Category: Acta Energetica

Effective Short-term Forecasting of Wind Farms Power

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Effective Short-term Forecasting of Wind Farms Power

Autorzy :
Bogalecka, E.
Politechnika Gdańska, elzbieta.bogalecka@pg.gda.pl,
Rubanowicz, T.
ENERGA-OBRÓT SA, tomasz.rubanowicz@energa.pl,
Abstrakty : Forecasting a specific wind farm's (WF) generation capacity within a 24 hour perspective requires both a reliable forecast of wind, as well as supporting tools. This tool is a dedicated model of wind farm power. This model should include not only general rules of wind to mechanical energy conversion, but also the farm's specific features. There are many factors that influence a farm's generation capacity, and any forecast of it, even with an accurate weather forecast, carries error. This paper presents analytical, statistical, and neuron models of wind farm power. The study is based on data from a real wind farm. Most attention is paid to the neuron models, due to a neuron network's capability to restore farm-specific details. The research aims to answer the headline question: whether and to what extent a wind farm's power can be forecast short-term?

Prognozowanie mocy wytwórczej konkretnej farmy wiatrowej (FW) w horyzoncie 24-godzinnym wymaga zarówno wiarygodnej prognozy wietrzności, jak i narzędzi wspomagających. Narzędzie to jest dedykowanym modelem mocy farmy. Model powinien uwzględniać nie tylko ogólne zasady przetwarzania energii wiatru na energię mechaniczną, ale także cechy szczególne konkretnej farmy. Liczba czynników wpływających na moc farmy jest duża i dokładna prognoza mocy, nawet przy dokładnej prognozie pogody, jest obarczona błędem. W artykule pokazano modele mocy farmy wiatrowej: analityczny, statystyczny i neuronowy. Badania prowadzone są na danych z rzeczywistych farm wiatrowych. Najwięcej uwagi poświęcono modelom neuronowym, sugerując się zdolnością sieci neuronowej do odtworzenia cech osobniczych konkretnej farmy. Celem badań jest odpowiedź na zadane w tytule pytanie: czy i w jakim zakresie możliwa jest dokładna krótkoterminowa prognoza mocy farmy wiatrowej

Słowa kluczowe : farma wiatrowa, moc, model, predykcja, wind farm, power, model, prediction,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2015
Numer : nr 3
Strony : 4 – 13
Bibliografia : 1. Standard EN 61400-12-1:2006, Wind Turbines, part 12.1: Power performance measurements of electricity producing wind turbines.
2. Petersen E.L. et al., Wind Power Meteorology, publication of Risø National Laboratory, Roskilde, Denmark 1997.
3. Durajczyk M., Kołakowski R., Model neuronowy mocy farmy wiatrowej na potrzeby prognozowania mocy Neural model of wind farm power for the purpose of output forecasting, MSc thesis, Faculty of Electrical and Control Engineering, Gdańsk University of Technology, 2013.
4. Giebel G. et al.. The state of the art in short term prediction of wind power, Anemos-plus project report, 2011 online, www.windpower-predictions.com.
5. Madsen H., Nielsen H., Nielsen T.S., A tool for predicting the wind power production of off-shore wind plants online, www.enfor.dk.
6. Wang X., Guo P. , Huang X., A review of wind power forecasting models, The Proc. of Int. Conf. on Smart Grid and Clean Energy Technologies, Ener. Proc. 2011, Vol. 12, pp. 770-778.
7. Bogalecka E., Rubanowicz T., Neuronowy model mocy farmy wiatrowej Neural model of wind farm power, Mechanik 2010, No. 7, pp. 579-586.
DOI :
Cytuj : Bogalecka, E. ,Rubanowicz, T. , Effective Short-term Forecasting of Wind Farms Power. Acta Energetica nr 3/2015

Overview and Example Test Results of Modern Pilot Schemes for Coordination of Line Distance Protection Relays

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Overview and Example Test Results of Modern Pilot Schemes for Coordination of Line Distance Protection Relays

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Abstrakty : The paper presents a short review of pilot schemes which are available in modern line distance protection relays, and example results of common pilot scheme tests with the testing methods description. Some differences in implementations of selected pilot schemes have been shown for comparison reasons. Distance protection coordination functions have been tested for GE Multilin UR series devices. Every type of available pilot scheme has been checked in synthetic tests and during the real coordination between D60 and D90Plus devices. For the POTT scheme, coordination between two L90 protections has been carried out by a sort of available different data communication link types, for comparison reasons too.

W artykule zaprezentowano krótki przegląd układów koordynacji, dostępnych w nowoczesnych zabezpieczeniach odległościowych linii elektroenergetycznych, oraz przykładowe wyniki testów wybranych układów koordynacji wraz z opisem metod testowania. Opisano także różnice w sprzętowych implementacjach niektórych układów. Funkcje koordynacji działania zabezpieczeń odległościowych zostały przetestowane na przykładzie urządzeń serii UR firmy GE Multilin. Każdy z dostępnych układów koordynacji został sprawdzony w testach syntetycznych oraz podczas rzeczywistej współpracy urządzeń D60 i D90Plus. Dla układu POTT (ang. Permissive Over-Reaching Transfer Trip) i przekaźników L90 koordynacja została zrealizowana przy wykorzystaniu różnych rodzajów łącza transmisyjnego.

Słowa kluczowe : automatyka zabezpieczeniowa, testowanie zabezpieczeń, sieci SDH, power system protection, testing of power system protection, SDH networks,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 4 – 17
Bibliografia : 1. Bartosiewicz E., Wykorzystanie sieci WAN do koordynacji działania zabezpieczeń odległościowych WAN network applications to co¬ordination of distance relay protection, Master’s thesis, Electrical Faculty of Warsaw University of Technology, 2012.
2. Kowalik R., Januszewski M., Performance tests of power system protection, exchanging data through PDH network, Przegląd Elektrotechniczny, 2008, No. 11, pp. 20–26.
3. Kowalik R.Januszewski M., Tests of power system protections using SDH network, Przegląd Elektrotechniczny, 2009, No. 4, pp. 142–150.
4. Kowalik R., Januszewski M., Rasolomampionona D., Problems Found During Testing Synchronous Digital Hierarchical Devices Used on Power Protection Systems, lEEE Transactions on Power Delivery, 2012.
5. GE Multilin: D60 Line Distance Protection System – D60 Revision 6.0, technical documentation, 2011.
6. GE Multilin: L90 Line Current Differential System – L90 Revision 6.0, technical documentation, 2011.
7. GE Multilin: D90Plus Line Distance Protection System – L90 Plus Revision 1.7, technical documentation, 2012.
8. Siemens SIPROTEC: Distance Protection 7SA522 V4.70, technical documentation, 2011.
9. Kowalik R. , Januszewski M., Coordination of protections through the exchange of binary signals between power system substations in the IEC61850 protocol, Przegląd Elektrotechniczny, 2009, No. 6, pp. 195–201.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. , Overview and Example Test Results of Modern Pilot Schemes for Coordination of Line Distance Protection Relays. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

Application of Devices and Systems Designed for Power Quality Monitoring and Assessment

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Application of Devices and Systems Designed for Power Quality Monitoring and Assessment

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Abstrakty : The paper presents the problems associated with increasing demands on the equipment and systems for power quality assessment (PQ), installed at power substations. Difficulties are signaled due to current lack of standards defining the test methodology of measuring devices. The necessary device properties and the structure of a large system operated in real time and designed to assess the PQ are discussed. The usefulness of multi-channel analyzers featuring the identification and registration of transients is pointed out. The desirability of synchrophasor assessment implementation and device integration by standard PN-EN 61850 with other SAS devices is also justified.

Artykuł prezentuje problemy wynikające ze wzrostu wymagań wobec urządzeń i systemów oceniających jakość energii elektrycznej (JEE), instalowanych na stacjach elektroenergetycznych. Zasygnalizowano trudności wynikające z braku norm definiujących metodologię badań urządzeń pomiarowych. Omówiono niezbędne właściwości urządzeń oraz strukturę rozległego systemu działającego w czasie rzeczywistym i przeznaczonego do realizacji oceny JEE. Wskazano na przydatność wielokanałowych analizatorów z funkcją identyfikacji i rejestracji ultraszybkich zaburzeń. Uzasadniono celowość wprowadzenia do tych urządzeń funkcji wyznaczania synchrofazorów oraz ich integracji w standardzie PN-EN 61850 z innymi urządzeniami systemu automatyki stacyjnej.

Słowa kluczowe : jakość energii, klasa A, rejestracja zaburzeń, power quality assessment, Class A, disturbances recording,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 18 – 28
Bibliografia : 1. Stanescu C., Postolache R., Widmir J.,The Romanian TDO’s Power Quality Monitoring System and Smart Grids Component, C4-101, CIGRE2012.
2. Szczepański T., Rączka J., Monitoring i analiza jakości energii elektrycznej w systemie przesyłowym Power quality monitoring and analysis in the transmission system, Elektroenergetyka 2012, No. 1–2.
3. PN-EN 50160:2010, Voltage Characteristics in Public Distribution Systems.
4. PN-EN 61000-4-30:2011, Electromagnetic Compatibility (EMC), Part 4–30, Testing And Measurement Techniques – Power Quality Measurement Methods.
5. Regulation of the Minister of Economy of 4 May 2007 on the detailed conditions of the power system operation.
6. PN-EN 61400-21:2009, Wind turbines, Part 21, Measurement and assessment of power quality characteristics of grid connected wind turbines, PKN.
7. Analizatory Jakości Energii, Standardowe Specyfikacje Techniczne Power Quality Analyzers, Standard Technical Specifications, PSE Operator, May 2011
8. PN-EN 62053-22:2006, Electricity metering equipment (AC) – Particular requirements, Part 22, Static meters for active energy classes 0.2S and 0.5S, PKN.
9. PN-EN 45011:2000, General requirements for bodies operating product certification systems, PKN.
10. IEC62586-1,Power Quality Measurements in Power Supply Systems, Part 1, Power Quality Instruments, IEC official draft, 2012.
11. IEC 62586-2, Power Quality Measurements in Power Supply Systems, Part 2, Functional Tests and Uncertainty Requirements, IEC official draft, 2012.
12. Gil W., Syndis PQ a jakość energii elektrycznej w spółkach przesyłowych i dystrybucyjnych Syndis PQ and power quality in transmission and distribution companies, Pomiary Automatyzacja Kontrola, September 2012.
13. IEC 61850-7-4:2010(E), Communication networks and systems for power utility automation, Part 7–4, Basic communication structure. Compatible logical node classes and data object classes.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. , Application of Devices and Systems Designed for Power Quality Monitoring and Assessment. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

Laboratory Test Results for the Travelling Wave Fault Location Scheme

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Laboratory Test Results for the Travelling Wave Fault Location Scheme

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Abstrakty : The article describes the travelling wave fault location algorithm for high voltage lines based on wavelet transform. The algorithm is implemented in a prototype and tested in the laboratory. The article presents the hardware and software part of a travelling wave fault locator, methodology and test results.

W artykule opisano algorytm falowej lokalizacji miejsca zwarcia w linii wysokiego napięcia (WN) oparty na przekształceniu falowym zaimplementowany w prototypie urządzenia, a następnie przetestowano w warunkach laboratoryjnych. Artykuł przedstawia opis części sprzętowej i programowej falowego lokalizatora, metodykę oraz wyniki testów.

Słowa kluczowe : lokalizacja zwarcia, linia WN, przekształcenie falowe, fault location, HV line, wavelet transform,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 29 – 39
Bibliografia : 1. Glik K. et al., Travelling wave fault location in power transmission systems: an overview, Journal of Electrical Systems 2011, No. 7, pp. 287–296.
2. Qin J., Chen X., Zheng J., Travelling wave fault location of transmission line using wavelet transform, Proceedings of IEEE Powercon Conference, 1998, pp. 533–537.
3. Gale P.F. et al., Travelling wave fault locator experience on ESKOM’s transmission network, Proc. IEE Seventh International Conference on Developments in Power System Protection, 2001, pp. 327–330.
4. Gale P.F., Stokoe J., Crossley P.A., Practical experience with travelling wave fault locators on Scottish power’s 275&400kV transmission system, Proc. Sixth IEEE International Conference on Developments in Power System Protection, 1997, pp. 192–196.
5. Xu B., Shu Z., Gale P., The application of travelling wave fault locators in China, Proc. IET 9th International Conference on Developments in Power System Protection, 2008, pp. 535–539.
6. Haffar El A., Lehtonen M., Evaluation of travelling wave fault location based on field measurements, Proc. IET 9th International Conference on Developments in Power System Protection, 2008, pp. 601–605.
7. Zimath S.L., Ramos M.A.F., Filho J.E.S., Comparison of impedance and travelling wave fault location using real faults, Proc. IEEE PES Transmission and Distribution Conference and Exposition, 2010, pp. 1–5.
8. Zhen W. et al., Travelling wave fault location test technique and its applications using a high speed travelling wave generator, Proc. Power and Energy Engineering Conference (APPEEC 2012), 2012, pp. 1–4.
9. Kowalik R., Januszewski M., Rasolomampionona D., Problems Found During Testing Synchronous Digital Hierarchical Devices Used on Power Protection Systems, IEEE Transactions On Power Delivery 2013, No. 28 (1), pp. 11–20.
10. Glik K., Rasolomampionona D., Kowalik R., Detection, classification and fault location in HV lines using travelling waves, Przegląd Elektrotechniczny (Electrical Review) 2012, No. 1a, pp. 269–275.
11. Mallat S., A Wavelet Tour of Signal Processing, New York: Academic, 2008.
12. TWS Mk VI User Manual, Travelling Wave Fault Locator, document ID: 40-08534-02.
13. Johns A.T., Aggarwal R.K., Song Y.H., Improved techniques for modeling fault arcs on faulted EHV transmission systems, IEE – Generation, Transmission and Distribution 1994, No. 141, pp. 148–154.
14. Rosołowski E., Komputerowe metody analizy elektromagnetycznych stanów przejściowych Computer methods for the analysis of electromagnetic transients, Wrocław 2009, p. 361.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. , Laboratory Test Results for the Travelling Wave Fault Location Scheme. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

The Construction and Operation of Some Examples of Merging Unit

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Construction and Operation of Some Examples of Merging Unit

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Abstrakty : The paper describes schemes of modern digital protection automation devices using Ethernet technology as the main medium of exchange of information, which allows building a communication architecture for a power system, using all aspects of the IEC 61850 standard.

W artykule opisano konstrukcje nowoczesnych urządzeń cyfrowej automatyki zabezpieczeniowej, wykorzystujących technologie Ethernet jako główne medium wymiany informacji. Pozwala to na zbudowanie architektury komunikacyjnej systemu elektroenergetycznego, wykorzystującej wszystkie aspekty standardu IEC 61850.

Słowa kluczowe : zabezpieczenia cyfrowe, IEC 61850, urządzenia automatyki elektroenergetycznej, IED, IEC 61850, protection automation devices,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 40 – 58
Bibliografia : 1. Kowalik R., Sieci komputerowe jako podstawa funkcjonowania następnej generacji urządzeń automatyki elektroenergetycznej Computer networks as the basis for the operation of the next generation of automation devices, KBN project No. 4T10B07122, Warszawa 2005.
2. Kowalik R., Januszewski M., Coordination of protections through the exchange of binary signals between power system substations in the IEC61850 protocol, Przegląd Elektrotechniczny 2009, No. 6 (in English) pp. 195–201.
3. Kowalik R., Januszewski M., Gontarz K., final report of project No. 0492/R/T02/2007/03 Intranetowe urządzenie automatyki elektroenergetycznej nowej generacji Intranet-enabled new generation electrical power system automation device, Warszawa 2010.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. , The Construction and Operation of Some Examples of Merging Unit. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

Usage of Wind Farms in Voltage and Reactive Power Control Based on the example of Dunowo Substation

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Usage of Wind Farms in Voltage and Reactive Power Control Based on the example of Dunowo Substation

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Klucznik, J.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, j.klucznik@ien.gda.pl,
Abstrakty : The article describes a control system designed at the Institute of Power Engineering Gdańsk Division, which has been applied in Dunowo substation and nearby wind farms. Control systems use wind farms in the process of voltage and reactive power control. The device structure, rules of control and requirements described in the Instruction of Transmission System Operation and Maintenance (grid code) released by Polskie Sieci Elektroenergetyczne Operator SA the Transmission System Operator in Poland are presented.

W artykule przedstawiono opracowany i zrealizowany przez Instytut Energetyki system regulacji napięć i mocy biernych dla węzła Dunowo, obejmujący stację elektroenergetyczną najwyższych napięć oraz dwie spośród wielu farm wiatrowych. Zaprezentowano aktualne wymagania OSP dotyczące regulacji napięcia z wykorzystaniem farm wiatrowych. Przedstawiono budowę i strukturę systemu, reguły działania jego składników, a także zasady koordynacji regulacji transformatorowej w stacji najwyższych napięć i generatorowej w farmach wiatrowych.

Słowa kluczowe : ARST, URST, regulacja napięcia, regulacja mocy biernej, farmy wiatrowe, voltage control, reactive power control, wind farms,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 59 – 71
Bibliografia : 1. IRiESP – Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej. Warunkikorzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowaniarozwoju sieci The transmission grid code. Terms and conditions ofthe grid use, operation, and development planning, Polskie SieciElektroenergetyczne Operator SA, version 1.0 of 22 December 2010.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. ,Kołodziej, D. ,Klucznik, J. , Usage of Wind Farms in Voltage and Reactive Power Control Based on the example of Dunowo Substation. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

The Design and Operation of IEC 61850 – Based Transformer Measuring Device

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Design and Operation of IEC 61850 – Based Transformer Measuring Device

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Klucznik, J.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, j.klucznik@ien.gda.pl,
Kopański, P.
Warsaw University of Technology, pawel.kopanski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Abstrakty : The submitted paper presents the results of research on the development of a monitoring system for HV power transformers using the IEC 61850 communication standard. The characteristic feature of this system is its implementation on Linux-based programmable PLC. Data registration functionality, aggregation, archiving and data visualization are merged on one controller. Data registration is performed through built-in digital and analogue input cards, Ethernet and serial ports used for communication with external devices. Data aggregation and archiving is based on the MySQL database system, through data visualization and presentation thanks to an in-built HTML server with an implemented HTML web page that shows the most important parameters in real time. In addition, the implemented IEC 61850 stack enables a direct communication with the SCADA system. The stack has been implemented within the controller in such a way that the need for additional equipment, such as standard machine translation, is reduced. Both the device and all the algorithms developed in the Institute of Electrical Engineering allow collecting and recording the signals in real time, and moreover make a preliminary diagnosis of the transformer.

Artykuł zawiera wyniki badań nad opracowaniem systemu monitoringu transformatorów najwyższych mocy wykorzystującego standard IEC 61850. Cechą charakterystyczną opisywanego systemu jest jego implementacja na programowalnym sterowniku PLC, bazującym na systemie Linux. W jednym sterowniku została połączona funkcjonalność rejestracji, agregacji, archiwizacji i wizualizacji danych.

Słowa kluczowe : monitoring, transformator, IEC 61850, monitoring, transformer, IEC 61850,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 72 – 82
Bibliografia : 1. Kowalik R., Kopański P. , Glik K., “Autotransformer monitoring system” International Conference on Renewable Energies And Power Quality (ICREPQ ’10), pp. 23–25 March 2010, Grenada, Spain, p. 692.
2. Kowalik R., Januszewski M., Example results of electrical power system protection devices interoperability tests using IEC 61850 standard, Electrical Review 2008, No. 9, pp. 114–119.
3. Kowalik R., Januszewski M., Coordination of protections through the exchange of binary signals between power system substations in the IEC 61850 protocol, Electrical Review 2009, No. 6, pp. 195–201.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. ,Kołodziej, D. ,Klucznik, J. ,Kopański, P. ,Rasolomampionona, D. D. , The Design and Operation of IEC 61850 – Based Transformer Measuring Device. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

The Impact of Power Swings on the Performance of Power Unit Distance Protection Relays on the Example of a Disturbance in a Power Plant Substation

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Impact of Power Swings on the Performance of Power Unit Distance Protection Relays on the Example of a Disturbance in a Power Plant Substation

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Klucznik, J.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, j.klucznik@ien.gda.pl,
Kopański, P.
Warsaw University of Technology, pawel.kopanski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Lizer, M.
Institute of Power Engineering, Marcin.Lizer@ien.com.pl,
Wróblewska, S.
Institute of Power Engineering, Sylwia.Wroblewska@ien.com.pl,
Abstrakty : The paper presents the results of the analysis of a real disturbance that took place in one of the Polish power plant substations. The fault was caused by the short-circuit that occurred near the power plant bus-bars. As a consequence, change in the power grid configuration occurred and one of two generators working in the power plant lost the synchronism. As a result of power swings, the unwanted operation of the unit distance protection occurred. This caused unwanted tripping of that unit. The paper gives a shortened analysis of the impedance trajectories at the time of the disturbance.

W artykule przedstawiono wyniki analizy zakłócenia, jakie miało miejsce w jednej ze stacji przyelektrownianych, do której przyłączone były dwa bloki dużej elektrowni systemowej. Zdarzenie zostało wywołane zwarciem w polu transformatora łączącego szyny 110 kV i 400 kV tej stacji. W jego następstwie doszło do zmiany konfiguracji sieci, która doprowadziła do utraty synchronizmu jednego z generatorów, a ostatecznie do całkowitego wyłączenia jednego z bloków elektrowni po zbędnym działaniu zabezpieczeń w czasie kołysań mocy.

Słowa kluczowe : blok energetyczny, kołysania mocy, stabilność, zabezpieczenia impedancyjne bloku, power unit, power swing, stability, impedance protection,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 83 – 101
Bibliografia : 1. ABB: Generator protection REG670-application manual, version 1.2, October 2011.
2. ABB: Line differential protection RED670-application manual, version 1.2, October 2011.
3. ABB: Line distance protection REL670-application manual, version 1.2, October 2011.
4. Machowski J., Smolarczyk A., Opracowanie zasad nastaw blokad przeciwkołysaniowych zabezpieczeń pod kątem odbudowy sytemu – etap II Elaboration of power swing blocking functions setting rules in scope of reconstruction of power system – stage II, Warszawa, 2007.
5. Nelles D., Opperskalski H., Digitaler Distanzschutz-Verhalten der Algorihmen bei nichtidealen Eingangssignalen; DUV; Wiesbaden, 1991.
6. Siemens, SIPROTEC distance protection 7SA522 V4.70 – manual, February 2012.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. ,Kołodziej, D. ,Klucznik, J. ,Kopański, P. ,Rasolomampionona, D. D. ,Lizer, M. ,Wróblewska, S. , The Impact of Power Swings on the Performance of Power Unit Distance Protection Relays on the Example of a Disturbance in a Power Plant Substation. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

Estimation of Selected Synchronous Generator Parameters Based on the Gradient Method

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Estimation of Selected Synchronous Generator Parameters Based on the Gradient Method

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Klucznik, J.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, j.klucznik@ien.gda.pl,
Kopański, P.
Warsaw University of Technology, pawel.kopanski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Lizer, M.
Institute of Power Engineering, Marcin.Lizer@ien.com.pl,
Wróblewska, S.
Institute of Power Engineering, Sylwia.Wroblewska@ien.com.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Abstrakty : The authors present a method for the estimation of synchronous generator model parameters using a gradient algorithm. The paper shows an example of model parameter estimation for a turbogenerator and hydrogenerator, based on the generator voltage time responses obtained during an active and reactive power rejection test.

Artykuł prezentuje metodę estymacji parametrów modelu generatora synchronicznego z wykorzystaniem algorytmu gradientowego. Przedstawiono przykład estymacji parametrów modelu hydrogeneratora i turbogeneratora, na podstawie przebiegów napięcia generatora podczas dwóch testów: zrzutu mocy czynnej i zrzutu mocy biernej. Prezentowane analizy zostały wykonane w autorskim programie wykorzystującym środowisko modelowania PowerFactory firmy DIgSILENT.

