable part, an effect of differential compaction.

Wzrost budowli węglanowych na północnym, stabilnym szelfie Tetydy był główną przyczyną powstania urozmaiconego reliefu dna w basenie późnojurajskim. Rekonstrukcja tego reliefu jest przedmiotem licznych kontrowersji. Praca analizuje dane literaturowe o wielkości deniwelacji dna z rejonu SW-obrzeżenia Gór Świętokrzyskich i Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej oraz omawia metodykę rekonstrukcji reliefu synsedymentacyjnego. Deniwelacje dna basenu u schyłku oksfordu w rejonie Częstochowy wynosiły co najwyżej około 100 m a przypuszczalnie były jeszcze mniejsze. Postulowane wcześniej, ponad dwustumetrowe deniwelacje w basenie w rejonie Częstochowy na przełomie oksfordu i kimerydu były oparte na utożsamianiu z deniwelacjami dna aktualnej różnicy miąższości między utworami budowli węglanowej a ekwiwalentnymi jej utworami facji basenowej. Różnica ta jest w znacznej części wynikiem zróżnicowanej podatności osadów na kompakcję.

Słowa kluczowe : sea-bottom relief, carbonate buildup, bedded facies, compaction, Tethyan shelf, Late Jurassic,
Wydawnictwo : Polskie Towarzystwo Geologiczne
Rocznik : 1999
Numer : Vol. 69, No. 1-2
Strony : 63 – 79
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Mazur, S. ,Abbate, B. ,Nigro, F. ,Matyszkiewicz, J. , Sea-bottom relief versus differential compaction in ancient platform carbonates: a critical reassessment of an example from Upper Jurassic of the Cracow-Wielun. Annales Societatis Geologorum Poloniae Vol. 69, No. 1-2/1999
[Top]