Słowa kluczowe : estymacja, model generatora synchronicznego, metoda gradientowa, synchronous generator model, estimation, gradient method,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 102 – 113
Bibliografia : 1. Berube G.R., Hajagos L.M., Testing & modeling of generator controls, Power Engineering Society General Meeting, 2003.
2. Kundur P., Power system stability and control, McGraw-Hill, 1994.
3. IEEE Guide for Synchronous Generator Modelling Practices and Applications in Power System Stability Analyses, IEEE Std 1110-2002 (Revision of IEEE Std 1110-1991), 2003.
4. IEEE Guide: Test Procedures for Synchronous Machines, IEEE Std 115- 1995, 1995.
5. IEEE Guide: Test Procedures for Synchronous Machines Part I – Acceptance and Performance Testing, Part II – Test Procedures and Parameter Determination for Dynamic Analysis, IEEE Std 115-2009 (Revision of IEEE Std 115-1995), 2010.
6. IEEE PES WG 12 Report (P.L. Dandeno, Chair), Experience with stanstill frequency response (SSFR) testing and analysis of salient pole synchronous machines, IEEE Trans. Energy Conversion. 1999, Vol. 14, No. 4, pp. 1209–1217.
7. Paszek S. et al., Parameter Estimation of the Mathematical Model of a Generator, Excitation System and Turbine, Przegląd Elektrotechniczny 2005, No. 11.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. ,Kołodziej, D. ,Klucznik, J. ,Kopański, P. ,Rasolomampionona, D. D. ,Lizer, M. ,Wróblewska, S. ,Lubośny, Z. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. , Estimation of Selected Synchronous Generator Parameters Based on the Gradient Method. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

The Large Customer Reactive Power Control Possibilities

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Large Customer Reactive Power Control Possibilities

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Klucznik, J.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, j.klucznik@ien.gda.pl,
Kopański, P.
Warsaw University of Technology, pawel.kopanski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Lizer, M.
Institute of Power Engineering, Marcin.Lizer@ien.com.pl,
Wróblewska, S.
Institute of Power Engineering, Sylwia.Wroblewska@ien.com.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, szczerba@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : In this paper the authors wish to draw attention to the rationale for, and the possibility of, the use of local reactive power sources by the Transmission Node Master Controller (TNMC). Large Customers (LC) are one of the possible reactive power sources. The paper presents the issues related to the need for coordination between the control systems installed in the LC network, and coordination between control systems of the LC as well as master control systems in the network.

Autorzy artykułu zwracają uwagę na celowość i możliwość wykorzystania lokalnych źródeł mocy biernej przez układy regulacji grupowej węzła przesyłowego (RGWP). Jednym z takich źródeł są wielcy odbiorcy (WO). W artykule przedstawiono również zagadnienia związane z potrzebą koordynacji pomiędzy układami regulacji zainstalowanymi w sieci WO oraz koordynacji pomiędzy układami regulacji WO a układami regulacji nadrzędnej w sieci.

Słowa kluczowe : voltage control, reactive power control, large customer,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 114 – 125
Bibliografia : 1. Machowski J., Regulacja i stabilność systemu elektroenergetycznego Power system control and stability, Warsaw University of Technology Publishers, Warsaw 2007.
2. Machowski J. et al., Power System Dynamics, Stability and Control, John Wiley 2008.
3. Małkowski R., Szczerba Z., Układy regulacji transformatorów sprzęgłowych w stacjach transformatorowych sieci przesyłowej. Stan obecny. Analiza – z uwzględnieniem stanów nienormalnych – zalecanych i niezbędnych zmian algorytmów działania regulatorów i stosowanych nastawień, w tym zwłok czasowych Coupling transformers control systems in transmission grid’s transformer substations. The present state. Analysis – taking into account the abnormal conditions – of recommended and necessary changes in control algorithms and setpoints, including time delays, Gdansk University of Technology, Faculty of Electrical and Control Engineering, Gdańsk 2009, Point 8.4.11.A.
4. Małkowski R., Szczerba Z., Nowy algorytm regulacji transformatorów zasilających sieć rozdzielczą New algorithm for controlling transformers that supply distribution grid, Acta Energetica 2012, No. 8.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. ,Kołodziej, D. ,Klucznik, J. ,Kopański, P. ,Rasolomampionona, D. D. ,Lizer, M. ,Wróblewska, S. ,Lubośny, Z. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. , The Large Customer Reactive Power Control Possibilities. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

New Structure of Governor Electrohydraulic Power which meets the Requirements of the Implemented LFC-System

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : New Structure of Governor Electrohydraulic Power which meets the Requirements of the Implemented LFC-System

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Klucznik, J.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, j.klucznik@ien.gda.pl,
Kopański, P.
Warsaw University of Technology, pawel.kopanski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Lizer, M.
Institute of Power Engineering, Marcin.Lizer@ien.com.pl,
Wróblewska, S.
Institute of Power Engineering, Sylwia.Wroblewska@ien.com.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, szczerba@ely.pg.gda.pl,
Pawlak, M.
Warsaw University of Technology , m.pawlak@mchtr.pw.edu.pl,
Karczewski, J.
Institute of Power Engineering , jacek.karczewski@itc.edu.pl,
Abstrakty : The construction and operation of a control system of a power unit turboset has been described. The controllers use the CWP (Current Work Point) signal from the ACFP (Automatic Control Frequency and Power) system. Such an installation has been made on a power unit in a Power Plant. The control system functions, principle of operation, structure, software and investigation results have been presented. The new LFC (Load Frequency Control) system has been described in this paper. The benefits for the energy-producer are mentioned. Increasing complexity of the control systems of steam turbines has called for the development of diagnostic methods and measures.

W polskim systemie elektroenergetycznym wdrażany jest obecnie nowy regulator centralny LFC (ang. load frequency control), wykorzystywany w automatycznej regulacji częstotliwości i mocy wymiany. Na jednostki wytwórcze centralnie dysponowane (JWCD) narzucone zostały wymogi dotyczące spełnienia wymagań LFC. W artykule przedstawiona zostanie struktura, budowa i zasada działania mikroprocesorowych elektrohydraulicznych regulatorów mocy (MREH), zaprojektowanych i konstruowanych w Oddziale Techniki Cieplnej Instytutu Energetyki w Łodzi. Regulatory te wdrożone zostały w jednej z krajowych elektrowni zawodowych. Zaprezentowane zostaną wyniki obiektowych badań eksploatacyjnych oraz dokonana zostanie ocena możliwości implementacji nowych procedur komunikacyjnych między MREH a LFC do struktury programowej regulatorów.

Słowa kluczowe : turbina, system elektroenergetyczny, regulator elektrohydrauliczny, turbine, control system, power unit,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 126 – 141
Bibliografia : 1. Machowski J., Regulacja i stabilność systemu elektroenergetycznego Power system control and stability, Warszawa 2007, p. 382
2. Pawlik M., Strzelczyk F., Elektrownie Power plants, Warszawa, 2009, p. 634.
3. Karczewski J. et al., Assessment of availability of the power unit participating in the regulation of electrical power system, Archiwum Energetyki 2010, Vol. XL, No. 1, pp. 89–103.
4. Wymogi wobec JWCD na potrzeby wdrażania systemu LFC PSE-Operator Requirements for JWCD in view of the LFC PSE – Operator system implementation, version 2 Konstancin-Jeziorna, 4 August 2011.
5. Karczewski J. et. al., Raport z badań przeprowadzonych 1 czerwca 2012 na bloku nr 1 w EL. Adamów Report of the tests performed on 1 June 2012 on unit 1 at Adamów power plant ITC 2012.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. ,Kołodziej, D. ,Klucznik, J. ,Kopański, P. ,Rasolomampionona, D. D. ,Lizer, M. ,Wróblewska, S. ,Lubośny, Z. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. ,Pawlak, M. ,Karczewski, J. , New Structure of Governor Electrohydraulic Power which meets the Requirements of the Implemented LFC-System. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

Arcing Faults Location Methods for Power Transmission Lines

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Arcing Faults Location Methods for Power Transmission Lines

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Klucznik, J.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, j.klucznik@ien.gda.pl,
Kopański, P.
Warsaw University of Technology, pawel.kopanski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Lizer, M.
Institute of Power Engineering, Marcin.Lizer@ien.com.pl,
Wróblewska, S.
Institute of Power Engineering, Sylwia.Wroblewska@ien.com.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, szczerba@ely.pg.gda.pl,
Pawlak, M.
Warsaw University of Technology , m.pawlak@mchtr.pw.edu.pl,
Karczewski, J.
Institute of Power Engineering , jacek.karczewski@itc.edu.pl,
Pustułka, M.
Wrocław University of Technology, mateusz.pustulka@pwr.wroc.pl,
Łukowicz, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.lukowicz@pwr.wroc.pl,
Iżykowski, J.
Wrocław University of Technology, jan.izykowski@pwr.wroc.pl,
Abstrakty : This paper presents three different fault location approaches: one-end Takagi algorithm, two-end algorithm considering natural fault loops and neural network. It is assumed that three-phase voltages and currents from both ends of the line measured asynchronously are the input signals of the fault locator. In addition to natural fault loop signals also the use of symmetrical components (positive and negative or incremental positive sequence components) for fault location were considered. Results of the evaluation study have been included, analyzed and discussed. The impact of filtration has also been considered.

W artykule przedstawiono trzy metody lokalizacji zwarć: algorytm Takagi, algorytm wykorzystujący pomiary z dwóch końców linii oraz algorytm z siecią neuronową. Do lokalizacji zwarcia w algorytmach użyto napięcia i prądów mierzonych z obu końców linii. Sieć neuronowa wspomagana była rozwiązaniem uzyskanym za pomocą algorytmu, który w celu określenia miejsca zwarcia, oprócz naturalnych sygnałów pętli zwarciowych, wykorzystywał również sygnały składowych symetrycznych. Przeanalizowany został wpływ filtracji sygnałów zasilających na dokładność algorytmów.

Słowa kluczowe : lokalizacja zwarć, sztuczna sieć neuronowa, zwarcia łukowe, fault location, artificial neural network, arcing fault,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 142 – 151
Bibliografia : 1. Saha M.M., Iżykowski J., Rosołowski E., Fault Location on Power Networks, Springer, London 2010.
2. Takagi T. et al., Development of a new type fault locator using the one-terminal voltage and current data, IEEE Trans. on Power Apparatus and Systems, Aug. 1982, Vol. 101, No. 8, pp. 2892–2898.
3. Johns A.T., Aggarwal R.K., Song Y.H., Improved techniques for modelling fault arcs on faulted EHV transmission systems, Generation, Transmission and Distribution, March 1994, IEE Proceedings, Vol. 141, No. 2, pp. 148–154.
4. Saha M.M., Rosołowski E., Iżykowski J., New Fault Location Method, PACWorld, September 2012, Vol. 21.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. ,Kołodziej, D. ,Klucznik, J. ,Kopański, P. ,Rasolomampionona, D. D. ,Lizer, M. ,Wróblewska, S. ,Lubośny, Z. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. ,Pawlak, M. ,Karczewski, J. ,Pustułka, M. ,Łukowicz, M. ,Iżykowski, J. , Arcing Faults Location Methods for Power Transmission Lines. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

Application of Load Compensation in Voltage Controllers of Large Generators in the Polish Power Grid

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Application of Load Compensation in Voltage Controllers of Large Generators in the Polish Power Grid

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Klucznik, J.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, j.klucznik@ien.gda.pl,
Kopański, P.
Warsaw University of Technology, pawel.kopanski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Lizer, M.
Institute of Power Engineering, Marcin.Lizer@ien.com.pl,
Wróblewska, S.
Institute of Power Engineering, Sylwia.Wroblewska@ien.com.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, szczerba@ely.pg.gda.pl,
Pawlak, M.
Warsaw University of Technology , m.pawlak@mchtr.pw.edu.pl,
Karczewski, J.
Institute of Power Engineering , jacek.karczewski@itc.edu.pl,
Pustułka, M.
Wrocław University of Technology, mateusz.pustulka@pwr.wroc.pl,
Łukowicz, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.lukowicz@pwr.wroc.pl,
Iżykowski, J.
Wrocław University of Technology, jan.izykowski@pwr.wroc.pl,
Sobczak, B.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division , B.Sobczak@ien.gda.pl,
Rink, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division , R.Rink@ien.gda.pl,
Głaz, M.
PSE SA , Marek.Glaz@pse.pl,
Abstrakty : The Automatic Voltage Regulator normally controls the generator stator terminal voltage. Load compensation is used to control the voltage which is representative of the voltage at a point either within or external to the generator. In the Polish Power Grid (PPG) compensation is ready to use in every AVR of a large generator, but it is utilized only in the case of generators operating at the same medium voltage buses. It is similar as in most European Power Grids. The compensator regulating the voltage at a point beyond the machine terminals has significant advantages in comparison to the slower secondary Voltage and Reactive Power Control System (ARNE)1. The compensation stiffens the EHV grid, which leads to improved voltage quality in the distribution grid. This effect may be particularly important in the context of the dynamic development of wind and solar energy.

Kompensacja regulacji napięcia prądem generatora przesuwa punkt regulacji napięcia z zacisków generatora w kierunku sieci lub do wewnątrz generatora. W krajowym systemie elektroenergetycznym (KSE) kompensacja jest możliwa we wszystkich regulatorach napięcia dużych generatorów, jednak stosowana jest tylko wówczas, gdy pracują one na wspólne szyny średniego napięcia. Podobnie jest w zdecydowanej większości systemów europejskich. Tymczasem wydaje się, że przesunięcie punktu szybkiej regulacji napięcia w stronę sieci ma dość istotne zalety, których nie ma wolniejsza wtórna regulacja napięcia, realizowana w KSE przez układy automatycznej regulacji napięcia elektrowni (ARNE) . Korzyścią stosowania kompensacji jest m.in. usztywnienie napięć w sieci przesyłowej, a więc poprawa jakości napięcia także w sieciach niższych napięć. W warunkach dynamicznego rozwoju energetyki odnawialnej wykorzystującej wiatr i słońce, zwiększającej zmienność m.in. napięcia sieci, ten efekt zastosowania kompensacji może okazać się szczególnie ważny. W ubiegłym roku operator PSE SA rozpoczął realizację obszernej dwuetapowej pracy poświęconej zastosowaniu kompensacji regulacji napięcia w generatorach elektrowniach Bełchatów, Kozienice, Ostrołęka i Żarnowiec. Artykuł prezentuje wybrane zagadnienia, uzyskane w pierwszym etapie prac, który był poświęcony w większości badaniom modelowym.

Słowa kluczowe : kompensacja prądowa, regulator napięcia generatora, generator, load compensation, Automatic Voltage Regulator (AVR), AVR,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 152 – 165
Bibliografia : 1. IEEE Recommended Practice for Excitation System Models for Power System Stability Studies, IEEE Std 421.5™-2005.
2. PSLF’s User Manual.
3. PSS®E Model Library.
4. Kundur P., Power System Stability and Control, EPRI Power System Engineering Series. McGraw-Hill Inc, New York 1994.
5. Coordinated Voltage Control in Transmission Networks, Report CIGRE No. 310, 2007.
6. Madajewski K., Sobczak B., Dynamiczne aspekty utraty stabilności napięciowej Dynamic aspects of voltage stability loss, XIV. International Scientific Conference “Current Problems in Power Engineering”, Jurata 2009.
7. Madajewski K., Sobczak B., Trębski R., Praca ograniczników w układach regulacji generatorów synchronicznych w warunkach niskich napięć w systemie elektroenergetycznym Limiter performance in synchronous generator control systems at low voltages in the power system, XIII. International Scientific Conference “Current Problems in Power Engineering”, Jurata 2007.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. ,Kołodziej, D. ,Klucznik, J. ,Kopański, P. ,Rasolomampionona, D. D. ,Lizer, M. ,Wróblewska, S. ,Lubośny, Z. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. ,Pawlak, M. ,Karczewski, J. ,Pustułka, M. ,Łukowicz, M. ,Iżykowski, J. ,Sobczak, B. ,Rink, R. ,Głaz, M. , Application of Load Compensation in Voltage Controllers of Large Generators in the Polish Power Grid. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

Fast-Valving of Large Steam Turbine Units as a Means of Power System Security Enhancement

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Fast-Valving of Large Steam Turbine Units as a Means of Power System Security Enhancement

Autorzy :
Bartosiewicz, E.
Warsaw University of Technology, emil.bartosiewicz@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, majanusz@ien.pw.edu.pl,
Gil, W.
MIKRONIKA, wieslaw@mikronika.com.pl,
Wronek, P.
MIKRONIKA, wronek@mikronika.com.pl,
Glik, K.
Warsaw University of Technology, krzysztof.glik@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Gontarz, K.
Warsaw University of Technology, kamil.gontarz@ien.pw.edu.pl,
Januszewski, M.
Warsaw University of Technology, marcin.januszewski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Kowalik, R.
Warsaw University of Technology, ryszard.kowalik@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Klucznik, J.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, j.klucznik@ien.gda.pl,
Kopański, P.
Warsaw University of Technology, pawel.kopanski@ien.pw.edu.pl,
Rasolomampionona, D. D.
Warsaw University of Technology, desire.rasolomampionona@ien.pw.edu.pl,
Lizer, M.
Institute of Power Engineering, Marcin.Lizer@ien.com.pl,
Wróblewska, S.
Institute of Power Engineering, Sylwia.Wroblewska@ien.com.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, szczerba@ely.pg.gda.pl,
Pawlak, M.
Warsaw University of Technology , m.pawlak@mchtr.pw.edu.pl,
Karczewski, J.
Institute of Power Engineering , jacek.karczewski@itc.edu.pl,
Pustułka, M.
Wrocław University of Technology, mateusz.pustulka@pwr.wroc.pl,
Łukowicz, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.lukowicz@pwr.wroc.pl,
Iżykowski, J.
Wrocław University of Technology, jan.izykowski@pwr.wroc.pl,
Sobczak, B.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division , B.Sobczak@ien.gda.pl,
Rink, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division , R.Rink@ien.gda.pl,
Głaz, M.
PSE SA , Marek.Glaz@pse.pl,
Sobczak, B.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division , B.Sobczak@ien.gda.pl,
Rink, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division , R.Rink@ien.gda.pl,
Kuczyński, R.
PSE SA , Rafał.Kuczynski@pse.pl,
Trębski, R.
PSE SA , Robert.Trebski@pse.pl,
Abstrakty : Fast-valving assists in maintaining system stability following a severe transmission system fault by reducing the turbine mechanical power. Fast-valving consists in rapid closing and opening of steam valves in an adequate manner to reduce the generator accelerating power following the recognition of a severe fault. FV can be an effective and economical method of meeting the performance requirements of a power system in the presence of an increase in wind and solar generation in the power system, newly connected large thermal units and delaying of building new transmission lines. The principle of fast-valving and advantages of applying this technique in large steam turbine units was presented in the paper. Effectiveness of fast-valving in enhancing the stability of the Polish Power Grid was analyzed. The feasibility study of fast-valving application in the 560 MW unit in Kozienice Power Station (EW SA) was discussed.

Autorzy przedstawili w artykule zasady działania szybkiego zaworowania (ang. fast-valving) i korzyści stosowania tej techniki we współczesnych systemach elektroenergetycznych. Omówione zostały modelowe badania skuteczności FV w warunkach KSE oraz analiza możliwości wprowadzenia FV na bloku 560 MW elektrowni Kozienice, wykonane w ramach I etapu pracy IASE Wrocław i Instytutu Energetyki Oddział Gdańsk dla Polskich Sieci Elektroenergetycznych SA, której przedmiotem jest analiza możliwości zastosowania FV w pracujących w KSE i planowanych do przyłączenia dużych blokach konwencjonalnych.

Słowa kluczowe : szybkie zaworowanie, fast-valving, elektroenergetyka, fast-valving, power system stability, electric power engineering,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 1
Strony : 166 – 175
Bibliografia : 1. Network Code for Requirements for Grid Connection Applicable to all Generators, ENTSO-E 26 June 2012.
2. Erlich I. i in., Advanced requirements for thermal power plants for system stability in case of high wind power infeed, 7th International Workshop on Large-Scale Integration of Wind Power into Power Systems, Madrid 2008.
3. Technical Background And Recommendations For Defence Plans in The Continental Europe Synchronous, Area ENTSO-E, 31 January 2011.
4. Madajewski K. i in., Studium badawcze możliwości zastosowania w KSE nowych rozwiązań APKO, Instytut Energetyki Oddział Gdańsk, Warszawa 2005.
5. Kundur P., Power System Stability and Control, EPRI Power System Engineering Series. McGraw-Hill Inc, New York 1994.
6. PSLF’s User Manual.
7. PSS®E Model Library.
DOI :
Cytuj : Bartosiewicz, E. ,Kowalik, R. ,Januszewski, M. ,Gil, W. ,Wronek, P. ,Glik, K. ,Rasolomampionona, D. D. ,Gontarz, K. ,Januszewski, M. ,Rasolomampionona, D. D. ,Kowalik, R. ,Kołodziej, D. ,Klucznik, J. ,Kopański, P. ,Rasolomampionona, D. D. ,Lizer, M. ,Wróblewska, S. ,Lubośny, Z. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. ,Pawlak, M. ,Karczewski, J. ,Pustułka, M. ,Łukowicz, M. ,Iżykowski, J. ,Sobczak, B. ,Rink, R. ,Głaz, M. ,Sobczak, B. ,Rink, R. ,Kuczyński, R. ,Trębski, R. , Fast-Valving of Large Steam Turbine Units as a Means of Power System Security Enhancement. Acta Energetica nr 1/2014
[Top]

A Novel Algorithm of Forecasting the Potential Development of Generation in the Distribution Grid

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : A Novel Algorithm of Forecasting the Potential Development of Generation in the Distribution Grid

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Abstrakty : The paper presents a novel method of forecasting the potential for the development of various types of generation, including renewable, connecting to the distribution grid. The proposed algorithm is based on the idea of identifying different factors influencing the possibility of developing various types of generation in different time horizons. Descriptions of subsequent stages of the forecasting procedure, used terms and the software implementing the algorithm, developed by the authors, are also included in the paper. Finally, comments regarding the reliability of the results obtained using the method are described.

Autorzy przedstawili w artykule propozycję algorytmu prognozowania potencjału rozwoju różnych rodzajów generacji, w tym odnawialnej, w sieci dystrybucyjnej, w różnych horyzontach czasowych. Algorytm jest oparty na identyfikacji czynników wpływu determinujących możliwość rozwoju danego rodzaju generacji. Opisano kolejne etapy procesu prognozowania, wprowadzone pojęcia oraz stworzone oprogramowanie implementujące zaprojektowany algorytm, przedstawiono również komentarze dotyczące wiarygodności otrzymywanych wyników prognozy.

Słowa kluczowe : generacja rozproszona, prognozowanie, sieć dystrybucyjna, dispersed generation, forecasting, distribution grid,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 4 – 11
Bibliografia : 1. Instytut Energetyki Oddział Gdańsk Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, Opracowanie zasad planowania rozwoju sieci dystrybucyjnej 110 kV, SN i nn, uwzględniających pracę rozproszonych źródeł wytwórczych – wytyczne planowania rozwoju sieci dystrybucyjnej przeznaczone dla operatora systemu dystrybucyjnego Drawing up the principles for planning the development of 110 kV, MV and LV distribution grid, taking into account the operation of dispersed generating sources – guidelines for planning the distribution grid development for the distribution system operator, pp. 108–130.
2. European Photovoltaic Industry Association Market Report, 2011.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. , A Novel Algorithm of Forecasting the Potential Development of Generation in the Distribution Grid. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Master Automatic Control System for the Power Industry

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Master Automatic Control System for the Power Industry

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Abstrakty : The MASTER Automation System is an entirely Polish system developed in the Institute of Power Systems Automation Ltd. It is currently being updated and optimized in the range of hardware and software. Apart from an unlimited ability to extend the amount of standard communication links it will enable application of protocols of any company. It ensures sufficient resources and mechanisms for complex plant automation as well as for creating heterogeneous installations through easy integration with other producers' systems.

System Automatyzacji MASTER jest w pełni polskim systemem opracowanym w Instytucie Automatyki Systemów Energetycznych sp. z o.o. Jest na bieżąco optymalizowany i unowocześniany w zakresie sprzętu i oprogramowania. Oprócz nieograniczonej możliwości rozszerzania puli standardowych linków komunikacyjnych umożliwia aplikację dowolnych firmowych protokołów. Zapewnia wystarczające zasoby i mechanizmy do kompleksowych automatyzacji obiektów, jak również tworzenia heterogenicznych instalacji poprzez łatwą integrację z systemami innych producentów.

Słowa kluczowe : system automatyzacji, automatyzacja obiektów przemysłowych, PCL, automation system, automation of industrial objects, PLC,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 12 – 28
Bibliografia : 1. Kieleczawa A. et al.. Koncepcja i funkcjonalność mechanizmów sieciowych Systemu Automatyzacji MASTER Concept and functionality of network mechanisms in MASTER Automation System, Energetyka 2011, pp. 12-16.
2. Białecki M. et al., Description of automation system: DCS MASTER, Wrocław, May 2012.
3. Białecki M. et al., Rozwój Systemu Automatyzacji MASTER w kierunku nowych sposobów komunikacji z systemami zewnętrznymi Development of MASTER Automation System towards new methods of communication with external systems, Wrocław, December 2010.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. , Master Automatic Control System for the Power Industry. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Using Private Properties for Electrical Energy Delivery and Responsibility for Accidents

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Using Private Properties for Electrical Energy Delivery and Responsibility for Accidents

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Abstrakty : The Polish power grid, transmission and distribution use to a large extent private properties as locations of their power lines and transformers. These grounds were taken in the past by the power of the communists or recently through negligence of the law. This paper reviews the most important regulations and shows the possible solutions. Some aspects of legal responsibilities are also discussed.

Energetyka zawodowa w znacznym stopniu korzysta z prywatnych gruntów, na których znajdują się napowietrzne linie energetyczne i transformatory. W artykule skomentowano najważniejsze zapisy prawne dotyczące zwrotu zajętych, wywłaszczonych lub zagarniętych nieruchomości oraz rekompensat za ich użytkowanie. Omówiono także ważniejsze elementy odpowiedzialności cywilnej właściciela infrastruktury energetycznej za związane z nią wypadki.

Słowa kluczowe : grunty prywatne, rekompensaty, wypadki, private properties, compensations, accidents,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 29 – 39
Bibliografia : 1. Constitution of the Republic of Poland of 2 April 1997 as amended.
2. Act of 23 April 1964 – The Civil Code, as amended.
3. Act of 7 July 1994 – The Construction Law, as amended.
4. Act of 21 August 1997 on fixed property management, as amended.
5. Directive 2006/32/EC of the European Parliament and of the Council of 5 April 2006 on energy end-use efficiency and energy services.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. , Using Private Properties for Electrical Energy Delivery and Responsibility for Accidents. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Renewable Energy Sources on the Polish Electrical Energy Market

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Renewable Energy Sources on the Polish Electrical Energy Market

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : Production of electricity from renewable energy sources in Poland is presented in the paper. The mechanism of energy origin certificates market and the proposal of mechanism modification are discussed. Perspectives of electricity production from renewable energy sources are indicated and discussed.

W artykule autor przedstawił aktualny stan wykorzystania odnawialnych źródeł energii do produkcji energii elektrycznej w Polsce. Omówił aktualne zasady wsparcia źródeł odnawialnych oraz proponowane zmiany w tym zakresie. Wskazał perspektywy rozwojowe wykorzystania odnawialnych źródeł energii do produkcji energii elektrycznej.

Słowa kluczowe : odnawialne źródła energii, rynek energii, świadectwa pochodzenia energii, renewable energy sources, energy market, energy origin certificates,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 40 – 52
Bibliografia : 1. Regulation of the Minister of Economy of 14 August 2008 concerning detailed scope of obligations to acquire certificate of origin and submit them for cancellation, to pay equivalent fees, to purchase electricity and heat generated at renewable energy sources and on the obligation to confirm data concerning volumes of electricity generated at a renewable energy source (Dz.U.2008.969).
2. Regulation of the Minister of Economy of 9 November 2012 concerning detailed scope of obligations to acquire certificate of origin and submit them for cancellation, to pay equivalent fees, to purchase electricity and heat generated at renewable energy sources and on the obligation to confirm data concerning volumes of electricity generated at a renewable energy source (Dz.U.2012.1229).
3. Draft of the Act on Renewable Energy sources, dated 9 October 2012.
4. Act of 10 April 1997 – The Energy Law, as amended (Dz.U.2012.1059).
5. Energia ze źródeł odnawialnych w 2011 roku Energy from renewable sources in 2011, Central Statistical Office, Warsaw 2012.
6. Jaskólski M., Bućko P., Odwzorowanie mechanizmu promowania odnawialnych źródeł energii w modelowaniu rozwoju systemów energetycznych The mechanism for promotion of renewable energy sources represented in the modelling of power systems development, Rynek Energii 2007, No. 2.
7. Bućko P., Energia ze źródeł odnawialnych na rynku energii elektrycznej w Polsce Energy from renewable sources on the electricity market in Poland, Energetyka 2003, No. 6.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. , Renewable Energy Sources on the Polish Electrical Energy Market. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Power Demand Forecasting Methodology as a Tool For Planning and Development of the Distribution Networks

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Power Demand Forecasting Methodology as a Tool For Planning and Development of the Distribution Networks

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Abstrakty : Planning for the development of the distribution network, providing the required level of reliability, while minimizing expenditures for the expansion requires forecasting future demand for power end-users connected to the network. Dynamics of changes in electrical load will depend on many factors, both local (e.g. changes in the structure and number of customers) and global (e.g. changes in energy intensity of consumption). The forecasting methodology presented in the paper combines the power demand trend extrapolation techniques, resulting from historical measurement data, with using the information about the potential socio-economic development and available economic and demographic forecasts at different levels of territorial division of the country. Application of the proposed methodology allows performing medium and long term projections of demand for power in the nodes of the distribution network.

Zaprezentowana w artykule przez autorów metodyka prognozowania zapotrzebowania na moc łączy techniki ekstrapolacji trendów, wynikających z historycznych danych pomiarowych z wykorzystaniem informacji o potencjale rozwoju społeczno-gospodarczego rozpatrywanego obszaru, oraz prognoz makroekonomicznych i demograficznych, dostępnych dla różnych organów władzy samorządowej i państwowej. Zastosowanie proponowanej metodyki pozwala wykonać projekcje zapotrzebowania na moc w węzłach 110 kV oraz 15/0,4 kV, w średnim i długim horyzoncie czasu.

Słowa kluczowe : planowanie rozwoju, prognozowanie, sieć dystrybucyjna, network development planning, forecasting, distribution network,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 53 – 60
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. , Power Demand Forecasting Methodology as a Tool For Planning and Development of the Distribution Networks. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Methodology of Using Ancillary Services Provided by Distributed Generation for Planning and Development of MV Network Processes

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Methodology of Using Ancillary Services Provided by Distributed Generation for Planning and Development of MV Network Processes

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division | Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Abstrakty : The paper presents a procedure for identyfying the potential of ancillary services provided by distributed generation for DSO needs, including technical and economic aspects. Services are an alternative to the traditional network modernization, carried out in order to enhance grid reliability by eliminating identified threats. Technical capabilities using ancillary services provided by generation resources in an MV grid and pricing principles were proposed in this paper.

Autorzy artykułu prezentują procedurę identyfikacji potencjalnych możliwości wykorzystania usług regulacyjnych, świadczonych przez konwencjonalne oraz odnawialne źródła wytwórcze przy planowaniu rozwoju sieci SN, przez operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD). Przedstawiono sposób traktowania usług regulacyjnych jako alternatywę dla realizacji tradycyjnej modernizacji sieci dystrybucyjnej. Określono składniki kosztów oraz możliwości techniczne świadczenia usług regulacyjnych przez źródła przyłączone do sieci SN.

Słowa kluczowe : usługa regulacyjna, generacja rozproszona, SN, ancillary services, distributed generation, MV network,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 61 – 65
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. , Methodology of Using Ancillary Services Provided by Distributed Generation for Planning and Development of MV Network Processes. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Capabilities Deliver Ancillary Services Provided by Decentralized Energy Generation

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Capabilities Deliver Ancillary Services Provided by Decentralized Energy Generation

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division | Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Abstrakty : The article proposed definitions of regulatory services that can be provided by a local energy source. Shows a review of manufacturing technology including the ability to regulate these sources and assess the potential changes in demand DSO standard conditions sources. The Document presents the DSO’s benefits resulting from the implementation of these services. The use of regulatory services will allow the potential of distributed generation to improve the performance of the network, the creation of a decentralized model of services and enable growth RES connecting to the network.

W artykule zaproponowano definicje usług regulacyjnych, które mogą być świadczone przez lokalne źródła energii. Dokonano przeglądu technologii wytwarzania z uwzględnieniem możliwości regulacyjnych tych źródeł i oceny możliwości zmiany na żądanie operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) standardowych warunków, pracy źródeł. Przedstawiono korzyści dla OSD wynikające z realizacji tych usług. Zastosowanie usług regulacyjnych pozwoli na wykorzystanie potencjału generacji rozproszonej do poprawy pracy sieci, utworzenie zdecentralizowanego modelu usług SEE oraz umożliwi wzrost przyłączania odnawialnych źródeł energii (OZE) do sieci.

Słowa kluczowe : usługa regulacyjna, OSD, generacja rozproszona, decentralized energy generation, ancillary services, DSO,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 70 – 79
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. , Capabilities Deliver Ancillary Services Provided by Decentralized Energy Generation. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Analysis of Tools Supporting the Transmission Grid Development Planning in Market Conditions

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Analysis of Tools Supporting the Transmission Grid Development Planning in Market Conditions

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division | Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Kwiatkowski, M.
PSE Innowacje sp z o.o.,
Przygrodzki, M.
PSE Innowacje sp z o.o. | Silesian University of Technology | PS&C, Maksymilian.Przygrodzki@polsl.pl,
Abstrakty : The paper discusses the changes in power system operation conditions and associated power transmission system development planning which results with increasing importance of economic and market analysis. Based on analysis of methodologies and computational tools offered abroad in this field on a commercial basis, evidence shows the directions of necessary changes in a development planning methodology in Polish conditions.

W artykule autorzy poddali dyskusji zmiany uwarunkowań funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz powiązanego z nim procesu planowania rozwoju krajowego systemu przesyłowego, skutkujące zwiększaniem znaczenia analiz o charakterze ekonomiczno-rynkowym. Opierając się na analizie metodyki i narzędzi obliczeniowych, oferowanych na zasadach komercyjnych, przedstawiono przesłanki kierunków modyfikacji metodyki planowania rozwoju w warunkach polskich.

Słowa kluczowe : sieć przesyłowa, planowanie rozwoju, transmission grid, development planning,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 80 – 90
Bibliografia : 1. Przygrodzki M., Modelowanie rozwoju sieci elektroenergetycznej współpracującej ze źródłami rozproszonymi Modeling of the development of power systems working with distributed sources, Gliwice 2011.
2. Kocot H., Analiza i synteza rozwoju systemu elektroenergetycznego z wykorzystaniem kosztów krańcowych Analysis and synthesis of the development of the power system with the use of marginal costs, Gliwice 2012.
3. Kwiatkowski M., Modele rynkowe i ich zastosowanie w sektorze elektroenergetycznym Market models and their use in the energy sector, Rynek Energii 2010, No. 4 (89).
4. Korab R., Optymalizacja operatorstwa przesyłowego w krajowym systemie elektroenergetycznym Optimisation of transmission system operation in polish power system, Gliwice 2011.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Kwiatkowski, M. ,Przygrodzki, M. , Analysis of Tools Supporting the Transmission Grid Development Planning in Market Conditions. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

World Water Day 2014 – Water & Energy

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : World Water Day 2014 – Water & Energy

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division | Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Kwiatkowski, M.
PSE Innowacje sp z o.o.,
Przygrodzki, M.
PSE Innowacje sp z o.o. | Silesian University of Technology | PS&C, Maksymilian.Przygrodzki@polsl.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Abstrakty : World Water Day was established in 1992 at the United Nations conference – Environment and Development. It was approved to be held every year on 22 March under the heading, theme selected for a given year. The purpose of WWD was to draw the attention of societies, politicians and decision-makers to the fact that water is essential for life and for conducting economic and social activity. The first WWD was held in 1994 under the theme: Caring for our Water Resources is Everybody’s Business. For the subsequent 20 years, the WWD has been held under headings closely related to water and use of water resources. In 2014, the WWD subject has been extended by the issue of energy. It results from the fact that energy – just like water – is a factor essential for global economic and social development. Moreover, both these areas (water and energy) are strictly related to each other and are interdependent.

Światowy Dzień Wody (ang. World Water Day) został ustanowiony na konferencji Narodów Zjednoczonych w 1992 roku – „Środowisko i rozwój” (ang. Environment and Development). Przyjęto, że będzie on obchodzony co roku 22 marca pod wybranym na dany rok hasłem. Celem ŚDW miało być zwracanie uwagi społeczeństw, polityków i decydentów na to, że woda jest niezbędna do życia oraz do prowadzenia działalności gospodarczej i społecznej. Po raz pierwszy ŚDW obchodzono w 1994 roku pod hasłem „Dbałość o nasze zasoby wodne leży w interesie każdego człowieka” (ang. Carrying for our Water Resources is Everybody’s Business). Przez kolejne 20 lat ŚDW obchodzony był pod hasłami ściśle związanymi z wodą i wykorzystaniem zasobów wodnych. W 2014 roku hasło ŚDW zostało rozszerzone o problematykę energii. Wynika to z faktu, że energia – tak jak i woda – staje się czynnikiem niezbędnym do rozwoju gospodarczego i społecznego świata, a ponadto obie te dziedziny (woda i energia) są ze sobą ściśle powiązane i od siebie zależne.

Słowa kluczowe : Światowy Dzień Wody, zasoby wodne, woda wirtualna, cykl hydrologiczny, energia, World Water Day, water resources, virtual water, hydrologic cycle, energy,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 91 – 103
Bibliografia : 1. Majewski W., Światowy Dzień Wody 2006 World Water Day 2006, Water Management 2006, issue 3.
2. Majewski W., Introduction to Water Resources Management in Environmental Engineering, Wydawnictwo IBW PAN 2005.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Kwiatkowski, M. ,Przygrodzki, M. ,Majewski, W. , World Water Day 2014 – Water & Energy. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Efficiency as a Priority of EU Energy Policy

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Efficiency as a Priority of EU Energy Policy

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division | Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Kwiatkowski, M.
PSE Innowacje sp z o.o.,
Przygrodzki, M.
PSE Innowacje sp z o.o. | Silesian University of Technology | PS&C, Maksymilian.Przygrodzki@polsl.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Malko, J.
Wrocław University of Technology, jacek.malko@pwr.wroc.pl,
Abstrakty : According to recent conclusions of the European Council it is necessary to stress the need to increase energy efficiency in the EU so as to achieve the objective of saving 20% of the energy consumption compared to projections for 2020 as estimated by the Commission in its Green Paper on Energy Efficiency and to make good use of their National Energy Efficiency Actions Plans for this purpose (i.e. Second NEEAPs from 30 June 2011). It should improve the EU’s industrial competiveness with a potential for creating substantial benefits for households, business and public authorities.

Zgodnie z ostatnio ogłoszonymi wnioskami Rady Europy niezbędne jest podkreślenie potrzeby wzrostu efektywności energetycznej w UE w celi osiągnięcia oszczędności energii na poziomie 20%, oszacowanej przez Komisję Europejską w Zielonej Księdze o efektywności energetycznej i dobrym wykorzystaniu narodowych planów działania na rzecz efektywności w tym zakresie, tj. narodowych planów działań w zakresie efektywności energetycznej (NEEAPs) z 30 czerwca 2011 roku. Powinno to zwiększyć konkurencyjność przemysłu i przyczynić się do tworzenia istotnych korzyści dla gospodarstw domowych, przedsiębiorczości i strategii energetycznej państw członkowskich UE.

Słowa kluczowe : polityka energetyczna, priorytet, efektywność energetyczna, energy policy, priority, efficiency,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 104 – 112
Bibliografia : 1. Łaptos J., Prażuch W., Pytlarz A., Historia Unii Europejskiej The history of the European Union, Kraków 2003.
2. Treaty establishing the European Coal and Steel Community, Paris 1951.
3. International Energy Agency IEA/OECD online www.iea.org/books.
4. Green Paper – Towards a European strategy for the security of energy supply, Brussels 2000.
5. European Union, European Commission Representation Office in Poland, Energy Policy of the European Union, Warsaw 2005.
6. European Commission, Report on the Green Paper on Energy – Four years of European Initiative, Brussels 2005.
7. Green Paper – A European Strategy for Sustainable, Competitive and Secure Energy, COM(2006) 105 final, Brussels 8 March 2006.
8. Commission of the European Communities, Commission Staff Working Document – Annex to the Green Paper, SFC (2006) 317/2, Brussels 2006.
9. European Commission, Intelligent energy – Europe 2003-06, Brussels, June 2003.
10. European Commission, The Energy Package online www.ec.europa. en/energy/energy_policy, Brussels, 10.01.2007. Commission of the European Communities, Communication from the Commission to the European Council and the European Parliament – An energy policy for Europe, COM (2007) 1 final, Brussels, 10 January 2007.
11. Directive 2004/8/EC on promotion of cogeneration based on useful heat demand, OJ EU L. 52 of 21.2.2004.
12. Directive 96/61/EC concerning integrated pollution prevention and control. OJ EU L. 257 of 10.10.1996.
13. Directive 2002/91/EC on the energy performance of buildings, OJ L. 171 of 23.12.2002.
14. European Parliament, Committee on Industry, Research and Energy, working document on Energy efficiency or doing more with less – Green Paper. DT592918EN, Brussels, 15.12.2005.
15. Directive 2006/32/EC of the European Parliament and of the Council on energy end-use efficiency and energy services, OJ L 114/64 of 27.04.2006.
16. Commission of the European Communities: Communication from the Commission – Action Plan for Energy Efficiency: Realising the Potential. COM(2006) 545 final, Brussels 19.10.2006.
17. Commission of the European Communities: Communication from the Commission … Energy Efficiency Plan 2011, COM(2011) 109 final, Brussels 2011.
18. Commission of the European Communities: Impact assessment…, SEC(2011) 277, Brussels 2011.
19. Commission Staff Working Document on progress report on the Energy Efficiency Action Plan 2006, SEC (2011) 276, Brussels 2011.
20. European Efficiency Action Plan: Commission gears up for more savings with renovation and smart meters IP (11) 271, Brussels 2011.
21. Oettinger G., UE proposes tough energy efficiency package, News from Business Green, Mar. 2011.
22. Directive 2012/27/EU of the European Parliament and of the Council of 25 October 2012 on energy efficiency, amending Directives 2009/125/EC and 2010/30/EU and repealing Directives 2004/8/EC and 2006/32/EC of 25.10.2012.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Kwiatkowski, M. ,Przygrodzki, M. ,Majewski, W. ,Malko, J. , Efficiency as a Priority of EU Energy Policy. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

The Implementation of Smart Metering System in ENERGA-OPERATOR SA – From Idea to Production

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Implementation of Smart Metering System in ENERGA-OPERATOR SA – From Idea to Production

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division | Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Kwiatkowski, M.
PSE Innowacje sp z o.o.,
Przygrodzki, M.
PSE Innowacje sp z o.o. | Silesian University of Technology | PS&C, Maksymilian.Przygrodzki@polsl.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Malko, J.
Wrocław University of Technology, jacek.malko@pwr.wroc.pl,
Masiąg, R.
ENERGA-OPERATOR SA, robert.masiag@energa.pl,
Abstrakty : This article presents a summary of the project implementation of Smart Metering systems in ENERGA-OPERATOR SA. The main objective of the project is the remote management and remote measurement data acquisition, reduction of the carrying difference, increasing energy efficiency and efficient management of the grid distribution and control consumption energy by the consumer and many others. This paper describes the business and technical assumption, challenges of the implementation of the project, the results achieved, and the reasons for the decision on the project by the company.

W artykule zaprezentowano podsumowanie wdrożenia Etapu I projektu systemu inteligentnego opomiarowania w ENERGA-OPERATOR SA. Głównym celem projektu jest zapewnienie zdalnego zarządzania układami pomiarowymi oraz zdalne pozyskiwanie danych pomiarowych, ograniczenie różnicy bilansowej, zwiększenie efektywności dostarczanej energii i sprawne zarządzanie siecią, a w późniejszej perspektywie kontrolowanie przez odbiorców zużycia energii oraz wiele innych udogodnień. W pracy opisano założenia biznesowe oraz techniczne, wyzwania związane z realizacją przedsięwzięcia, osiągnięte wyniki, a także uzasadnienie podjęcia decyzji o realizacji projektu przez spółkę.

Słowa kluczowe : inteligentna infrastruktura pomiarowa, AMI, ENERGA-OPERATOR SA, Smart Metering, AMI, ENERGA-OPERATOR SA,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 113 – 126
Bibliografia : 1. ENERGA-OPERATOR SA, Podsumowanie wdrożenia Etapu I projektu AMI wg stanu na dzień 31 grudnia 2012 The Summary of implementation of the 1st Stage of AMI Project as of 31 December 2012, Gdańsk, January 2013.
2. Urząd Regulacji Energetyki, Stanowisko prezesa URE w sprawie niezbędnych wymagań wobec wdrażanych przez OSD E inteligentnych systemów pomiarowo-rozliczeniowych z uwzględnieniem funkcji celu oraz proponowanych mechanizmów wsparcia przy postulowanym modelu rynku Energy Regulatory Authority, The Position of the President of URE on the necessary requirements for the smart metering systems implemented by OSD E, taking into account the purpose and the proposed support mechanisms for the postulated market model Warsaw, May 2011.
3. Urząd Regulacji Energetyki, Raport Krajowy Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki 2011 Energy Regulatory Authority, The National Report of the President of the Energy Regulatory Authority, July 2011.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Kwiatkowski, M. ,Przygrodzki, M. ,Majewski, W. ,Malko, J. ,Masiąg, R. , The Implementation of Smart Metering System in ENERGA-OPERATOR SA – From Idea to Production. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Measurements of Voltage Harmonics in 400 kV Transmission Network

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Measurements of Voltage Harmonics in 400 kV Transmission Network

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division | Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Kwiatkowski, M.
PSE Innowacje sp z o.o.,
Przygrodzki, M.
PSE Innowacje sp z o.o. | Silesian University of Technology | PS&C, Maksymilian.Przygrodzki@polsl.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Malko, J.
Wrocław University of Technology, jacek.malko@pwr.wroc.pl,
Masiąg, R.
ENERGA-OPERATOR SA, robert.masiag@energa.pl,
Pawełek, R.
Lodz University of Technology, ryszard.pawelek@p.lodz.pl,
Wasiak, I.
Lodz University of Technology, irena.wasiak@p.lodz.pl,
Jurek, M.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA, pawel.kelm@p.lodz.pl,
Abstrakty : The paper deals with the analysis of voltage harmonics measurements performed in the 400 kV transmission network. The voltage was measured by means of three transducers: resistive voltage divider, inductive measuring transformer and capacitive voltage measuring transformer. Instrument errors were estimated for measuring transformers with reference to the harmonic values obtained from the voltage divider.

W artykule przedstawiono analizę wyników pomiarów wyższych harmonicznych napięcia, wykonanych w sieci przesyłowej 400 kV. Sygnały pomiarowe napięć uzyskano z trzech przetworników pomiarowych: rezystancyjnego dzielnika napięcia, napięciowego przekładnika indukcyjnego oraz napięciowego przekładnika pojemnościowego. Wyniki pomiarów z dzielnika rezystancyjnego przyjęto jako referencyjne, odnosząc do nich wyniki pomiarów uzyskane przy wykorzystaniu przekładników. Dokonano oszacowania błędów pomiarowych wyższych harmonicznych napięcia powodowanych przez przekładniki.

Słowa kluczowe : wyższe harmoniczne, jakość energii elektrycznej, pomiary jakości energii elektrycznej, voltage harmonics, power quality, power quality measurements,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 127 – 134
Bibliografia : 1. Mieński R., Pawełek R., Wasiak I., On the Need to Control Power Quality in Polish Electrical Networks, Electrical Power Quality and Utilisation 1999, Vol. 5, No. 2, pp. 21–27.
2. Błajszczak G., Olak J., Rezystancyjny dzielnik napięcia do pomiarow wyższych harmonicznych w sieciach 400 kV Resistive Voltage Divider for Higher Harmonics Measurement in 400 kV Networks, conference “Aktualne problemy w elektroenergetyce” (APE ’11), Jurata, 8–10 June 2011, pp. 97–104.
3. Błajszczak G, Resistive Voltage Divider for Higher Harmonics Measurement in 400 kV Network, IEEE 11th International Conference on Electrical Power Quality and Utilisation (EPQU ’2011), Lisbon (Portugal), 17–19 October 2011, pp. 1–4.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Kwiatkowski, M. ,Przygrodzki, M. ,Majewski, W. ,Malko, J. ,Masiąg, R. ,Pawełek, R. ,Wasiak, I. ,Jurek, M. , Measurements of Voltage Harmonics in 400 kV Transmission Network. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Scheduling Coordinator’s Flat Rate Service for Wind Energy Development in Poland

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Scheduling Coordinator’s Flat Rate Service for Wind Energy Development in Poland

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division | Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Kwiatkowski, M.
PSE Innowacje sp z o.o.,
Przygrodzki, M.
PSE Innowacje sp z o.o. | Silesian University of Technology | PS&C, Maksymilian.Przygrodzki@polsl.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Malko, J.
Wrocław University of Technology, jacek.malko@pwr.wroc.pl,
Masiąg, R.
ENERGA-OPERATOR SA, robert.masiag@energa.pl,
Pawełek, R.
Lodz University of Technology, ryszard.pawelek@p.lodz.pl,
Wasiak, I.
Lodz University of Technology, irena.wasiak@p.lodz.pl,
Jurek, M.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA, pawel.kelm@p.lodz.pl,
Prondziński, Z.
ENERGA-OBRÓT SA, zbigniew.prondzinski@energa.pl,
Rubanowicz, T.
ENERGA-OBRÓT SA, tomasz.rubanowicz@energa.pl,
Abstrakty : The development of the electricity market has made the energy industry an attractive investment for many businesses. In recent years, the electricity market has been going through the process of liberalization, which has contributed to the provision of new services for investors interested in the development of the energy industry. Recently, one of the most rapidly growing sources of electricity has been wind farms. Few investors are aware of the consequences of connecting wind farms to the national power grid, as well as of the subsequent exploitation of these resources. After the Electricity Sales Contract has been concluded, investors agree to predict electrical capacity generation within the span of 24 hours with a daily advance. The specific nature of wind farm functioning makes the prediction of electrical capacity generation difficult and, consequently, the owners bear the costs of deviations on the electricity balancing market. The resulting costs may result in the lack of liquidity of the project owner and, ultimately, in bankruptcy. In such a case, the Scheduling Coordinator’s flat rate service is a solution for the owner of a wind farm. The paper presents an analysis of selected forecasting models used to predict the electrical capacity of wind farms, as well as the Scheduling Coordinator’s service.

Rozwój rynku energii elektrycznej sprawił, że branża energetyczna stała się atrakcyjna inwestycyjnie dla wielu przedsiębiorców. Trwający od kilku lat proces liberalizacji rynku energii elektrycznej przyczynił się do świadczenia nowych usług na rzecz inwestorów zainteresowanych rozwojem branży energetycznej. W ostatnich latach do grona najbardziej dynamicznie rozwijających się źródeł wytwórczych zalicza się elektrownie wiatrowe. Niewielu inwestorów zdaje sobie sprawę z konsekwencji przyłączenia elektrowni wiatrowych do krajowej sieci elektroenergetycznej, jak również z późniejszej eksploatacji tychże źródeł. Po zawarciu umowy sprzedaży energii elektrycznej inwestorzy zobowiązani są do prognozowania generacji mocy wytwórczej w horyzoncie dwudziestoczterogodzinnym z wyprzedzeniem dobowym. Charakter pracy elektrowni wiatrowych sprawia, że predykcja mocy nie należy do łatwych czynności i w efekcie właściciele ponoszą koszty za odchylenia na rynku bilansującym (niezbilansowanie). Powstające koszty mogą przyczynić się do braku płynności finansowej właściciela projektu, a w efekcie do bankructwa. Opcjonalnym rozwiązaniem dla właściciela farmy wiatrowej jest zryczałtowana usługa operatora handlowego. W artykule przedstawiono analizę wybranych modeli prognostycznych, wykorzystywanych do predykcji mocy wytwórczej elektrowni wiatrowych, czynników wpływających na prognozy oraz model współpracy z kontrahentami poprzez usługę operatora handlowego.

Słowa kluczowe : rynek bilansujący, elektrownie wiatrowe, prognozowanie, balancing market, wind power, forecasting,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 140 – 155
Bibliografia : 1. Bogalecka E., Rubanowicz T., Neuronowy model mocy farmy wiatrowej Neural model of wind farm power, Mechanik 2010, issue 7, pp. 579–586.
2. Bogalecka E., Rubanowicz T., Analiza charakterystyk parku wiatrowego Analysis of wind park characteristics, Wiadomości Elektrotechniczne 2010, issue 2, pp. 15–20.
3. Dobrzyński K., Przegląd systemów przeznaczonych do predykcji mocy wytwórczej w farmach wiatrowych Review of systems used for prediction of power generated in wind farm, materials from the conference “Aktualne problemy w elektroenergetyce”, Jurata 2009.
4. Giebel G. et al., Short-term Forecasting Using Advanced Physical Modelling, EWEC, Anemos Physical Modelling, 2006-02-08, The Results of the Anemos Project, Athens 2006.
5. Instructions for Operation and Maintenance of Transmission Network, IRiESP, System balancing and management of system restrictions online, www.pse-operator.pl.
6. Joensen A., Short – term wind Power prediction, Ph.D. Thesis No. 108.
7. Malko J., Predykcja mocy wytwórczych elektrowni wiatrowych Prediction of power generated in wind farms, Przegląd Elektrotechniczny 2008, issue 9.
8. Parkers J., Tindal A., Forecasting Short Term Wind Farm Production in Complex Terrain, Garrard Hassan and Partners Ltd. online, www.gl-garradhassan.com.
9. Rubanowicz T., Metody predykcji produkcji mocy parku wiatrowego Methods for prediction of power production in a wind park, Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej 2008, issue 25.
10. Website CIRE.pl, supervised by Agencja Rynku Energii SA online, http://www.rynek-bilansujacy.cire.pl/.
11. Website online, www.gszafranski.w.interia.pl.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Kwiatkowski, M. ,Przygrodzki, M. ,Majewski, W. ,Malko, J. ,Masiąg, R. ,Pawełek, R. ,Wasiak, I. ,Jurek, M. ,Prondziński, Z. ,Rubanowicz, T. , Scheduling Coordinator’s Flat Rate Service for Wind Energy Development in Poland. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

Energy and Economic Effectiveness of Electricity Generation Technologies of the Future

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Energy and Economic Effectiveness of Electricity Generation Technologies of the Future

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Ziołkowski, P.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, p.ziolkowski@ien.gda.pl,
Skoczko, P.
ENERGA-OPERATOR SA, piotr.skoczko@energa.pl,
Białecki, M.
Institute of Power Systems Automation , michal.bialecki@iase.wroc.pl,
Drutko, J.
Institute of Power Systems Automation , radoslaw.izakiewicz@iase.wroc.pl,
Kieleczawa, A.
Institute of Power Systems Automation , antonina.kieleczawa@iase.wroc.pl,
Pietras, P.
Institute of Power Systems Automation , piotr.pietras@iase.wroc.pl,
Skakowski, R.
Institute of Power Systems Automation , roman.skakowski@iase.wroc.pl,
Szubert, W.
Institute of Power Systems Automation , wojciech.szubert@iase.wroc.pl,
Ziaja, E.
Institute of Power Systems Automation , edward.ziaja@iase.wroc.pl,
Błajszczak, G.
Energy Regulatory Office, grzegorz.blajszczak@ure.gov.pl,
Bućko, P.
Gdańsk University of Technology, pbucko@ely.pg.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Magulski, R.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, r.magulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division | Gdańsk University of Technology, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Korpikiewicz, J. G.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, j.korpikiewicz@ien.gda.pl,
Bronk, L.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, l.bronk@ien.gda.pl,
Pakulski, T.
Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, t.pakulski@ien.gda.pl,
Kwiatkowski, M.
PSE Innowacje sp z o.o.,
Przygrodzki, M.
PSE Innowacje sp z o.o. | Silesian University of Technology | PS&C, Maksymilian.Przygrodzki@polsl.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Malko, J.
Wrocław University of Technology, jacek.malko@pwr.wroc.pl,
Masiąg, R.
ENERGA-OPERATOR SA, robert.masiag@energa.pl,
Pawełek, R.
Lodz University of Technology, ryszard.pawelek@p.lodz.pl,
Wasiak, I.
Lodz University of Technology, irena.wasiak@p.lodz.pl,
Jurek, M.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA, pawel.kelm@p.lodz.pl,
Prondziński, Z.
ENERGA-OBRÓT SA, zbigniew.prondzinski@energa.pl,
Rubanowicz, T.
ENERGA-OBRÓT SA, tomasz.rubanowicz@energa.pl,
Zaporowski, B.
Poznan University of Technology, boleslaw.zaporowski@put.poznan.pl,
Abstrakty : The paper presents the analysis of energy and economic effectiveness of electricity generation technologies of the future in: system power plants, large and medium scale combined heat and power (CHP) plants, and small scale power plants and CHP plants (distributed sources). For particular generation technologies were determined the quantities characterizing their energy effectiveness, unitary emission of CO2(kg CO2/kWh) and unitary discounted electricity generation costs of 2013.

elektrycznej w elektrowniach systemowych, elektrociepłowniach dużej i średniej mocy oraz w elektrowniach i elektrociepłowniach małej mocy (źródłach rozproszonych). Do analizy wybrano cztery technologie dla elektrowni systemowych, pięć technologii dla elektrociepłowni dużej i średniej mocy oraz dziewięć technologii dla elektrowni i elektrociepłowni małej mocy. Dla poszczególnych technologii wyznaczono wielkości charakteryzujące ich efektywność energetyczną, jednostkową emisję CO2(kgCO2/kWh) oraz jednostkowe koszty wytwarzania energii elektrycznej, z uwzględnieniem kosztów uprawnień do emisji CO2.

Słowa kluczowe : elektrownia, elektrociepłownia, efektywność energetyczna, efektywność ekonomiczna, power plant, combined heat and power plant, energy effectiveness, economic effectiveness,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 2
Strony : 156 – 166
Bibliografia : 1. Directive 2005/89/EC of the European Parliament and of the Council of 18 January 2006 concerning measures to safeguard security of electricity supply and infrastructure investment OJ L 33, 2006, pp. 22–27.
2. Directive 2012/27/EU of the European Parliament and of the Council of 25 October 2012 on energy efficiency, OJ L 315, 2012, pp. 1–56.
3. Directive 2009/28/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on the promotion of the use of energy from renewable sources and amending and subsequently repealing Directives 2001/77/EC and 2003/30/EC, OJ L 140, 5.6.2009, pp. 16–62.
4. Directive 2004/8/EC of the European Parliament and of the Council of 11 February 2004 on the promotion of cogeneration based on a useful heat demand in the internal energy market and amending Directive 92/42/EEC, OJ L 52, 2004, pp. 50–63.
5. Chmielniak T., Szanse i bariery w rozwoju technologii energetycznych paliw kopalnych Opportunities and Barriers of Fossil-fired Power Plants, Polityka Energetyczna 2011, Vol. 14, No. 2, pp. 23–34.
6. Informacja statystyczna o energii elektrycznej Statistical information about electricity, Agencja Rynku Energii SA The Energy Market Agency, 2012, No. 12.
7. Statystyka Elektroenergetyki Polskiej 2011 Polish Electric Power Statistics, Agencja Rynku Energii SA The Energy Market Agency, Warsaw 2012.
8. Zaporowski B., Analiza kosztów wytwarzania energii elektrycznej Analysis of the cost of electricity generation, Polityka Energetyczna 2008, Vol. 11, No. 1, pp. 531–542.
9. Zaporowski B., Energy and economic effectiveness of gas-steam combined heat and power plants fired with natural gas, Archiwum Energetyki 2012, Vol. XLII, No. 1, pp. 123–137.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Ziołkowski, P. ,Skoczko, P. ,Białecki, M. ,Drutko, J. ,Kieleczawa, A. ,Pietras, P. ,Skakowski, R. ,Szubert, W. ,Ziaja, E. ,Błajszczak, G. ,Bućko, P. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Magulski, R. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Korpikiewicz, J. G. ,Bronk, L. ,Pakulski, T. ,Kwiatkowski, M. ,Przygrodzki, M. ,Majewski, W. ,Malko, J. ,Masiąg, R. ,Pawełek, R. ,Wasiak, I. ,Jurek, M. ,Prondziński, Z. ,Rubanowicz, T. ,Zaporowski, B. , Energy and Economic Effectiveness of Electricity Generation Technologies of the Future. Acta Energetica nr 2/2014
[Top]

New Solutions for Renewable Energy Trading

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : New Solutions for Renewable Energy Trading

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Abstrakty : The paper presents one of the key problems in renewable energy trading. The support system for RES is operating on financial levels leaving to the RES producers decisions on the energy trade. However, the flawed legal regulations impose the obligations on Default Electricity Supplier (SzU1) to buy all RES production from the installations located in the areas of the SzU operation. Such legal provisions result in the additional burden on the SzU, which main duty is to provide electric energy to customers who do not want to enter competitive electricity markets. Additionally, over interpretation of the Energy Law provisions by the Energy Regulatory Authority (URE2), allowing the RES producers to trade a part of their production on electricity markets leaving the obligation on SzUs, has led to the speculative trade of renewable energy. Some RES producers sell the electricity produced in competitive markets during peak demand hours – usually working days from 7 a.m. to 8 p.m. – when the Power Exchange prices are significantly higher than the obligatory purchase price. When during off peak demand hours electricity prices in the Power Exchange are lower than the obligatory level, RES producers sell the electric energy to SzUs at the obligatory price, determined by the URE. Such an abuse of fair trade results in the additional income for the RES producers being burden on SzUs, which have to transfer such costs to energy endusers. The simulations, carried out for Poland indicate that the additional costs can count for about 200 mln zł per year.

Produkcja energii ze źródeł odnawialnych wiąże się z dodatkowymi kosztami, które są pokrywane ze środków uzyskanych przez wszystkie firmy handlujące energią elektryczną ze sprzedaży tzw. zielonych certyfikatów. Niejasne zapisy w ustawie Prawo energetyczne oraz ich interpretacja przez prezesa URE powodują, że tzw. sprzedawcy z urzędu ponoszą dodatkowe koszty wynikające nie tylko z nabywania energii z OZE po cenach ustalonych przez prezesa URE, ale także na skutek rynkowych spekulacji producentów energii elektrycznej. Sprzedawcy z urzędu, których głównym celem jest sprzedaż energii małym odbiorcom niekorzystającym z rynku energii elektrycznej, zostali obarczeni dodatkowym kosztem zakupu energii z OZE produkowanej na obszarze ich działania. Takie rozwiązanie powoduje, że niektóre firmy, jak ENERGA-OBRÓT SA, które pełnią funkcję sprzedawcy z urzędu na terenie, gdzie ulokowana jest znaczna liczba instalacji OZE, ponoszą dodatkowe koszty, co pogarsza ich pozycję konkurencyjną. Rynkowe spekulacje producentów OZE polegają na sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym po wysokich cenach w okresach dużego zapotrzebowania i sprzedaży energii do zobowiązanych sprzedawców z urzędu w okresach, kiedy ceny rynkowe są niższe od ceny obligatoryjnego zakupu ustalonej przez prezesa URE. Poprzez takie rynkowe spekulacje producenci OZE mogą osiągać dodatkowe przychody na poziomie 40 zł/MWh – 25% ceny rynkowej. Jednak te dodatkowe przychody producentów OZE obciążają odbiorców energii i kwota tych obciążeń może sięgać 200–300 mln złotych rocznie.

Słowa kluczowe : odnawialne źródła energii, obowiązek nabycia energii, sprzedawca z urzędu, rynek energii elektrycznej, renewables, energy trading default suppliers, energy trade obligation, electricity market, RES subsidies,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 6 – 16
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. , New Solutions for Renewable Energy Trading. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Area-Wide Management of a Significant Wind Generation as a Way to Ensure a Safe Grid Operation

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Area-Wide Management of a Significant Wind Generation as a Way to Ensure a Safe Grid Operation

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Abstrakty : The paper presents a new approach to the problem of optimizing wind generation distribution in cases of overloads in the grid caused by high level of wind generation. The approach is based on a modified and enhanced version of a genetic algorithm presented at the previous “Aktualne Problemy w Elektroenergetyce” (APE) [Present-Day Problems of Power Engineering] conference in 2011. The idea of coherent a grid nodes is introduced in order to optimize generation levels for groups of wind farms instead of individual wind farms, enabling grid operators to distribute power reduction among wind farms in a more equal manner, which can result in enabling larger wind generation penetration in grid with low transmission capacities. The test results as well as results obtained using the algorithm for a real-life, large-scale case are also presented.

Autorzy prezentują nową metodę wyznaczania optymalnego rozkładu generacji wiatrowej, opartą na rozwinięciu algorytmu genetycznego – prezentowanego podczas konferencji „Aktualne Problemy w Energetyce” w 2011 roku (APE) – o ideę koherentnych węzłów sieci. Metoda pozwala na bardziej równomierne rozłożenie redukcji mocy między pobliskie farmy, przy jednoczesnym zachowaniu zalet oryginalnego podejścia. Nowy algorytm optymalizuje poziomy generacji zdefiniowanych a priori grup farm. W artykule prezentowane są również wyniki uzyskane za pomocą algorytmu w trakcie symulacji przewidywanej pracy sieci północnej Polski w horyzoncie kilku lat.

Słowa kluczowe : generacja wiatrowa, optymalizacja, wind generation, optimization,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 17 – 26
Bibliografia : 1. URE Energy Regulatory Office website online, http:// ww.ure.gov.pl.
2. Bajor M., Bezpieczna praca systemu o ograniczonych zdolnościach przesyłowych w sytuacji wysokiej generacji wiatrowej Safe operation of a system with limited transmission capacity under the condition of large wind generation output, The Jubilee XV. International Scientific Conference ”Current Problems in Power Engineering”, Jurata, 8–10 June 2011.
3. Bajor M., Jankowski R., Madajewski K., Wind generation management in the distribution network, 44th CIGRE Session, Paris, 26–31 August 2012.
4. Bajor M., Ziołkowski P., Widelski G., Wyznaczanie dostępnych mocy przyłączeniowych Determination of available connection powers, Energia Elektryczna 2012, issue 3, pp. 14–16.
5. Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, Koncepcja pracy sieci przesyłowej NN i dystrybucyjnej 110 kV jako sieci zamkniętej dla Polski Północnej A concept of the operation of LV transmission grid and 110 kV distribution grid as closed grids in the northern Poland, Gdańsk, 2012.
6. Institute of Power Engineering, Gdańsk Division, Wyznaczanie grup węzłów koherentnych ze względu na wpływ przyłączanej generacji na obciążenia w sieci 110 kV ENERGA-OPERATOR SA Identification of groups of grid nodes coherent in terms of the impact of the farms connected to it on loads in the ENERGA-OPERATOR SA 110 kV grid, Gdańsk, 2011.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. , Area-Wide Management of a Significant Wind Generation as a Way to Ensure a Safe Grid Operation. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Technical and Economic Analysis of an Intermediate Size Photovoltaic Power Plant. Case Study

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Technical and Economic Analysis of an Intermediate Size Photovoltaic Power Plant. Case Study

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : The article presents an analysis of the construction of a photovoltaic power plant with an installed capacity of about 30 kW. The principles of selecting the basic elements of the plant are shown. The impact of a high constant price on the profitability of the project is highlighted. The article also describes the existing mechanisms for subsidizing the investment.

W artykule autor przedstawił analizę budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy zainstalowanej ok. 30 kW. Omówił zasady doboru podstawowych elementów elektrowni. Zreferował mechanizm opłacalności przedsięwzięcia w aspekcie wpływu wysokiej ceny stałej za sprzedawaną energię. Opisał również mechanizmy dotowania realizacji inwestycji.

Słowa kluczowe : elektrownia fotowoltaiczna, gospodarka energetyczna, analiza kosztów, photovoltaic power plant, energy management, cost analysis,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 27 – 40
Bibliografia : 1. Appendix No 2 to the Resolution No. 1274/190/12 of the Pomorskie Voivodeship Regional Board, beneficiary guideline for PROP 2007–2013, 30 October 2012.
2. National Fund for Environmental Protection and Water Management, 2012 Priority Programmes, September 2012.
3. Bank for Environmental Protection, European Offer online, http://www. bosbank.pl/index.php?page=2550.
4. Voivodeship Fund for Environmental Protection and Water Managment, Rules for Subsidies online, http://www.wfosigw-gda.pl/page,423,Zasady_udzielania_dofnansowania.
5. Directive 2012/27/EU of the European Parliament and of the Council of 14/11/2012 on energy efficiency, amending Directives 2009/125/ EC and 2010/30/EU and repealing Directives 2004/8/EC and 2006/32/EC, OJ L 312 of 14.11.2012, pp. 1–56.
6. http://www.cd.geografa.vel.pl/obliczanie_kata_padania_promieni_slonecznych.html date of access: 15/01/2013.
7. Klugmann-Radziemska E., Udany projekt instalacji fotowoltaicznej – jak go zrealizować Successful PV Generation Project – How to Realise It, Czysta Energia 2012, No. 10.
8. Klugmann-Radziemska E., Fotowoltaika w teorii i w praktyce Theory and Practice of Photovoltaics, Legionowo 2010.
9. PN-HD 60364-7-712:2007, Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych, Część 7–712: Wytyczne dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji, Fotowoltaiczne (PV) układy zasilania Electrical systems in building structures, Part 7-712: Guidelines for special systems or locations, Photovoltaic (PV) power supply systems – Polish Standard.
10. Ministry of Infrastructure and Development, Typical meteorologic years and statistical climate data for the area of Poland for building-related energy calculations online, http://www.mir.gov.pl/budownictwo/rynek_budowlany_i_technika/Efektywnosc_energetyczna_budynkow/typowe_lata_meteorologiczne/Strony/start.aspx accessed on: 30 June 2014.
11. European Commission, PVGIS online, http://re.jrc.ec.europa.eu/ pvgis/apps4/pvest.php.
12. Szymański B., Instalacje fotowoltaiczne, wydanie II, Wydawnictwo GEOSystem, Kraków 2013.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. , Technical and Economic Analysis of an Intermediate Size Photovoltaic Power Plant. Case Study. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Electric Load in the G12 Tariff for Consumers Assigned to the PTPiREE C-profile

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Electric Load in the G12 Tariff for Consumers Assigned to the PTPiREE C-profile

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Abstrakty : In the paper, the results of analysis of the load curves for individual consumers assigned to the C-type standard profile in the G12 tariff zone and subzones are presented. On this basis, the C-profile study has been carried out for selected years. Also, models showing the influence of the air temperature on the consumed energy quotes for the distinctive consumer groups have been developed. Conclusions on the development and application of the standard profile for consumers which use the electrical energy for heating purposes (rooms and tap water) have been drawn.

W artykule autorzy przedstawili wyniki analizy krzywych obciążenia odbiorców indywidualnych, zaliczanych do profilu standardowego typu C w strefach i podstrefach taryfy G12. Pozwoliły one na przeprowadzenie analizy profilu C dla wybranych lat. Opracowano także modele charakteryzujące wpływ temperatury powietrza na wartości zużywanej energii dla wydzielonych grup odbiorców. Sformułowano wnioski dotyczące tworzenia oraz korzystania z profilu standardowego dla odbiorców wykorzystujących energię elektryczną do ogrzewania pomieszczeń oraz wody użytkowej.

Słowa kluczowe : obciążenie, profil C, modelowanie, load curves, C-profile, modeling,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 41 – 54
Bibliografia : 1. The Energy Law, J. of L. 1997, No. 54, Item 348, as currently amended, 10 April 1997.
2. Bieliński W., Typowe wykresy obciążeń elektroenergetycznych odbiorców Typical charts of power consumer loads, Scientific-engineering conference “The Electricity Market”, Nałęczów, Poland 1998.
3. Instrukcje Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej, Enea SA Enea SA Distribution Grid Code online, http://www.operator.enea.pl -Instrukcje Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej.
4. Frąckowiak R., Gałan T., Analiza profilu obciążenia odbiorców rozliczanych według taryfy G12 przy wykorzystaniu arkusza Excel Analysis tariff G12 customers load profile using Excel spreadsheet, XIV Scientific Conference on Computer Applications in Electrical Engineering, Poznań 2009.
5. Frąckowiak R., Gałan T., Profile standardowe PTPiREE taryfy G w świetle badań obciążenia elektrycznego odbiorców indywidualnych PTPiREE standard profiles for tariff G in the light of research of individual customers’ electric loads, Rynek Energii 2012, issue 4.
6. Frąckowiak R., Gałan T., Krzywe obciążenia elektrycznego odbiorców typu gospodarstwa domowe rozliczane według taryfy G12 Electrical load curves of tariff G12 households consumers, Przegląd Elektrotechniczny 2009, issue 10.
7. Starzyńska W., Statystyka praktyczna Practical statistics, Warsaw 2000.
8. Research project of PTPiREE Polish Power Transmission and Distribution Association, the Polish Society Transmission and Distribution of Electricity, Badanie obciążeń i budowa katalogu charakterystyk odbiorców energii elektrycznej Electricity consumers load study and development of a catalogue of characteristics, Poznań 2003.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. , Electric Load in the G12 Tariff for Consumers Assigned to the PTPiREE C-profile. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Optimization of Nuclear Power Share in the Structure of Electricity Production in Poland in Time Perspective by 2060

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Optimization of Nuclear Power Share in the Structure of Electricity Production in Poland in Time Perspective by 2060

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : The author of this paper presented the results of a system analysis using MARKAL model, aiming at the optimization of nuclear power share in power generation structure in Poland in time perspective by 2060. Optimization criterion is the minimization of the objective function, i.e. the total cost of energy system, taking into account constraints related to CO2, SOxand NOxemissions and obligatory shares of electricity from renewable energy sources and generated in high-efficiency cogeneration. The results of model runs include the least-cost structure of both electricity generation and installed capacity, with emphasis put on nuclear power.

Autor przedstawił w artykule wyniki analizy systemowej z wykorzystaniem modelu MARKAL, która miała na celu określenie optymalnego udziału elektrowni jądrowych na tle innych opcji technologicznych w krajowej strukturze wytwarzania energii elektrycznej, w perspektywie do 2060 roku. Kryterium optymalizacyjnym była minimalizacja kosztów dostawy energii elektrycznej od wytwórcy do odbiorcy końcowego, z uwzględnieniem ograniczeń związanych z emisjami CO2, SOxi NOxoraz obowiązkowego udziału energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii (OZE) i w wysokosprawnej kogeneracji. Wyniki modelu obejmowały optymalną pod względem kosztu strukturę wytwarzania energii elektrycznej i strukturę mocy osiągalnej, ze szczególnym uwzględnieniem energetyki jądrowej.

Słowa kluczowe : MARKAL, modelowanie systemów energetycznych, energetyka jądrowa, MARKAL, gy system modelling, nuclear energy,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 55 – 65
Bibliografia : 1. Jaskólski M., Analiza czynników wpływających na ekonomiczną efektywność elektrowni jądrowej The analysis of factors having an impact on economic viabilty of nuclear power plant, Rynek Energii 2012, No. 6 (103), pp. 15–22.
2. Jaskólski M., Application of MARKAL model to optimisation of electricity generation structure in Poland in the long-term time-horizon. Part I – concept of the model, Acta Energetica 2012, No. 3/12, pp. 15–20.
3. Jaskólski M., Application of MARKAL model to optimisation of electricity generation structure in Poland in the long-term time-horizon, Part II – Model and forecast assumptions, Acta Energetica 2012, No. 4/12, pp. 4–13.
4. loulou R., Goldstein G., Noble K., Documentation of the MARKAL Family of Models, Energy Technology Systems Analysis Programme, October 2004.
5. Mielczarski W., Elektrownie atomowe – obliczenia kosztów Atomic Power Plants – Cost Calculations, Energetyka Cieplna i Zawodowa 2009, No. 10, pp. 19–21.
6. Mielczarski W., Kosztowna energetyka jądrowa Expensive Nuclear Power, Energetyka 2010, No. 11(677), pp. 715–719.
7. Struczpewski A., Czy Polsce opłaci się budowa elektrowni jądrowych? Is it worth to build nuclear power plants in Poland?, Energia Elektryczna 2009, No. 6.
8. Strupczewski A., Aspekty ekonomiczne rozwoju energetyki jądrowej Economic Aspects of Nuclear Power Development, Institute of Atomic Energy POlATOM 2009.
9. Strupczewski A., Energetyka jądrowa w Polsce, Opłacalność budowy Nuclear Power in Poland. Development Feasibility, Energetyka Cieplna i Zawodowa 2010, No.12.
10. Paska J., Metodyka oceny kosztów wytwarzania energii elektrycznej Methodology for Evaluating Electricity Generation Costs, Rynek Energii 2012, No. 2 (99), pp. 24–28.
11. International Energy Agency (IEA), Nuclear Energy Agency (NEA), Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD), Projected Costs of Generating Electricity, Edition 2010, Paris 2010.
12. Commission of the European Communities, Energy Sources, Production Costs and Performance of Technologies for Power Generation, Heating and Transport. Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions, COM(2008) 744, Brussels 2008.
13. Act on Renewable Energy Sources, draft of 20 December 2011, Department of Energy, Ministry of Economy, Warsaw 2011.
14. Agencja Rynku Energii SA, Aktualizacja prognozy zapotrzebowania na paliwa i energię do roku 2030 Update of the Projection of demand for fuels and energy until 2030, Warsaw, September 2011.
15. System investigation by EnergSys sp. z o.o. commissioned by the Polish Electricity Association. Evaluation of results of setting targets of deep GHG emission reduction in EU by 2050, with special focus on results of power generation decarbonisation for Poland – SyNTEZA, version of 14 June 2010, Warsaw, June 2010.
16. UK MARKAL Model v3.24, Documentation online, http://www.ukerc.ac.uk/support/tiki-index. php?page=ES_MARKAL_Documentation_2010.
17. Zaporowski B., Generation technologies of the future for Polish power system, Acta Energetica 2012, No. 2/11, pp. 83–87.
18. Małkowski R., Generacja rozproszona jako sterowane źródło napięcia i mocy biernej dla sieci średniego napięcia Distributed generation as controlled source of voltage and reactive power for a medium voltage network, Rynek Energii 2012, No. 5 (102), pp. 16–23.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. , Optimization of Nuclear Power Share in the Structure of Electricity Production in Poland in Time Perspective by 2060. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Optimal Control of a Wind Farm Group Using the WindEx System

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Optimal Control of a Wind Farm Group Using the WindEx System

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kocejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Wydra, M.
Lublin University of Technology, m.wydra@pollub.pl,
Jędrychowski, R.
Lublin University of Technology, r.jedrychowski@pollub.pl,
Abstrakty : The aim of this paper is to present achievements obtained in implementing the framework project N R01 0021 06 in the Power System Department of Lublin University of Technology. The result of the work was “A system of optimal wind farm power control in the conditions of limited transmission capabilities of power networks”, which one of two main modules is a state estimator. The featured wind farm control system was integrated with a SCADA dispatcher system WindEx using the WebSVC service.

W artykule autorzy przedstawili układ optymalnej regulacji farm wiatrowych, który zintegrowano z systemem dyspozytorskim WindEx poprzez usługę WebSVC. Celem publikacji jest przedstawienie efektu prac projektu badawczo-rozwojowego N R01 0012 06 w Katedrze Sieci Elektrycznych i Zabezpieczeń Politechniki Lubelskiej. W ich wyniku powstał układ optymalnej regulacji mocy farm wiatrowych w warunkach ograniczonych możliwości przesyłowych sieci elektroenergetycznych, którego najważniejsze moduły obliczeniowe stanowią estymator stanu i optymalizator, współpracujące z systemem SCADA.

Słowa kluczowe : estymacja stanu, optymalizacja, SCADA, state estimation, optimization, SCADA,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 66 – 78
Bibliografia : 1. Kacejko P., Wydra M., Energetyka wiatrowa w Polsce – analiza potencjalnych ograniczeń bilansowych i oddziaływania na warunki pracy jednostek konwencjonalnych Wind power generation in Poland – analysis of potential balance constraints, and impact on operating conditions of conventional units , Rynek Energii, 2011, issue 2(93), pp. 25–30.
2. Kremens Z., Sobierajski M., Analiza systemów elektroenergetycznych Analysis of power systems, Warsaw 1996.
3. Kacejko P. , Generacja rozproszona w systemie elektroenergetycznym Distributed generation in the power system, Lublin 2004.
4. Kacejko P. , Machowski J., Pijarski P., Redukcja kąta załączenia w operacjach łączeniowych sieci przesyłowej Standing phase angle reduction in transmission grid switching operations, Rynek Energii, 2011, issie 5(96), pp. 24–35.
5. Kacejko P. et al., Modelowanie współpracy farm wiatrowych z siecią elektroenergetyczną Modeling wind farms interoperability with power grid, Rynek Energii, 2012, issue 1(98), pp. 28–32.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. ,Kocejko, P. ,Wydra, M. ,Jędrychowski, R. , Optimal Control of a Wind Farm Group Using the WindEx System. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Possibilities of Utilization the Risk – Based Techniques in the Field of Offshore Wind Power Plants

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Possibilities of Utilization the Risk – Based Techniques in the Field of Offshore Wind Power Plants

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kocejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Wydra, M.
Lublin University of Technology, m.wydra@pollub.pl,
Jędrychowski, R.
Lublin University of Technology, r.jedrychowski@pollub.pl,
Kacprzak, P.
Det Norske Veritas sp. z o.o., przemyslaw.kacprzak@dnv.com,
Abstrakty : In the article the risk-based concept that may be applicable to offshore wind power plants has been presented. The aim of the concept is to aid designers in the early design and retrofit phases of the project in case of lack or insufficient information in relevant international standards. Moreover the initial classification of components within main system parts of offshore wind power plant has been performed. Such classification is essential in order to apply risk-based concept. However further scientific researches need to be performed in that field to develop detailed concept useful for future practical applications.

W artykule zaproponowano oraz przedstawiono wstępnie koncepcję wykorzystania metod bazujących na ocenie ryzyka w obszarze morskich farm wiatrowych. Celem zaproponowanej koncepcji jest wsparcie projektantów systemów elektrycznych morskich farm wiatrowych na wczesnym etapie projektu lub podczas modernizacji w sytuacji braku wystarczających wytycznych w międzynarodowych standardach dotyczących tej dziedziny wiedzy. Ponadto w artykule dokonano wstępnie klasyfikacji podstawowych systemów i komponentów wchodzących w skład morskich farm wiatrowych. Taka klasyfikacja jest niezbędna w celu zastosowania metod bazujących na ocenie ryzyka. Przedstawiona w artykule koncepcja jest na wczesnym etapie i wymaga dalszej analizy naukowej w celu opracowania szczegółowego procesu oceny ryzyka dla morskich farm wiatrowych możliwych do zastosowania w praktyce przemysłowej.

Słowa kluczowe : morskie farmy wiatrowe, metody oceny ryzyka, ocena ryzyka, offshore wind power plants, risk-based analyses,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 79 – 89
Bibliografia : 1. DNV-OS-J201, Offshore substations for Wind Farms, Edition 2009.
2. 2. IEC 61508-1, Functional safety of electrical/electronic/programmable electronic safety-related systems, Part 1: General requirements, Edition 2010.
3. BS IEC 61882, Hazard and operability studies (HAZOP studies), application guide 2001.
4. IEC 60812: Analysis techniques for system reliability – procedure for failure mode and effect analysis, Second edition 2006.
5. IEC/ISO 31010, Risk management – Risk assessment techniques, First edition 2009.
6. ISO 17776, Petroleum and natural gas industries – Offshore production installations – Guidelines on tools and techniques for hazard identification and risk assessment, First edition 2000.
7. DNV-RP-D102, Failure mode and effect analysis for redundant systems, Edition 2012.
8. IEC 61400-1, Wind Turbines, Part 1 – Design requirements, Edition 2005.
9. ISO 13849-1, Safety of machinery. Safety-related parts of control system, Part 1 – General principles for design, Edition 2008.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. ,Kocejko, P. ,Wydra, M. ,Jędrychowski, R. ,Kacprzak, P. , Possibilities of Utilization the Risk – Based Techniques in the Field of Offshore Wind Power Plants. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Human Factors in Nuclear Power Engineering in Polish Conditions

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Human Factors in Nuclear Power Engineering in Polish Conditions

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kocejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Wydra, M.
Lublin University of Technology, m.wydra@pollub.pl,
Jędrychowski, R.
Lublin University of Technology, r.jedrychowski@pollub.pl,
Kacprzak, P.
Det Norske Veritas sp. z o.o., przemyslaw.kacprzak@dnv.com,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk University of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Catlow, M.
EDF British Energy, martin.catlow@edf-energy.com,
Abstrakty : The paper “Human factors in nuclear power engineering in polish conditions” focuses on analysis of dynamics of preparing polish society to build fi rst nuclear power plant in XXI century in Poland. Authors compare experience from constructing nuclear power plant Sizewell B (Great Britain) and Sizewell C, which is in preparation phase with polish nuclear power program. Paper includes aspects e.g. of creating nuclear safety culture and social opinion about investment. Human factors in nuclear power engineering are as well important as relevant economical and technical factors, but very often negligible. In Poland where history about Czarnobyl is still alive, and social opinion is created on emotions after accident in Fukushima, human factors are crucial and should be under comprehensive consideration.

Artykuł zatytułowany jest analizą rozwoju przygotowania polskiego społeczeństwa do budowy w XXI wieku pierwszej elektrowni jądrowej. Autorzy porównują polski program energetyki jądrowej z doświadczeniami z realizacji budowy elektrowni jądrowej Sizewell B w Wielkiej Brytanii oraz przygotowaniami do realizacji planów budowy elektrowni jądrowej Sizewell C. Artykuł porusza aspekty kreowania postaw kultury bezpieczeństwa jądrowego oraz opinii społecznej w odniesieniu do planowanych inwestycji. Czynnik ludzki w energetyce jądrowej jest tak samo ważny w eksploatacji oraz budowie elektrowni jądrowej jak aspekty ekonomiczne czy techniczne. Często jest on jednak lekceważony. W Polsce, gdzie pamięć o wydarzeniach w Czarnobylu jest wciąż żywa, a opinia społeczna kształtowana jest pod wpływem emocji po awarii w Fukushimie, czynnik ludzki tym bardziej musi być rozważany w działaniach podejmowanych w obszarze budowy polskiej elektrowni jądrowej.

Słowa kluczowe : czynnik ludzki, energetyka jądrowa, bezpieczeństwo jądrowe, human factor, nuclear power engineering, nuclear safety,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 90 – 100
Bibliografia : 1. HSG48, Reducing error and influencing behavior, 1999.
2. Salvendy G., Handbook of Human Factors and Ergonomics, 2012 New Jersey.
3. IASA.org, International Atomic Energy Agency website, 2013.
4. Polish Nuclear Power Program, Ministry of Economy Warsaw, 2010.
5. The Power To Manage Safety, Det Norske Veritas AS-01 – 2011.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. ,Kocejko, P. ,Wydra, M. ,Jędrychowski, R. ,Kacprzak, P. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Catlow, M. , Human Factors in Nuclear Power Engineering in Polish Conditions. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Tests and Trials Viewing Specifications of Power and Wind Farms – Selected Issues

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Tests and Trials Viewing Specifications of Power and Wind Farms – Selected Issues

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kocejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Wydra, M.
Lublin University of Technology, m.wydra@pollub.pl,
Jędrychowski, R.
Lublin University of Technology, r.jedrychowski@pollub.pl,
Kacprzak, P.
Det Norske Veritas sp. z o.o., przemyslaw.kacprzak@dnv.com,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk University of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Catlow, M.
EDF British Energy, martin.catlow@edf-energy.com,
Marszałkiewicz, K.
Poznan University of Technology, krzysztof.marszalkiewicz@put.poznan.pl,
Grządzielski, I.
Poznan University of Technology, ireneusz.grzadzielski@put.poznan.pl,
Trzeciak, A.
Poznan University of Technology, andrzej.trzeciak@put.poznan.pl,
Maćkowiak, M.
Poznan University of Technology, marian.mackowiak@put.poznan.pl,
Abstrakty : After connecting and running the wind farm must undergo a series of tests to confirm the specific supplies’ properties. This article presents selected issues associated with tests and trials viewing technical parameters – regulatory properties of wind farms in the field of active power, voltage drops and the influence on energy quality at the point of attachment.

Słowa kluczowe : farma wiatrowa, testy eksploatacyjne, elektrownia wiatrowa, wind farm, operational tests,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 101 – 113
Bibliografia : 1. Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) IRiESP Transmission Grid Code, Terms of Grid Use, Operation, and Development Planning, Version 2.0,The consolidated text in force since 1 January 2012.
2. Grządzielski I., Marszałkiewicz K., Maćkowiak M., Testy sprawdzające parametry techniczno-ruchowe farm wiatrowych przyłączanych do sieci SN i WN Verification tests of technical and operating parameters of wind farms connected to the MV and HV grids, ENEA Operator sp. z o.o internal study, Poznań, March 2013.
3. Grządzielski I., Systemy sterowania i regulacji mocy czynnej farm wiatrowych przyłączanych do sieci SN i WN Control and active power regulation systems of wind farms connected to the MV and HV grids, ENEA Operator sp. z o.o internal study, Poznań, March 2013.
4. Grządzielski I., Praca farm wiatrowych przy zakłóceniach (zapadach napięcia) w sieci zamkniętej, Wind farm operation at dusturbances (viltage dips) in the grid, in ENEA Operator sp. z o.o internal study Testy sprawdzające parametry techniczno-ruchowe farm wiatrowych przyłączanych do sieci SN i WN Verification tests of technical and operating parameters of wind farms connected to the MV and HV grids, Poznań, March 2013.
5. Marszałkiewicz K. et al., Testy i próby sieciowe dla potwierdzenia wyników ekspertyz oraz ocen możliwości przyłączenia źródeł OZE do sieci średniego napięcia Grid tests and trials to confirm the results of expert studies and assessments of the feasibility of RES connection to medium voltage grid, proceedings of the II. PTPiREE Conference „RES connection to, and iteroperability with, the power system”, paper 13, Warsaw, March 2012.
6. Marszałkiewicz K., Dotrzymanie standardów jakości energii elektrycznej w PCC farmy wiatrowej Maintenance of electricity quality standards at wind farm’s PCC in ENEA Operator sp. z o.o internal study Testy sprawdzające parametry techniczno-ruchowe farm wiatrowych przyłączanych do sieci SN i WN Verification tests of technical and operating parameters of wind farms connected to the MV and HV grids, Poznań, March 2013.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. ,Kocejko, P. ,Wydra, M. ,Jędrychowski, R. ,Kacprzak, P. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Catlow, M. ,Marszałkiewicz, K. ,Grządzielski, I. ,Trzeciak, A. ,Maćkowiak, M. , Tests and Trials Viewing Specifications of Power and Wind Farms – Selected Issues. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

The Possibility to use a Nuclear Power Plant as a Source of Electrical Energy and Heat

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Possibility to use a Nuclear Power Plant as a Source of Electrical Energy and Heat

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kocejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Wydra, M.
Lublin University of Technology, m.wydra@pollub.pl,
Jędrychowski, R.
Lublin University of Technology, r.jedrychowski@pollub.pl,
Kacprzak, P.
Det Norske Veritas sp. z o.o., przemyslaw.kacprzak@dnv.com,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk University of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Catlow, M.
EDF British Energy, martin.catlow@edf-energy.com,
Marszałkiewicz, K.
Poznan University of Technology, krzysztof.marszalkiewicz@put.poznan.pl,
Grządzielski, I.
Poznan University of Technology, ireneusz.grzadzielski@put.poznan.pl,
Trzeciak, A.
Poznan University of Technology, andrzej.trzeciak@put.poznan.pl,
Maćkowiak, M.
Poznan University of Technology, marian.mackowiak@put.poznan.pl,
Minkiewicz, T.
Gdańsk University of Technology, t.minkiewicz@eia.pg.gda.pl,
Reński, A.
Gdańsk University of Technology, a.renski@eia.pg.gda.pl,
Abstrakty : In this article issues concernig the possibility of nuclear power plant (NPP) operation also as a source of heat, which means combined heat and power production, have been described. CHP work is possible and profitable only in those areas where high thermal power demand occurs, which means near city agglomerations such as Warsaw or the Tri-City. Two levels of thermal power delivered to the heating system have been considered. Preliminary technical and economic studies regarding NPP location by Żarnowiec Lake have confirmed the NPP potential to work as a primary source of heat in the heating network system, which would feed the regions of Wejherowo and Gdynia.

Autorzy przedstawili w artykule zagadnienia związane z możliwością pracy elektrowni jądrowej (EJ) również w charakterze źródła ciepła, a więc w warunkach skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej oraz ciepła. Praca w skojarzeniu jest możliwa i opłacalna tylko w tych rejonach, w których występuje duże zapotrzebowanie na moc cieplną, a więc w pobliżu aglomeracji miejskich, takich jak np. aglomeracja warszawska czy trójmiejska. Rozpatrzono dwa poziomy mocy cieplnych oddawanych do systemów ciepłowniczych. Wstępne badania techniczne i ekonomiczne dla lokalizacji elektrowni jądrowej nad Jeziorem Żarnowieckim potwierdziły potencjalną możliwość pracy EJ w charakterze podstawowego źródła ciepła w systemie ciepłowniczym, który zasilałby rejon Wejherowa i Gdyni.

Słowa kluczowe : elektrownia jądrowa, elektrociepłownia jądrowa, praca w skojarzeniu, nuclear power plant, cogeneration, combined heat and power,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 114 – 122
Bibliografia : 1. Heating industry in numbers 2011, President of the Energy Regulatory Office, Warsaw, September 2012.
2. Mühlhäuser H.J., Steam turbines for district heating in nuclear power plants, Nuclear Technology, April 1978, Vol. 38.
3. Nuclear Power in Switzerland, World Nuclear Association online, www.world-nuclear.org/info/inf86.html, December 2012.
4. Reński A., Elektrownie jądrowe jako źródło ciepła sieciowego i technologicznego Nuclear Power Plants as Sources of District and Process Heat, Energetyka, August 2009.
5. Kasprzyk S., Program polskiej energetyki jądrowej. Najkorzystniejsze lokalizacje, moce w tych lokalizacjach, rozwój i modernizacja linii i rozdzielni najwyższych napięć Polish Nuclear Power Programme. Most Favourable Sites, Related Outputs, Development and Upgrades of Highest Voltage Lines and Switching Stations, Energetyka, August 2009.
6. Kubowski J., Problemy współpracy elektrowni jądrowych z systemem elektroenergetycznym Issues of Cooperation Between Nuclear Power Plants and the Power System, Energetyka, April 2010.
7. Reński A., Jak efektywnie ograniczyć ciepło odpadowe z elektrowni jądrowej How to Effectively Reduce Waste Heat from a Nuclear Power Plant, Rynek Energii 2010, No. 1.
8. Minkiewicz T., Reński A., Nuclear power plant as a source of electrical energy and heat, Archives of Energetics 2011, No. 3–4.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. ,Kocejko, P. ,Wydra, M. ,Jędrychowski, R. ,Kacprzak, P. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Catlow, M. ,Marszałkiewicz, K. ,Grządzielski, I. ,Trzeciak, A. ,Maćkowiak, M. ,Minkiewicz, T. ,Reński, A. , The Possibility to use a Nuclear Power Plant as a Source of Electrical Energy and Heat. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Energy Consumption Analysis Methods in Industry

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Energy Consumption Analysis Methods in Industry

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kocejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Wydra, M.
Lublin University of Technology, m.wydra@pollub.pl,
Jędrychowski, R.
Lublin University of Technology, r.jedrychowski@pollub.pl,
Kacprzak, P.
Det Norske Veritas sp. z o.o., przemyslaw.kacprzak@dnv.com,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk University of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Catlow, M.
EDF British Energy, martin.catlow@edf-energy.com,
Marszałkiewicz, K.
Poznan University of Technology, krzysztof.marszalkiewicz@put.poznan.pl,
Grządzielski, I.
Poznan University of Technology, ireneusz.grzadzielski@put.poznan.pl,
Trzeciak, A.
Poznan University of Technology, andrzej.trzeciak@put.poznan.pl,
Maćkowiak, M.
Poznan University of Technology, marian.mackowiak@put.poznan.pl,
Minkiewicz, T.
Gdańsk University of Technology, t.minkiewicz@eia.pg.gda.pl,
Reński, A.
Gdańsk University of Technology, a.renski@eia.pg.gda.pl,
Sadowska, I.
Gdańsk University of Technology, isadow@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : This paper overviews applied methods to evaluate energy consumption in Industry. The most important law regulations are presented, which decide on the necessity to conduct an effective energetic economy. Basic assumptions are defined to calculate direct and cumulative energy consumption. The pros and cons of using each method are presented.

W artykule autorka zawarła przegląd metod do oceny energochłonności przemysłu. Przedstawiono najważniejsze regulacje prawne decydujące o konieczności prowadzenia efektywnej gospodarki energetycznej. Zdefiniowano podstawowe założenia do obliczeń energochłonności bezpośredniej i skumulowanej. Opisano wady i zalety wykorzystania każdej z metod.

Słowa kluczowe : gospodarka energetyczna, energochłonność, przemysł, energetic economy, energy consumption, industry,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 123 – 133
Bibliografia : 1. European Parliament and the Council of the European Union, Directive 2006/32/EC of the European Parliament and of the Council on energy end-use efficiency and energy services and repealing Council Directive 93/76/EEC.
2. Ministry of Economy of the Republic of Poland, National Action Plan for Energy Efficiency, Warsaw, June 2007.
3. Ministry of Economy, Energy Policy of Poland until 2030, draft, Warsaw, September 2007.
4. Charun H., Podstawy gospodarki energetycznej Fundamentals of Energy Management, Koszalin University of Technology, Koszalin 2004.
5. Szargut J. et al Racjonalizacja użytkowania energii w zakładach przemysłowych. Poradnik audytora energetycznego Rationalisation of Energy Consumption at Industrial Facilities. Energy Auditor’s Handbook, Energy Conservation Foundation, Warsaw 1994.
6. Minsitry of Economy, Projection of demand for fuels and energy until 2030, Warsaw, 10 November 2009.
7. Bibrowski Z., Energochłonność skumulowana Cumulative Energy Intensity, Warsaw 1983.
8. Charun H., Podstawy gospodarki energetycznej Fundamentals of Energy Management, Warsaw 1980.
9. Central Statistical Office, Methodical reporting principles concerning fuel and energy economy with definitions. Statistical Publishing Establishment, Warsaw 2006.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. ,Kocejko, P. ,Wydra, M. ,Jędrychowski, R. ,Kacprzak, P. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Catlow, M. ,Marszałkiewicz, K. ,Grządzielski, I. ,Trzeciak, A. ,Maćkowiak, M. ,Minkiewicz, T. ,Reński, A. ,Sadowska, I. , Energy Consumption Analysis Methods in Industry. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Influence of Regulations on Market Efficiency from the Viewpoint of High-efficiency Cogeneration

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Influence of Regulations on Market Efficiency from the Viewpoint of High-efficiency Cogeneration

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kocejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Wydra, M.
Lublin University of Technology, m.wydra@pollub.pl,
Jędrychowski, R.
Lublin University of Technology, r.jedrychowski@pollub.pl,
Kacprzak, P.
Det Norske Veritas sp. z o.o., przemyslaw.kacprzak@dnv.com,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk University of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Catlow, M.
EDF British Energy, martin.catlow@edf-energy.com,
Marszałkiewicz, K.
Poznan University of Technology, krzysztof.marszalkiewicz@put.poznan.pl,
Grządzielski, I.
Poznan University of Technology, ireneusz.grzadzielski@put.poznan.pl,
Trzeciak, A.
Poznan University of Technology, andrzej.trzeciak@put.poznan.pl,
Maćkowiak, M.
Poznan University of Technology, marian.mackowiak@put.poznan.pl,
Minkiewicz, T.
Gdańsk University of Technology, t.minkiewicz@eia.pg.gda.pl,
Reński, A.
Gdańsk University of Technology, a.renski@eia.pg.gda.pl,
Sadowska, I.
Gdańsk University of Technology, isadow@ely.pg.gda.pl,
Sołtysik, M.
TAURON Polska Energia SA, maciej.soltysik@tauron-pe.pl,
Mucha-Kuś, K.
TAURON Polska Energia SA, karolina.mucha-kus@tauron-pe.pl,
Abstrakty : Formation of a common European energy market implies the necessity of making adjustments to domestic law and adopting market development possibilities in order to meet European Union regulations. Implementation of system support to develop high-efficiency cogeneration was one of those aspects. Several years of such a mechanism functioning allow one to: analyze those regulations and their impact on sub-sector development, make a deep cost analysis and discuss its continuation in the future as well. Taking into account the background of implementation of EU regulations, this paper presents the results of volume-price estimations, current trends, evaluation of property rights regulated in the system, the analysis of market participants’ behaviours, as well as legal issues within this context.

Tworzenie wspólnego, europejskiego rynku energii implikuje konieczność dostosowywania prawa krajowego i kierunków rozwoju sektora do determinantów unijnych. Jednym z tych elementów było wprowadzenie systemu wsparcia rozwoju wysokosprawnej kogeneracji. Kilkuletnia historia funkcjonowania mechanizmu pozwala na dokonanie analiz zasadności wsparcia, ocenę jego wpływu na rozwój podsektora, szczegółową analizę kosztów oraz przeprowadzenie wnioskowania w zakresie kontynuacji mechanizmu. W artykule przedstawione zostały, na tle genezy wprowadzenia systemu wsparcia, wyniki analiz wolumetryczno-cenowych, bieżące trendy, ocena bilansu praw majątkowych w systemie, próba oceny zachowania uczestników rynku oraz problematyka legislacyjna w przedmiotowym zakresie.

Słowa kluczowe : system wsparcia, kogeneracja, efektywność, cogeneration, energy efficiency,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 134 – 143
Bibliografia : 1. Directive 2004/8/EC of the European Parliament and of the Council on the promotion of cogeneration based on a useful heat demand in the internal energy market and amending Directive 92/42/EEC, 11 February 2004.
2. Report evaluating progress achieved in increasing share of electricity produced in high-efficiency cogeneration in total domestic electricity generation, Monitor Polski Official Gazette 2008, No. 1, Item 12, appendix to the Announcement of the Minister of Economy of 12 December 2007.
3. Stenographic record of the 29th session of the Sejm concerning draft of the act amending the Energy Law Act, Environment Protection Act and Act on compliance evaluation system, 5 December 2006.
4. Energy Law Act, Journal of Laws 2012.1059 as later amended, 10 April 1997.
5. Informacja statystyczna o energii elektrycznej, opracowania dla lat 2007–2011 Statistical information on electricity for years 2007–2011, Energy Market Agency
6. Activity reports of the President of the ERO for 2007–2011, Energy Regulatory Office Bulletins
7. http://www.polpx.pl/pl/155/raporty-miesieczne.
8. Obraz polskiego rynku energii elektrycznej w latach 2007–2011 z uwzględnieniem przemian organizacyjno-własnościowych Situation of the Polish electricity market 2007–2011 in the context of changes in organisation and ownership structure, ARE SA Warsaw, October 2012.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. ,Kocejko, P. ,Wydra, M. ,Jędrychowski, R. ,Kacprzak, P. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Catlow, M. ,Marszałkiewicz, K. ,Grządzielski, I. ,Trzeciak, A. ,Maćkowiak, M. ,Minkiewicz, T. ,Reński, A. ,Sadowska, I. ,Sołtysik, M. ,Mucha-Kuś, K. , Influence of Regulations on Market Efficiency from the Viewpoint of High-efficiency Cogeneration. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

The Optimization of Cable Layout Design in Wind Farm Internal Networks

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Optimization of Cable Layout Design in Wind Farm Internal Networks

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kocejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Wydra, M.
Lublin University of Technology, m.wydra@pollub.pl,
Jędrychowski, R.
Lublin University of Technology, r.jedrychowski@pollub.pl,
Kacprzak, P.
Det Norske Veritas sp. z o.o., przemyslaw.kacprzak@dnv.com,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk University of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Catlow, M.
EDF British Energy, martin.catlow@edf-energy.com,
Marszałkiewicz, K.
Poznan University of Technology, krzysztof.marszalkiewicz@put.poznan.pl,
Grządzielski, I.
Poznan University of Technology, ireneusz.grzadzielski@put.poznan.pl,
Trzeciak, A.
Poznan University of Technology, andrzej.trzeciak@put.poznan.pl,
Maćkowiak, M.
Poznan University of Technology, marian.mackowiak@put.poznan.pl,
Minkiewicz, T.
Gdańsk University of Technology, t.minkiewicz@eia.pg.gda.pl,
Reński, A.
Gdańsk University of Technology, a.renski@eia.pg.gda.pl,
Sadowska, I.
Gdańsk University of Technology, isadow@ely.pg.gda.pl,
Sołtysik, M.
TAURON Polska Energia SA, maciej.soltysik@tauron-pe.pl,
Mucha-Kuś, K.
TAURON Polska Energia SA, karolina.mucha-kus@tauron-pe.pl,
Wędzik, A.
Lodz University of Technology, andrzej.wedzik@p.lodz.pl,
Abstrakty : In the paper the author focuses on different ways of obtaining the optimal cable layout design in wind farm internal networks. Examples of calculations and comparing results for different methods of solving the objective were presented. The possibilities of using network methods (graph optimization methods) were shown. The usefulness of using the Mixed Integer Programming (MIP) method to define the optimal cable layout design in wind farm internal networks was shown.

Farmy wiatrowe stają się coraz większe i zajmują coraz rozleglejsze obszary. Sprawia to, że instalacje wewnętrzne tych farm przyjmują coraz bardziej skomplikowane postaci. Ich połączenia zaczynają przypominać rozległe struktury sieciowe, często o długości kilkudziesięciu kilometrów. Z tego powodu każdy inwestor zaraz po wyborze lokalizacji staje przed dylematem określenia sposobu połączenia turbin wchodzących w skład farmy wiatrowej. Rodzi się wówczas naturalne pytanie: jak zaprojektować i skonfigurować sieć połączeń wewnętrznych farmy wiatrowej, aby koszty takiego przedsięwzięcia były najniższe? Efektem tego etapu działań powinna być optymalna struktura wewnętrznej sieci rozdzielczej SN farmy wiatrowej. W praktyce sieć ta powinna zapewniać najkrótsze możliwe połączenia pomiędzy turbinami wiatrowymi oraz głównym punktem zasilającym (GPZ) farmy wiatrowej. W artykule autor przedstawia różne sposoby realizacji wytyczonego w tytule celu. Przytoczone zostały przykłady obliczeń i porównania wyników dla różnych metod rozwiązania postawionego zadania. Wykazano przydatność zastosowania metody optymalizacji całkowitoliczbowej (ang. Mixed Integer Programming, MIP) do określania optymalnego układu połączeń kablowych na terenie farmy wiatrowej.

Słowa kluczowe : optymalizacja, energetyka odnawialna, farma wiatrowa, optymization, renewable energy, wind farm,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 144 – 154
Bibliografia : 1. Lundberg S., Evaluation of wind farm layouts, EPE Journal, Vol. 16, No. 1, pp. 14–21, February 2006.
2. Lundberg S., Thesis For The Degree Of Doctor Of Philosophy – “Wind Farm Configuration and Energy Efficiency Studies – Series DC versus AC Layouts”, Department of Energy and Environment, Chalmers University Of Technology, Goteborg, Sweden 2006.
3. Wędzik A., Optymalizacja doboru kabli, łączących turbiny na obszarze farmy wiatrowej Optimizing the selection of cables connecting turbines in wind farm, XV The XV. Jubilee International Scientific Conference “Current Problems in Power Engineering. APE’11”, Jurata 8–10 June 2011, Vol. IV, pp. 77–87.
4. Bertsekas D.P., Network Optimization: Continuous and Discrete Models; Athena Scientific, Belmont, MIT Massachusetts, 1998.
5. Donovan S., Wind Farm Optimization, Proceedings of the 7th Triennial Conference of the Asia-Pacific Operations Research Society, Manila, 2006.
6. Donovan S. et. al., Mixed Integer Programming Models for Wind Farm Design, MIP 2008 Workshop on Mixed Integer Programming, Columbia University, New York City, 2008.
7. Donovan S., An lmprovedMixed Integer Programming Model for Wind Farm Layout Optimisation, 41 st Annual ORSNZ Conference, 30th November and 1 st December, 2006, New Zealand.
8. Samorani M., The Wind Farm Layout Optimization Problem, Leeds School of Business Research Paper Series, Leeds School of Business, University of Colorado at Boulder, January 28,2010.
9. Wu B.Y., Chao K.-M., Spanning Trees and Optimization Problems, Chapman & Hall/CRC, 2004.
10. Berzan C. et. al., Algorithms for Cable Network Design on Large-scale Wind Farms. Technical Report, MIT, 2011.
11. Attias K., Ladany S.P., Optimal Layout for Wind Turbine Farms, World Renewable Energy Congress 2011 – Linkoping, Sweden, 8–13 May 2011.
12. Vasko F.J. et al., The cable trench problem: combining the shortest path and minimum spanning tree problems, Elsevier Science, Computers & Operations Research 2002, Vol. 29, pp. 441–458.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. ,Kocejko, P. ,Wydra, M. ,Jędrychowski, R. ,Kacprzak, P. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Catlow, M. ,Marszałkiewicz, K. ,Grządzielski, I. ,Trzeciak, A. ,Maćkowiak, M. ,Minkiewicz, T. ,Reński, A. ,Sadowska, I. ,Sołtysik, M. ,Mucha-Kuś, K. ,Wędzik, A. , The Optimization of Cable Layout Design in Wind Farm Internal Networks. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Selected Technical Requirements for Photovoltaic Plant Interconnection with a Medium Voltage Grid

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Selected Technical Requirements for Photovoltaic Plant Interconnection with a Medium Voltage Grid

Autorzy :
Mielczarski, W.
Lodz University of Technology, Wladyslaw.Mielczarski@p.lodz.pl,
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, m.bajor@ien.gda.pl,
Jankowski, R.
Institute of Power Engineering Gdańsk Division, r.jankowski@ien.gda.pl,
Widelski, G.
ENERGA-OPERATOR SA, Grzegorz.Widelski@energa.pl,
Buriak, J.
Gdańsk University of Technology, jburiak@ely.pg.gda.pl,
Frąckowiak, R.
Poznan University of Technology, ryszard.frackowiak@put.poznan.pl,
Gałan, T.
Poznan University of Technology, tomasz_galan@wp.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kocejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Wydra, M.
Lublin University of Technology, m.wydra@pollub.pl,
Jędrychowski, R.
Lublin University of Technology, r.jedrychowski@pollub.pl,
Kacprzak, P.
Det Norske Veritas sp. z o.o., przemyslaw.kacprzak@dnv.com,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk University of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Catlow, M.
EDF British Energy, martin.catlow@edf-energy.com,
Marszałkiewicz, K.
Poznan University of Technology, krzysztof.marszalkiewicz@put.poznan.pl,
Grządzielski, I.
Poznan University of Technology, ireneusz.grzadzielski@put.poznan.pl,
Trzeciak, A.
Poznan University of Technology, andrzej.trzeciak@put.poznan.pl,
Maćkowiak, M.
Poznan University of Technology, marian.mackowiak@put.poznan.pl,
Minkiewicz, T.
Gdańsk University of Technology, t.minkiewicz@eia.pg.gda.pl,
Reński, A.
Gdańsk University of Technology, a.renski@eia.pg.gda.pl,
Sadowska, I.
Gdańsk University of Technology, isadow@ely.pg.gda.pl,
Sołtysik, M.
TAURON Polska Energia SA, maciej.soltysik@tauron-pe.pl,
Mucha-Kuś, K.
TAURON Polska Energia SA, karolina.mucha-kus@tauron-pe.pl,
Wędzik, A.
Lodz University of Technology, andrzej.wedzik@p.lodz.pl,
Zajczyk, R.
Gdańsk University of Technology, rzajczyk@ely.pg.gda.pl,
Tarakan, B.
Gdańsk University of Technology, b.tarakan@ely.pg.gda.pl,
Tarakan, K.
Gdańsk University of Technology, krzysztof.tarakan@energa.pl,
Abstrakty : The article discusses some selected technical requirements, which according to these authors should be recognised and met by photovoltaic power plants connected to national distribution grids in the context of their likely development. This development today is limited, since Polish legislation has not implemented the relevant EU Directive [8]. The study points out the purposefulness of incorporating the necessary requirements in the applicable laws and regulations.

W artykule przedstawiono wybrane wymagania techniczne, które zdaniem autorów powinny zostać określone i wypełnione przez elektrownie fotowoltaiczne przyłączane do krajowych sieci dystrybucyjnych w kontekście ich prawdopodobnego rozwoju. Rozwój ten na dziś jest ograniczony, polskie prawodawstwo nie zaimplementowało bowiem dyrektywy unijnej [8]. W opracowaniu wskazano na celowość wprowadzenia koniecznych wymagań do obowiązujących przepisów i aktów prawnych.

Słowa kluczowe : elektrownia fotowoltaiczna, przyłączanie elektrowni do sieci dystrybucyjnej, wymagania techniczne, zakres pracy elektrowni fotowoltaicznych, OZE, photovoltaic power plant, power stations interconnection with distribution grid, technical requirements, operating range of photovoltaic power plants, RES,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 3
Strony : 155 – 161
Bibliografia : 1. Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP), PTGV Transmission Grid Code, Version 1.2. The consolidated text in force since 5 November 2007.
2. Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej (IRiESD) PDGV Transmission Grid Code, ENERGA-OPREATOR SA.
3. Transmission code 2007 Network and system rules of the German Transmission System Operators, August 2007, VDN Verband der Netzbetreiber e.V.
4. Renewable Energy Sources Act (Erneuerbare-Energien-Gesetz – EEG 2012) of 4 August 2011, Federal Law Gazette on 4 August 2011 (BGBl. I p. 1634).
5. New German Grid Codes for Connecting PV Systems to the Medium Voltage Power Grid, E. Troester Energynautics GmbH, Robert-Bosch- Strasse 7, 64293 Darmstadt, Germany.
6. Product Catalogue Sunny Family 2012, SMA.
7. Technical Guideline Generating Plants Connected to the Medium- Voltage Network, June 2008, BDEW Bundesverband der Energie- und Wasserwirtschaft e.V.
8. Directive of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on the promotion of energy from renewable sources and amending and subsequently repealing Directives 2001/77/EC and 2003/30/EC and 2009/28/EC.
DOI :
Cytuj : Mielczarski, W. ,Bajor, M. ,Jankowski, R. ,Widelski, G. ,Buriak, J. ,Frąckowiak, R. ,Gałan, T. ,Jaskólski, M. ,Kocejko, P. ,Wydra, M. ,Jędrychowski, R. ,Kacprzak, P. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Catlow, M. ,Marszałkiewicz, K. ,Grządzielski, I. ,Trzeciak, A. ,Maćkowiak, M. ,Minkiewicz, T. ,Reński, A. ,Sadowska, I. ,Sołtysik, M. ,Mucha-Kuś, K. ,Wędzik, A. ,Zajczyk, R. ,Tarakan, B. ,Tarakan, K. , Selected Technical Requirements for Photovoltaic Plant Interconnection with a Medium Voltage Grid. Acta Energetica nr 3/2014
[Top]

Power Electronics Building Blocks for implementing Smart MV/LV Distribution Transformers for Smart Grid

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Power Electronics Building Blocks for implementing Smart MV/LV Distribution Transformers for Smart Grid

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : With an observed increase in the involvement of active consumers in activities aimed at improving energy efficiency and increasing interest in producing energy from renewable sources, there is a need for the development of new technologies enabling the distribution network operators to offer new services and functionalities. Smart MV/LV distribution transformers are characterized by a compact three-stage design, including an input stage in the form of a controlled power electronic AC-DC converter on the MV side, intermediate stage in the form of a DC-DC converter with isolation implemented at high frequency and an output stage in the form of controlled power electronic DC-AC converter on the LV side. Topologies and functionalities of basic subsystems of smart distribution transformer are discussed in the paper using the Power Electronics Building Blocks concept. The recent results of investigations carried out at Gdańsk University of Technology are also presented.

Przy coraz większym zaangażowaniu aktywnych odbiorców w działania mające na celu poprawę efektywności wykorzystania energii oraz wzroście zainteresowania wytwarzaniem energii z odnawialnych źródeł konieczne staje się opracowanie rozwiązań technologicznych, które umożliwią operatorom sieci dystrybucyjnych rozwój nowych usług i funkcjonalności. W odróżnieniu od konwencjonalnych transformatorów, inteligentne transformatory dystrybucyjne, będące w fazie opracowań, wykorzystują w swej budowie szybkie przyrządy półprzewodnikowe dużej mocy i obwody magnetyczne wysokiej częstotliwości, zapewniając sterowanie dwukierunkowym przepływem energii oraz płynną regulację parametrów napięcia sieci. Z założenia inteligentne transformatory dystrybucyjne charakteryzują się budową modułową. W artykule autor omówił podstawowe energoelektroniczne moduły funkcjonalne, z których realizowane są inteligentne transformatory dystrybucyjne, oraz przedstawił wyniki badań prowadzonych na Politechnice Gdańskiej nad budową modelu inteligentnego transformatora.

Słowa kluczowe : inteligentne sieci energetyczne, transformator dystrybucyjny, energoelektronika, Smart Grid, distribution transformer, power electronics,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 6 – 19
Bibliografia : 1. Benysek G. et al., Power Electronic Systems as a Crucial Part of Smart Grid Infrastructure – A Survey, Bulletin of the Polish Academy of Sciences, Vol. 59, No. 4, Dec. 2011, pp. 455–473.
2. Czyżewski R., Babś A., Madajewski K., Smart grids – selected objectives and directions of distribution system operator actions, Acta Energetica 2011, No. 8, pp. 31–35.
3. She X. et al., On Integration of Solid-State Transformer with Zonal DC Microgrid, IEEE Transactions On Smart Grid, Vol. 3, No. 2, June 2012, pp. 975–985.
4. Aggeler D., Biela J., Kolar J.W., Solid-State Transformer Based on SiC JFETs for Future Energy Distribution Systems, Proceedings of the Smart Energy Strategies Conference (SES ’08), Zurich, Switzerland, Sep. 8–10, 2008
5. Wang J. et al., Smart Grid Technologies. Development of 15-kV SiC IGBTs and Their Impact on Utility Applications, IEEE Industrial Electronics Magazine, June 2009, pp. 16–25.
6. Adamowicz M. et al., Performance Comparison of SiC Schottky Diodes and Silicon Ultra-Fast Recovery Diodes, Proc. IEEE Conf. CPE (2011), June 1–3 CD-ROM.
7. Discrete IGBTs, Very High Voltage NPT IGBTs (2500 V – 4000 V) online, http://ixdev.ixys.com/.
8. Mühlethaler J.M. et. al., Improved Core-Loss Calculation for Magnetic Components Employed in Power Electronic Systems, IEEE Transactions on Power Electronics 2012, Vol. 27, No. 2, pp. 964–973.
9. Zhao T. et al., Voltage and Power Balance Control for a Cascaded H-Bridge Converter-Based Solid-State Transformer, IEEE Transactions on Power Electronics 2013, Vol. 28, No. 4, pp. 1523–1532.
10. Jain A.K., Ayyanar R., PWM Control of Dual Active Bridge: Comprehensive Analysis and Experimental Verifcation, IEEE Transactions On Power Electronics 2011, Vol. 26, No. 4, pp. 1215–1227.
11. Adamowicz M., Smart MV/LV distribution transformer for Smart Grid with active prosumer participation, Acta Energetica 2012, No. 3, pp. 4–9.
12. Ericsen T. et al., PEBB – Power Electronics Building Blocks, from Concept to Reality, Proc. IET Conf. on Power Electronics, Machines and Drives, 2006, pp. 12–16.
13. Adamowicz M., Strzelecki R., Krzemiński Z., Hybrid High-frequency- SiC and Line-frequency-Si based PEBB for MV Modular Power Converters, Proc. 38th Annual Conference of the IEEE Industrial Electronics Society IECON (2012), Montreal, Canada.
14. IEEE Guide for Control Architecture for High Power Electronics (1 MW and Greater) Used in Electric Power Transmission and Distribution Systems IEEE Std 1676-2010, 2011, pp. 1–47.
15. Monti A., Ponci F., PEBB Standardization for High-Level Control: A Proposal, IEEE Transactions on Industrial Electronics 2012, Vol. 59, No. 10, pp. 3700–3709.
16. Adamowicz M. i in., Układy sterowania bramkowego tranzystorów z węglika krzemu SiC JFET w falownikach napięcia Gate control circuits for SiC JFETsilicon carbide transistors in voltage inverters, Przegląd Elektrotechniczny 2012, Vol. 88, No. 4B, pp. 1–6.
17. Ortiz G., Biela J., Kolar J.W., Optimized design of medium frequency transformers with high isolation requirements, Conference on IEEE Industrial Electronics Society IECON 2010, pp. 631–638.
18. Stadler A., Gulden C., Improved thermal design of a high frequency power transformer, European Conf. on Power Electronics and Applications EPE 2011, pp. 1–9.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. , Power Electronics Building Blocks for implementing Smart MV/LV Distribution Transformers for Smart Grid. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Idea of MGrid System for Multicarrier Energy MicroGrid Designing and Control

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Idea of MGrid System for Multicarrier Energy MicroGrid Designing and Control

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Abstrakty : The idea of the MGrid system for multicarrier energy microgrid designing and control is presented in the article. The first part of the work contains reasons for undertaking the problem of complex optimisation of utilising various energy forms on the operation area of a typical microgid. The planned system functionality and architecture is also presented. Conclusions concerning expected advantages as a consequence of using the proposed system are discussed.

Autorzy przedstawili w artykule koncepcję systemu MGrid, wspomagającego projektowanie i sterowanie pracą wielonośnikowych mikrosieci energetycznych. Pierwsza część artykułu zawiera uzasadnienie podjęcia problemu kompleksowej optymalizacji wykorzystania energii w jej różnych postaciach – nośnikach, w odniesieniu do obszaru działania typowej mikrosieci. Omówiono planowaną funkcjonalność systemu oraz jego architekturę. Zaprezentowano również spodziewane korzyści, wynikające ze stosowania opracowywanego systemu.

Słowa kluczowe : mikrosieci, optymalizacja, projektowanie, microgrids, optimisation, designing,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 20 – 30
Bibliografia : 1. Biczel P., Wytwarzanie energii w mikrosieciach Energy generation in microgrids, Automatyka – Elektryka – Zakłócenia 2011, issue 4.
2. Olszowiec P., Autonomiczne systemy elektroenergetyczne małej mocy. Mikrosieci Autonomous low power systems. Microgrids, Energia Gigawat 2009, issues 7–8.
3. Hatziargyriou N.D. et al., Microgrids, IEEE Power & Energy Magazine 2007, Vol. 5, No. 4, pp. 78–94.
4. Lasseter R. et al., White Paper on Integration of Distributed Energy Resources. The CERTS MicroGrid Concept, Consortium for Electric Reliability Technology Solutions (CERTS), CA, Tech. Rep. LBNL-50829, Apr. 2002.
5. Kueck J.D. et al., Microgrid Energy Management System, OAK RIDGE NATIONAL LABORATORY, January 29, 2003.
6. Hatziargyriou N., Advanced Architectures and Control Concepts for More Microgrids, Executive Summary Report Final Results, 2009.
7. Parol M., Wymiana energii elektrycznej między mikrosiecią a siecią spółki dystrybucyjnej Electricity exchange between a microgrid and a distribution company’s grid, Przegląd Elektrotechniczny (Electrical Review) 2010, issue 8.
8. Baczyński D., Koncepcja obliczeń technicznych i ekonomicznych dla potrzeb lokalnych rynków energii Concept of technical and economic calculations for local energy markets, Rynek Energii 2008, issue 4, pp. 17–24.
9. Księżyk K., Parol M., Steady states analysis of microgrid operation, Przegląd Elektrotechniczny (Electrical Review) 2008, Vol. 84, issue 11, pp. 14–19.
10. Katiraei F., Iravani R., Power management strategies for a microgrid with multiple distributed generation units, IEEE Transactions on Power Systems 2006, Vol. 21, No. 4, pp. 1821–1831.
11. Oyarzabal J. et al., Agent based Micro Grid Management System. CD Proceedings of the Int. Conf. on Future Power Systems FPS 2005, November 16–18, 2005, Amsterdam, p. 6.
12. Parol M., Baczyński D., Automatyka zabezpieczeniowa oraz resynchronizacja mikrosieci Automatic protections and resynchronization of microgrids , VI Scientific and Technical Conference “Power grids in industry and the energy sector – Grids 2008”, Szklarska Poręba, 10–12 September 2008, pp. 19–26.
13. Hatziargyriou N.D. i in, Management of microgrids in market environment, presented at the International Conference on Future Power Systems, Amsterdam, Netherlands, 2005, available on the website: ieeexplore.ieee.org.
14. Kacprzak P.H. et. al., Multi-commodity Market Data Mode, Technical report, available at: http://www.openm3.org.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. , Idea of MGrid System for Multicarrier Energy MicroGrid Designing and Control. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Importance of Distributed Generation in the National Power System Based on the Example of Gierałtowice Commune

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Importance of Distributed Generation in the National Power System Based on the Example of Gierałtowice Commune

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Abstrakty : This paper presents an analysis of the location capabilities of non-renewable energy sources (natural gas) as well as renewable energy (biogas, methane, solar and water) in a selected community. An assessment of energy supply end user – large load municipal communities are presented. Implementation plans of the energy mini centres in the Gierałtowice commune are shown, which using biogas, methane from agricultural and wind, as well as the practical tests of working these mini centres. Problems that Gierałtowice commune encountered while working on the implementation of energy investments, the directions of the solutions and the prospect of further investment were discussed.

W artykule przeprowadzono analizę możliwości lokalizacji źródeł energii nieodnawialnej (gaz ziemny), jak również odnawialnej (biogazowe, metanowe, słoneczne i wodne) w wybranej gminie. Dokonano oceny zasilania odbiorców końcowych energii, dużych odbiorów komunalnych gmin. Przedstawiono plany wdrożenia minicentrów energetycznych w gminie Gierałtowice z wykorzystaniem biogazu, metanu pochodzenia rolniczego i wiatru oraz praktyczne testy pracy minicentrów. Przedyskutowano problemy, z którymi gmina Gierałtowice spotkała się w czasie prac nad wdrożeniem inwestycji energetycznych, kierunkami przyjętych rozwiązań oraz perspektywą kolejnych inwestycji.

Słowa kluczowe : generacja rozproszona, minicentrum energetyczne, odnawialne źródła energii, distributed generation, mini centres energy, renewable energy sources,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 31 – 42
Bibliografia : 1. The Ministry of Economy, Polityka energetyczna Polski do 2030 Polish Energy Policy until 2030, 10 November 2009 Monitor Polski issue 2 of 2010.
2. Bargiel J. et al., Bezpieczeństwo zasilania gmin wiejskich a bezpieczeństwo Krajowego Systemu Elektroenergetycznego Security of rural communes’ and security of the National Power System, Energetyka, May 2012, special issue No XXIII, pp. 23–28.
3. Bargiel J. et al., Ocena i sposoby poprawy niezawodności zasilania gmin z sieci średnich napięć Evaluation and improvement of the reliability of municipaliities’ power supply from medium voltage grids, Conference ”Sieci” Grids, Wrocław, 2012.
4. The Energy Regulatory Office online, http://www.ure.gov.pl/uremapoze/mapa/html.
5. Report of the Institute of Economics of the Polish Academy of Sciences online, http://www.inepan.waw.pl/pliki/raport/Raport.gospodarka.listopad.2012.pdf.
6. Bargiel J. et al., Components reliability parameters by mid-term deficit of electric energy, AFRICON, 2009.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. , Importance of Distributed Generation in the National Power System Based on the Example of Gierałtowice Commune. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

In-Home Display – a Review of Experiences from Research Projects

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : In-Home Display – a Review of Experiences from Research Projects

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Abstrakty : There are many studies on smart metering. The aim of smart metering is not only automated billing and two-way communication with a smart meter. The measure of success of the implementation of smart metering is the level of customer engagement and their cooperation with energy companies, as well as the consequences of such involvement changing electricity-using habits. This article focuses on one device for smart metering – in-home display (IHD). The paper characterizes an IHD’s functions and describes international experiences of research and conclusions of studies.

Istnieje wiele opracowań na temat inteligentnych systemów pomiarowych. Celem Smart Meteringu nie jest jedynie automatyzacja rozliczeń i dwukierunkowa komunikacja z inteligentnym licznikiem. Miarą sukcesu wdrożenia inteligentnych systemów pomiarowych jest stopień zaangażowania klienta – odbiorcy i jego współpraca z przedsiębiorstwami energetycznymi, a także w konsekwencji takiego zaangażowania płynąca zmiana jego nawyków korzystania z energii elektrycznej. Autor artykułu skupia się na jednym urządzeniu inteligentnych systemów pomiarowych – na wyświetlaczu domowym. Charakteryzuje jego funkcje oraz przedstawia międzynarodowe doświadczenia płynące z projektów badawczych oraz wnioski z opracowań.

Słowa kluczowe : wyświetlacz domowy, inteligentny licznik energii, inteligentny system pomiarowy, in-home display, smart meter, smart metering,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 43 – 55
Bibliografia : 1. Strengers Y., Smart Metering Demand Management Programs: Challenging the Comfort and Cleanliness Habitus of Households, RMIT University, Australian Housing and Urban Research Institute, OZCHI ’08 Proceedings of the 20th Australasian Conference on Computer-Human Interaction: Designing for Habitus and Habitat, ACM New York, NY, USA ©2008, pp. 9–16.
2. Choi T.S., Analysis of Energy Savings using Smart Metering System and IHD (In-Home Display), Transmission & Distribution Conference & Exposition: Asia and Pacifc, 2009, pp. 1–4.
3. Wood G., Newborough M., Dynamic energy-consumption indicators for domestic appliances: environment, behaviour and design, Energy and Buildings 2003, No. 35, pp. 821–841, Elsevier Science B.V.
4. Zeifman M., Disaggregation of home energy display data using probabilistic approach, 2012 IEEE International Conference on Consumer Electronics (ICCE), IEEE Transactions on Consumer Electronics 2012, No. 1.
5. OFGEM: ENERGY DEMAND RESEARCH PROJECT, Review of progress for period September 2008 – March 2009.
6. OFGEM: Smart Metering Implementation Programme: In-Home Display, 27.06.2010.
7. OFGEM: Smart Metering Implementation Programme: Consumer Protection, 27.06.2010.
8. OFGEM: Smart Metering Implementation Programme: Statement of Design Requirements, 27.06.2010.
9. The position of the President of the ERO on the necessary requirements for smart metering and billing systems deployed by DSOs, taking account of the objective function and the proposed support mechanisms at the postulated market model, Warsaw, 31.05.2011.
10. Opracowanie modelu stosowania mechanizmów DSR na rynku energii w Polsce, ETAP I: Opracowanie przeglądu aktualnie stosowanych mechanizmów DSR, PSE, Development of a model of DSR mechanisms implementation in the energy market in Poland, STAGE I: Revuew of DSR mechanisms currently in place, PSE Konstancin-Jeziorna, 14.12.2009.
11. Jabłońska M.R., Ku zielonym, inteligentnym miastom Towards green smart cities, Smart Grid Polska 2012, No. 3.
12. Adach R., Zapomniany świat: optymalne wykorzystanie środowiska końcowego użytkownika The forgotten world: the optimum use of end user environment, PTPiREE, IX Conference “Information systems in the power industry” SIwE ’10.
13. Jeju Island Smart Grid Test-Bed, Developing Next Generation Utility Networks, GSMA, South Korea online, www.gsma.com, September 2012.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. , In-Home Display – a Review of Experiences from Research Projects. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Improving Energy Efficiency of Micro-Networks Connected to a Smart Grid

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Improving Energy Efficiency of Micro-Networks Connected to a Smart Grid

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Abstrakty : Technological development of distribution and transmission grids and building a so called smart grid also enable improving the efficiency of microgrids and microgenerators. Better coordination and scheduling of microgenerators operation make more effective adjustment to local conditions and achieving better overall energy efficiency possible. Due to smart communication interfaces the microgrids and microgenerators can also contribute to ancillary services.

Smart Grid umożliwia lepsze i bardziej efektywne energetycznie wykorzystanie mikroźródeł i mikrosieci. Większa część energii pierwotnej może być przetwarzana na energię elektryczną. Koordynacja pracy mikroźródeł w mikrosieci zwiększa sprawność przetwarzania i oddawania energii do sieci krajowej. Energia z mikrosieci może być sprzedawana na rynku energii oraz wykorzystywana do dostarczania usług regulacyjnych.

Słowa kluczowe : mikrosieci, smart grid, efektywność, microgrids, smart grid, effectiveness,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 56 – 66
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. , Improving Energy Efficiency of Micro-Networks Connected to a Smart Grid. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Thermal and Electrodynamic Risk of Residual Current Devices in the Case of Back-Up Protection by Overcurrent Circuit Breakers

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Thermal and Electrodynamic Risk of Residual Current Devices in the Case of Back-Up Protection by Overcurrent Circuit Breakers

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Czapp, S.
Gdańsk University of Technology, stanislaw.czapp@pg.gda.pl,
Kowalak, D.
Gdańsk University of Technology, daniel.kowalak@pg.gda.pl,
Borowski, K.
Gdańsk University of Technology, kornel.borowski@pg.gda.pl,
Abstrakty : Residual current operated circuit breakers without integral overcurrent protection should be back-up protected. As back-up protection devices, overcurrent circuit breakers are used. The maximum let-through energy and let-through current of the overcurrent devices were evaluated under laboratory conditions. The thermal and electrodynamic risk of residual current devices was analyzed.

Powszechnie stosowane wyłączniki różnicowoprądowe bez wbudowanego zabezpieczenia nadprądowego wymagają dobezpieczenia. Jako urządzenia dobezpieczające stosuje się m.in. wyłączniki nadprądowe instalacyjne. W artykule autorzy przedstawili wyniki badań prądów ograniczonych i całek Joule’a wyłączania tych wyłączników oraz omówili zagrożenia, które mogą wystąpić przy dobezpieczaniu wyłączników różnicowoprądowych wyłącznikami nadprądowymi instalacyjnymi.

Słowa kluczowe : zabezpieczenia różnicowoprądowe, prądy zwarciowe, dobezpieczenie, residual current devices, short-circuit currents, back-up protection,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 67 – 78
Bibliografia : 1. PN-EN 61008-1:2007P Residual current operated circuit breakers without integral overcurrent protection for household and similar uses (RCCB) – Part 1: General rules.
2. IEC TR 60755:2008 General requirements for residual current operated protective devices. 2nd edition.
3. Instalacje elektryczne i teletechniczne. Poradnik montera i inżyniera elektryka Electrical and communication installations. Fitter and electrical engineer manual, Verlag Dashofer, Part 5. Zabezpieczenia w instalacjach elektrycznych Protective devices in electrical installations, Warsaw 2005.
4. Musiał E., Czapp S., Wyłączniki ochronne rożnicowoprądowe. Przegląd i charakterystyka wspołczesnych konstrukcji Residual current operated circuit breakers. Review and description of state of the art. designs (2), Informacje o Normach i Przepisach Elektrycznych 2008, No. 109, pp. 3–44.
5. PN-HD 60269-2:2010E Low-voltage fuses – Part 2: Supplementary requirements for fuses for use by authorized persons (fuses mainly for industrial application). Examples of standardized systems of fuses A to J.
6. Supplementary Protectors/Miniature Circuit Breakers. Technical Data Catalog, Numbers 1492-SP Series C, Rockwell Automation Publication 1492-TC010D-EN-P – April 2011.
7. Czapp S., Kowalak D., Borowski K., Narażenia cieplne i elektrodynamiczne wyłącznikow rożnicowoprądowych przy ich dobezpieczaniu wyłącznikami nadprądowymi instalacyjnymi, Referat konferencyjny Thermal and Electrodynamic Risk of Residual Current Devices in the Case of Back-Up Protection by Overcurrent Circuit Breakers, Conference paper, XVI International Conference „Present-Day Problems of Power Engineering” APE’13, Jurata 12–14.06.2013, in: Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej 2013, No 33 The Scientific Papers of Faculty of Electrical and Control Engineering, s. 115–118.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. ,Czapp, S. ,Kowalak, D. ,Borowski, K. , Thermal and Electrodynamic Risk of Residual Current Devices in the Case of Back-Up Protection by Overcurrent Circuit Breakers. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Distribution MV and LV Network Optimal Reconfiguration

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Distribution MV and LV Network Optimal Reconfiguration

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Czapp, S.
Gdańsk University of Technology, stanislaw.czapp@pg.gda.pl,
Kowalak, D.
Gdańsk University of Technology, daniel.kowalak@pg.gda.pl,
Borowski, K.
Gdańsk University of Technology, kornel.borowski@pg.gda.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Zduńczyk, P.
Globema sp. z o.o., piotr.zdunczyk@globema.pl,
Abstrakty : Reducing power losses in energy distribution is forced by mandatory law. Optimization of network reconfiguration can lead to reducing power losses by even a dozen or so percent. Two methods of network reconfiguration optimization are presented in the paper: the heuristic method and a method based on genetic algorithms. The presented solutions offer the opportunity to optimize medium voltage and low voltage distribution networks at the same time. Calculation results for real distribution network are presented. The presented results indicate a high efficiency of network reconfiguration optimization.

Zmniejszanie strat w procesie dystrybucji energii elektrycznej wynika z obowiązującego prawa. Optymalizacja konfiguracji sieci może doprowadzić do zmniejszenia sumarycznych strat mocy nawet o kilkanaście procent. W artykule porównano metody optymalizacji konfiguracji sieci rozdzielczych: rozpływową i opartą na algorytmach genetycznych. Przedstawione rozwiązania umożliwiają wyznaczanie optymalnych rozcięć jednocześnie w sieci SN oraz nN. Zaprezentowano wyniki obliczeń dla rzeczywistych fragmentów sieci rozdzielczej, wskazujące na dużą efektywność optymalizacji konfiguracji sieci rozdzielczych.

Słowa kluczowe : sieci rozdzielcze, optymalizacja, algorytmy genetyczne, distribution power networks, optimization, genetic algorithms,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 79 – 90
Bibliografia : 1. The Act of 15 April 2011 on energy efficiency, J. of L. of 2011, No. 94, items 551, 951.
2. Second National Energy Efficiency Action Plan for Poland, 2011, Document adopted by the Council of Ministers on 17 April 2012 online, http://www.mg.gov.pl/node/15923.
3. http://www.ptpiree.pl/index.php?d=5&s=liczen_2010.
4. Niewiedział E., Niewiedział R., Straty energii elektrycznej w krajowym systemie elektroenergetycznym Electricity losses in the national power system, Elektro.info 2011, No. 12.
5. Le Gal M., Recherche Automatique de schemats de secours dans les reseaux de distributions a moyenne tension, Paris, EdF, 1969.
6. Goldberg D.E, Algorytmy genetyczne i ich zastosowania Genetic algorithms and their applications, Warsaw 1995.
7. Helt P., Parol M., Piotrowski P. , Metody sztucznej inteligencji w elektroenergetyce, Artificial intelligence methods in power engineering, Publishing House of Warsaw University of Technology, Warsaw 2012.
8. Straty energii elektrycznej w sieciach dystrybucyjnych Electricity losses in distribution networks, edited by Kulczycki J., PTPiRE, Poznań 2009.
9. Helt P. , Praktyczne aspekty wyznaczania optymalnych rozcięć w sieciach rozdzielczych Practical aspects of distribution grid optimal reconfiguration, Przegląd Elektrotechniczny Electrical Review 2012, No. 8.
10. Baczyński D., Parol M., Estymacja obciążeń szczytowych stacji transformatorowych SN/nN za pomocą metod statystycznych oraz metod sztucznej inteligencji Estimation of MV/LV transformer substation peak loads by statistical methods and artificial intelligence methods, XI. International Scientific Conference “Current Problems in Power Engineering” APE ’03, Gdańsk – Jurata, 11–13 June 2003.
11. Helt P. et al., Koncepcja systemu ElGrid do optymalizacji pracy i rozwoju rozdzielczych sieci energetycznych The concept of ElGrid system to optimize the operation and development of power distribution grids, Przegląd Elektrotechniczny Electrical Review 2011, Vol. 87, No. 2.
12. Kubacki S., Świderski J., Tarasiuk M., Kompleksowa automatyzacja i monitorowanie sieci SN kluczowym elementem poprawy niezawodności i ciągłości dostaw energii Comprehensive MV grid automation and monitoring as the key element to improve the reliability and continuity of electricity supply, Acta Energetica 2012, No. 1.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. ,Czapp, S. ,Kowalak, D. ,Borowski, K. ,Helt, P. ,Zduńczyk, P. , Distribution MV and LV Network Optimal Reconfiguration. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

The Hel Peninsula – Smart Grid Pilot Project

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Hel Peninsula – Smart Grid Pilot Project

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Czapp, S.
Gdańsk University of Technology, stanislaw.czapp@pg.gda.pl,
Kowalak, D.
Gdańsk University of Technology, daniel.kowalak@pg.gda.pl,
Borowski, K.
Gdańsk University of Technology, kornel.borowski@pg.gda.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Zduńczyk, P.
Globema sp. z o.o., piotr.zdunczyk@globema.pl,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA, slawomir.noske@energa.pl,
Wawrzyniak, M.
MIKRONIKA, marek@mikronika.com.pl,
Abstrakty : The paper presents the scope and results of engineering, and the scope of Smart Grid deployment in the Hel Peninsula. The following functionalities will be described: Fault Detection, Isolation & Recovery – FDIR function, Integrated Volt/Var Control (IVVC) function, advanced supervision of LV grid, including distributed energy resources. The paper contains implementation results and research findings, as well as preliminary cost-benefit analysis of the project. Moreover, since Smart Metering and Smart Grid projects are being deployed in the same region – the Hel Peninisula – the benefit achieved by merging the two projects will be explained.

W artykule opisano podejmowane przez ENERGA-OPERATOR SA działania zmierzające do przebudowy obecnej, tradycyjnej sieci elektroenergetycznej, do poziomu rozwiązań określanych jako sieci inteligentne. Autorzy skupili się na projekcie budowy sieci inteligentnych w obszarze pilotażowym – na Półwyspie Helskim. Opisane zostały dwa kluczowe etapy realizacji tego projektu: opracowanie koncepcji, przebudowa sieci i budowa narzędzi informatycznych wspomagających prowadzenie ruchu sieci.

Słowa kluczowe : sieć inteligentna, DMS, AMI, Smart Grid, DMS, AMI,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 91 – 101
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. ,Czapp, S. ,Kowalak, D. ,Borowski, K. ,Helt, P. ,Zduńczyk, P. ,Noske, S. ,Wawrzyniak, M. , The Hel Peninsula – Smart Grid Pilot Project. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Estimating Voltage Asymmetry Making by One Phase Micro-generator in Low Voltage Network

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Estimating Voltage Asymmetry Making by One Phase Micro-generator in Low Voltage Network

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Czapp, S.
Gdańsk University of Technology, stanislaw.czapp@pg.gda.pl,
Kowalak, D.
Gdańsk University of Technology, daniel.kowalak@pg.gda.pl,
Borowski, K.
Gdańsk University of Technology, kornel.borowski@pg.gda.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Zduńczyk, P.
Globema sp. z o.o., piotr.zdunczyk@globema.pl,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA, slawomir.noske@energa.pl,
Wawrzyniak, M.
MIKRONIKA, marek@mikronika.com.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Abstrakty : Connection of one phase micro-generator to the low voltage network increases voltage asymmetry. The voltage asymmetry is defined as the quotient of negative and positive voltage components. The mathematical background of exact and rough computation of the asymmetry quotient is presented in the paper. Considerations are illustrated by simple examples.

Przyłączanie do sieci niskiego napięcia 1-fazowych mikrogeneratorów powoduje wzrost asymetrii napięcia, definiowanej jako stosunek wartości skutecznej składowej symetrycznej przeciwnej napięcia do składowej symetrycznej zgodnej. W artykule autorzy przedstawili model matematyczny, pozwalający wyznaczać współczynnik asymetrii napięć w sposób dokładny oraz przybliżony. Rozważania zilustrowano przykładem obliczeniowym.

Słowa kluczowe : mikrogeneracja, asymetria napięć, sieć niskiego napięcia, micro-generation, voltage asymmetry, low voltage network,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 102 – 115
Bibliografia : 1. The Act on the renewable energy sources, the most current draft of which (labelled Rev. 6.3) is dated 28 March 2014.
2. http://odnawialnezrodlaenergii.pl/oze-aktualnosci/item/808-projekt-ustawy-o-oze-nowa-wersja-6-3.
3. Regulation of the Minister of Economy of 4 May 2007 on the detailed conditions for the operation of the power system.
4. Kremens Z., Sobierajski M., Analiza systemow elektroenergetycznych Analysis of power systems, Warsaw 1996, pp. 122, 244.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. ,Czapp, S. ,Kowalak, D. ,Borowski, K. ,Helt, P. ,Zduńczyk, P. ,Noske, S. ,Wawrzyniak, M. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. , Estimating Voltage Asymmetry Making by One Phase Micro-generator in Low Voltage Network. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Technical Conditions of Microgenerator Connection to a Low Voltage Network Taking Into Account Valid Rules and Practices Applied in Europe and Poland

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Technical Conditions of Microgenerator Connection to a Low Voltage Network Taking Into Account Valid Rules and Practices Applied in Europe and Poland

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Czapp, S.
Gdańsk University of Technology, stanislaw.czapp@pg.gda.pl,
Kowalak, D.
Gdańsk University of Technology, daniel.kowalak@pg.gda.pl,
Borowski, K.
Gdańsk University of Technology, kornel.borowski@pg.gda.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Zduńczyk, P.
Globema sp. z o.o., piotr.zdunczyk@globema.pl,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA, slawomir.noske@energa.pl,
Wawrzyniak, M.
MIKRONIKA, marek@mikronika.com.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Abstrakty : Connection of microgenerators to a low voltage network affects the electrical energy quality. In the paper, the basic relationships have been set out to compute voltage deviations and fluctuations. The basic criteria of microgeneration connection to a low voltage network have been given. The valid rules and practices applied in Europe and Poland have been described.

W artykule autorzy omówili wpływ mikrogeneracji na jakość energii w sieci niskiego napięcia. Wyprowadzono podstawowe zależności niezbędne do wyznaczania odchyleń i wahań napięcia, powodowanych przez przyłączone źródła. Podano podstawowe kryteria przyłączania mikroźródeł do sieci niskiego napięcia w Polsce i innych krajach europejskich.

Słowa kluczowe : mikrogeneracja, odnawialne źródła, sieć niskiego napięcia, microgeneration, renewable energy sources, low voltage network,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 116 – 131
Bibliografia : 1. The Act on the renewable energy sources, the draft of 9 October 2012 (Rev. 20.2) available on the website of the Ministry of Economy.
2. GIZ Stadler Ingo, Study about international standards for the connection of small distributed generators to the power grid, developed by Cologne University of Applied Science to Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH, June 2011.
3. VDE 4105:2011-08 Power generation systems connected to the lowvoltage distribution network. Technical minimum requirements for connection to the parallel operation with low-voltage distribution networks. FNN Forum Netztechnik/Netzbetrieb im VDE.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. ,Czapp, S. ,Kowalak, D. ,Borowski, K. ,Helt, P. ,Zduńczyk, P. ,Noske, S. ,Wawrzyniak, M. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. , Technical Conditions of Microgenerator Connection to a Low Voltage Network Taking Into Account Valid Rules and Practices Applied in Europe and Poland. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Smart Grid – a Slogan or a Necessity?

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Smart Grid – a Slogan or a Necessity?

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Czapp, S.
Gdańsk University of Technology, stanislaw.czapp@pg.gda.pl,
Kowalak, D.
Gdańsk University of Technology, daniel.kowalak@pg.gda.pl,
Borowski, K.
Gdańsk University of Technology, kornel.borowski@pg.gda.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Zduńczyk, P.
Globema sp. z o.o., piotr.zdunczyk@globema.pl,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA, slawomir.noske@energa.pl,
Wawrzyniak, M.
MIKRONIKA, marek@mikronika.com.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, szczerba@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : The use of the terms “smart grid” and “intelligent power networks” should be limited to economically valid technological developments. This paper presents two electrical energy related “sets of elements”: an electric power system as an integrated set and a distributed set consisting of plug-in hybrid vehicles, such as passenger cars. As plug-in hybrid vehicles are becoming more and more popular, this paper introduces a concept of integrating such vehicles with the electric power system. A quantitative assessment of the benefits for the car owners and the electrical power system has been presented.

Idea Smart Grid, inteligentnych sieci elektroenergetycznych, po odrzuceniu nieprofesjonalnego balastu propagandowo-reklamowego, powinna być w kraju wykorzystana do wprowadzania postępu technicznego uzasadnionego ekonomicznie. Opisano dwa zbiory elementów związane z energią: zintegrowany zbiór – system elektroenergetyczny i rozproszony zbiór – samochody osobowe. Wśród samochodów osobowych coraz liczniejsze są pojazdy z napędem hybrydowym lub elektrycznym (ang. hybrid plug-in). W artykule zaproponowano wersję samochodów hybrydowych smart hybrid plug-in, umożliwiającą skojarzenie tego typu pojazdów z systemem elektroenergetycznym. Przedstawiono szacunek liczbowy korzyści dla posiadaczy samochodów i dla systemu elektroenergetycznego.

Słowa kluczowe : smart grid, samochody hybrydowe, system elektroenergetyczny, Smart Grid, hybrid vehicles, electric power system,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 132 – 139
Bibliografia : 1. Smart Grid od wizji inteligentnego systemu do jej urzeczywistnienia Smart Grid from vision to its realisation, EPRI, special issue, 2011.
2. Product catalogues: Toyota, Chevrolet, BMW.
3. Webpage: www.poznajhybrydy.pl.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. ,Czapp, S. ,Kowalak, D. ,Borowski, K. ,Helt, P. ,Zduńczyk, P. ,Noske, S. ,Wawrzyniak, M. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. ,Szczerba, Z. , Smart Grid – a Slogan or a Necessity?. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Optimization Criteria for Reactive Power Compensation in Distribution Networks

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Optimization Criteria for Reactive Power Compensation in Distribution Networks

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Czapp, S.
Gdańsk University of Technology, stanislaw.czapp@pg.gda.pl,
Kowalak, D.
Gdańsk University of Technology, daniel.kowalak@pg.gda.pl,
Borowski, K.
Gdańsk University of Technology, kornel.borowski@pg.gda.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Zduńczyk, P.
Globema sp. z o.o., piotr.zdunczyk@globema.pl,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA, slawomir.noske@energa.pl,
Wawrzyniak, M.
MIKRONIKA, marek@mikronika.com.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, szczerba@ely.pg.gda.pl,
Szpyra, W.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, wszpyra@agh.edu.pl,
Bąchorek, W.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, wojbach@agh.edu.pl,
Kot, A.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, akot@agh.edu.pl,
Makuch, A.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, amakuch@agh.edu.pl,
Abstrakty : This paper describes the effects of reactive power flow through the power transmission and distribution networks. It also presents the dependencies allowing calculating the costs and effects of reactive power compensation. Additionally, selected methods for assessing economic efficiency were discussed. The paper presents calculation results for different variants of reactive power compensation in a real, medium voltage feeder. The results indicate that maximum profit from the reduction of losses due to reactive power compensation does not necessarily mean the most efficient solution from the economic point of view.

W artykule autorzy omówili skutki przesyłania mocy biernej, podano zależności pozwalające na obliczenie efektów i kosztów kompensacji oraz omówiono wybrane metody oceny efektywności ekonomicznej. Przedstawiono wyniki obliczeń skutków różnych wariantów kompensacji mocy biernej w rzeczywistym obwodzie sieci średniego napięcia. Otrzymane wyniki wskazują, że osiągnięcie maksymalnego zysku z ograniczenia strat, w wyniku kompensacji mocy biernej, nie musi wskazywać na rozwiązanie najbardziej efektywne z ekonomicznego punktu widzenia.

Słowa kluczowe : kompensacja mocy biernej, kryteria optymalizacji, elektroenergetyczne sieci rozdzielcze, reactive power compensation, optimization criteria, power distribution networks,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 140 – 155
Bibliografia : 1. Szpyra W., Efektywność kompensacji mocy biernej stanu jałowego transformatorow SN/nn Effeciency of idling MV/LV transformers reactive power compensation, Przegląd Elektrotechniczny 2011, Vol. 87, No. 2, pp. 144–147.
2. Szpyra W. et al., Efektywność kompensacji mocy biernej w sieciach dystrybucyjnych Effeciency of reactive power compensation in distribution grids , XV. International Scientific Conference „Current Problems in Power Engineering”, APE ’11, Gdańsk – Jurata, 8–10 June 2011, Vol. 4, Energetyka odnawialna i sieci elektroenergetyczne: elektrownie wiatrowe, urządzenia i sieci elektroenergetyczne Renewable energy and power grids: wind power plants, equipment and powwer grids, pp. 107–115.
3. Szpyra W., Tylek W., Kot. A., Wyznaczanie strat mocy i energii w rozległej sieci elektroenergetycznej średniego napięcia Determination of power and energy losses in a wide MV power grid, Prace Naukowe Instytutu Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej No. 91, Series: Konferences No. 34, IV Scientific and Technical Conference “Power grids in the industry and energy sectors”. Grids 2000”, Vol. II, pp. 403–410.
4. Mekhamer S.F. et al., New heuristic strategies for reactive power compensation of radial distribution feeders, IEEE Transactions on Power Delivery 2002, Vol. 17, June 4, pp. 1128–1135.
5. Eajal A.A., El-Hawary M.E., Optimal Capacitor Placement and Sizing in Unbalanced Distribution Systems With Harmonics Consideration Using Particle Swarm Optimization, IEEE Transactions on Power Delivery, July 2010, Vol. 25, June 3, pp. 1734–1741.
6. Paska J., Ekonomika w elektroenergetyce Economics in the power sector, Warsaw 2007.
7. Hanzelka Z. et al., Reactive power compensation, in Electrical energy efficiency: technologies and applications, edited by Sumper A. & Baggini A., John Willey & Sons, Chichester 2012, pp. 371–398.
8. Szpyra W. et al., Analiza techniczno-ekonomiczna zabudowy kondensatorow nn do kompensacji mocy biernej w stacjach SN/nn do, Technical and economic analysis of the installation of LV capacitors for reactive power compensation in MV/LV substations Phase II, Research report No 5.5.120.968, AGH University of Science and Technology. Krakow, September 2010 unpublished study.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. ,Czapp, S. ,Kowalak, D. ,Borowski, K. ,Helt, P. ,Zduńczyk, P. ,Noske, S. ,Wawrzyniak, M. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. ,Szczerba, Z. ,Szpyra, W. ,Bąchorek, W. ,Kot, A. ,Makuch, A. , Optimization Criteria for Reactive Power Compensation in Distribution Networks. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Autonomous Operation of Low Voltage Microgrids

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Autonomous Operation of Low Voltage Microgrids

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Czapp, S.
Gdańsk University of Technology, stanislaw.czapp@pg.gda.pl,
Kowalak, D.
Gdańsk University of Technology, daniel.kowalak@pg.gda.pl,
Borowski, K.
Gdańsk University of Technology, kornel.borowski@pg.gda.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Zduńczyk, P.
Globema sp. z o.o., piotr.zdunczyk@globema.pl,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA, slawomir.noske@energa.pl,
Wawrzyniak, M.
MIKRONIKA, marek@mikronika.com.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, szczerba@ely.pg.gda.pl,
Szpyra, W.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, wszpyra@agh.edu.pl,
Bąchorek, W.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, wojbach@agh.edu.pl,
Kot, A.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, akot@agh.edu.pl,
Makuch, A.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, amakuch@agh.edu.pl,
Wasiak, I.
Lodz University of Technology, irena.wasiak@p.lodz.pl,
Pawełek, R.
Lodz University of Technology, ryszard.pawelek@p.lodz.pl,
Kelm, P.
Lodz University of Technology, pawel.kelm@p.lodz.pl,
Abstrakty : The article describes the possibilities of LV microgrids operation in the island mode. Control strategies of energy sources connected to the grid by means of invertors are discussed, either for a microgrid connected to the supplying network or during the island mode operation. The presented results of research were conducted at the Laboratory of Distributed Generation at Lodz University of Technology. The study was performed for two variants of reference voltage source: the battery storage and microturbine respectively.

W artykule autorzy przedstawili możliwości pracy autonomicznej mikrosystemów niskiego napięcia. Omówiono strategie sterowania źródłami energii, przyłączonymi do sieci za pomocą przekształtników, podczas pracy w połączeniu z siecią zasilającą oraz podczas pracy wyspowej. Zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych w mikrosystemie skonfigurowanym w Laboratorium Generacji Rozproszonej Instytutu Elektroenergetyki Politechniki Łódzkiej. Badania wykonano w dwóch wariantach: w pierwszym źródłem napięcia referencyjnego była mikroturbina, w drugim elektrochemiczny zasobnik energii.

Słowa kluczowe : mikrosystemy elektroenergetyczne, praca wyspowa, sterowanie pracą mikrosystemów, zasobniki energii, microgrids, microgrid autonomous operation, microgrids control, energy storage,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 156 – 170
Bibliografia : 1. Driesen J., Katiraei F., Design for Distributed Energy Resources, IEEE Power & Energy Magazine 2008, No. 8.
2. Bollen M.H-J., Yang Y., Hassan F., Integration of Distributed Generation in the Power System – A Power Quality Approach, Proc. 13th International Conference on Harmonics and Quality of Power, Wollongong, Australia 28.09-1.10 2008.
3. Katiraei F. et al., Microgrid Management. Controls and Operation Aspects of Microgrids, IEEE Power & Energy Magazine, May/June 2008.
4. IEEE Standard 1547: Standard for Interconnecting Distributed Resources with Electric Power Systems.
5. IRiESD, Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnych IRiESD Distribution Grid Code, PGE Łodź – Teren, 2009.
6. Balaguer I.J. et al., Intelligent Control for Intentional Islanding Operation of Microgrids, ISCET 2008.
7. Gomez J.C., Morcos M.M., Distributed Generation: Exploitation of Islanding Operation Advantages, IEEE/PES Transmission and Distribution Conference and Exposition: Latin America, 2008.
8. Piargi P., Lasseter R.H., Autonomous Control of Microgrids, IEEE PES General Meeting, 2006.
9. Gao F., Iravani M.R., A Control Strategy for a Distributed Generation Unit in Grid Connected and Autonomous Modes of Operation, IEEE Trans. on Power Delivery April 2008, Vol. 23, No. 2.
10. Colson C.M., Nehir M.H., A Review of Challenges to Real-Time power Management of Microgrids, IEEE Power & Energy Society General Meeting, 2009.
11. Alvarez E. et al., On-line Minimization of Running Costs, Greenhouse Gas Emission and the Impact of Distributed Generation using Microgrids on the Electrical System, IEEE PES/IAS Conference on Sustainable Alternative Energy, 28–30.09.2009.
12. Gu W., Wu Z., Yuan X., Microgrid Economic Optimal Operation of the Combined Heat and Power System with Renewable Energy, IEEE Power Energy Soc. Gen. Meet., 25–29 July 2010.
13. Hernandez-Aramburo C.A., Green T.C., Fuel Consumption Minimisation of a Micro-grid, Industry Application Conference, 39th IAS Annual Meeting, 3–7.10.2004.
14. Mohamed F.A., Koivo H.N., On-line Management of MicroGrid with Battery Storage Using Multiobjective Optimisation, International Conference on Power Engineering, Energy and Electrical Drive POWERENG 2007, 12–14.04.2007.
15. Vahedi H., Noroozian R., Hosseini S.H., Optimal Management of MicroGrid Using a Differential Evolution Approach, 7th International Conference on the European Energy Market (EEM), 23–25 June 2010.
16. Gburczyk P. et al., Management System as a Means for the Integration of Distributed Energy Sources with Low Voltage Network, IEEE International Conference on Electrical Power Quality and Utilisation (EPQU ’2011), Lisbon (Portugal), 17–19 October 2011, pp. 1–5.
17. Barote L., Georgescu M., Marinescu C., Smart Storage Solution for Wind Systems, IEEE Power Tech Conference, Bucharest, Romania, 28.06–2.07 2009.
18. Faias S. et al., Evaluation of Energy Storage Devices for Renewable Energies Integration, Application to a Portuguese Wind Farm, 5th Int. Conference on European Electricity Market (EEM 2008), Lisbon, Portugal, 2008.
19. Qian K. et al., Benefts of Energy Storage in Power Systems with High Level of Intermittent Generation, 20th Int. Conference on Electricity Distribution (CIRED2009), Praque, 8–11.06.2009.
20. Wasiak I., Pawełek R., Mieński R., Zasobniki energii w mikrosystem-ach elektroenergetycznych Energy storage in power systems, conference “Current Problems in Power Engineering”, Jurata, 8–10 June 2011, pp. 159–166.
21. Zamora R., Srivastava A.K., Controls for Microgrids with Storage: Review, Challenges, and Research Needs, Renewable and Sustainable Energy Reviews 2010, No. 14, pp. 2009–2018.
22. Chakraborty S., Simoes M.G., PV-Microgrid Operational Cost Minimization by Neural Forecasting and Heuristic Optimisation, Industry Applications Society Annual Meeting, IAS ’08 IEEE, 2008.
23. Guan X., Xu Z., Jia Q.-S., Energy-efficient Buildings Facilitated by Microgrid, IEEE Trans. on Smart Grid 2011, Vol. 2, No. 1.
24. Gao F., Iravani M.R., A Control Strategy for a Distributed Generation Unit in Grid Connected and Autonomous Modes of Operation, IEEE Trans. On Power Delivery, Vol. 23, No. 2, April 2008.
25. Chowdhury S.P. et al., Operation and control of DG based power island in Smart Grid environment, 20th Int. Conference and Exhibition on Electricity Distribution, CIRED 2009.
26. Ghadimi A.A., Razavi F., Ghafarpour R., Control of Islanded Inverter Interfaced Distributed Generation Units For Power Quality Improvement, 14th Int. Conference on Harmonics and Quality of Power, ICHQP 2010.
27. Delghavi M.B., Yazdani A., A Unified Control Strategy for Electronically Interfaced Distributed Energy Resources, IEEE Trans. on Power Delivery 2012, Vol. 27, No. 2.
28. Gaonkar D.N., Patel R.N., Pillai G.N., Dynamic Model of Microturbine Generation System for Grid Connected/islanding operation, IEEE Int. Conference on Industrial Technology, ICIT 2006.
29. Sao C.K., Lehn P.W., Control and Power Management of Converter Fed Microgrids, IEEE Trans. on Power Systems August 2008, Vol. 23, No. 3.
30. Katiraei F., Iravani R., Power Management Strategies for a Microgrid with Multiple Distributed Generation Units, IEEE Transaction on Power Systems 2006, Vol. 21, No. 4.
31. Pecas Lopes J.A., Moreira C.L., Madureira A.G., Defning Control Strategies for Microgrids Islanded Operation, IEEE Transaction on Power System May 2006, Vol. 21, No. 2.
32. Brabandere K. et al., A Voltage and Frequency Droop Control Method for Parallel Inverters, IEEE Transaction on Power Electronics July 2007, Vol. 22, No. 4.
33. Majumder R. et al., Load Sharing and Power Quality Enhanced Operation of a Distributed Microgrid, IET Renewable Power Generation 2009, Vol. 3, Iss. 2.
34. Majumder R. et al., Droop Control of Converter-Interfaced Microsources in Rural Distributed Generation, IEEE Trans. on Power Delivery October 2010, Vol. 25, No. 4.
35. Vandoorn T. et al., A Control Strategy for Islanded Microgrids with DClink Voltage Control, IEEE Trans. on Power Delivery April 2011, Vol. 26, No. 2.
36. Pawełek R. et al., Mikrosystem – węzeł energetyczny w Instytucie Elektroenergetyki Politechniki Łodzkiej, Microgrid – a power node at Institute of Electrical Power Engineering of Łodź University of Technology conference “Current Problems in Power Engineering”, Jurata, 8–10 June 2011, pp. 143–150.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. ,Czapp, S. ,Kowalak, D. ,Borowski, K. ,Helt, P. ,Zduńczyk, P. ,Noske, S. ,Wawrzyniak, M. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. ,Szczerba, Z. ,Szpyra, W. ,Bąchorek, W. ,Kot, A. ,Makuch, A. ,Wasiak, I. ,Pawełek, R. ,Kelm, P. , Autonomous Operation of Low Voltage Microgrids. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Sensitivity of Power Station Auxiliary Network to the Possibility of Ferroresonance Occurrence

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Sensitivity of Power Station Auxiliary Network to the Possibility of Ferroresonance Occurrence

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Baczyński, D.
Warsaw University of Technology, dariusz.baczynski@ien.pw.edu.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Maniecki, M.
Globema sp. z o.o., marek.maniecki@globema.pl,
Wasilewski, J.
Warsaw University of Technology, jacek.wasilewski@ien.pw.edu.pl,
Bargiel, J.
Silesian University of Technology | Voit of the Gierałtowice Commune, wojt@gieraltowice.pl,
Mol, B.
TAURON Polska Energia SA, Bogdan.Mol@tauron-pe.pl,
Łuszcz, K.
Silesian University of Technology, Katarzyna.Luszcz@polsl.pl,
Sowa, P.
Silesian University of Technology, pawel.sowa@polsl.pl,
Bilewicz, K.
Wrocław University of Technology, krzysztof.billewicz@pwr.wroc.pl,
Błajszczak, G.
City Energy sp. z o.o., g.blajszczak@cityenergy.pl,
Czapp, S.
Gdańsk University of Technology, stanislaw.czapp@pg.gda.pl,
Kowalak, D.
Gdańsk University of Technology, daniel.kowalak@pg.gda.pl,
Borowski, K.
Gdańsk University of Technology, kornel.borowski@pg.gda.pl,
Helt, P.
Warsaw University of Technology, piotr.helt@ien.pw.edu.pl,
Zduńczyk, P.
Globema sp. z o.o., piotr.zdunczyk@globema.pl,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA, slawomir.noske@energa.pl,
Wawrzyniak, M.
MIKRONIKA, marek@mikronika.com.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Sobierajski, M.
Wrocław University of Technology, marian.sobierajski@pwr.edu.pl,
Rojewski, W.
Wrocław University of Technology, wilhelm.rojewski@pwr.edu.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, szczerba@ely.pg.gda.pl,
Szpyra, W.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, wszpyra@agh.edu.pl,
Bąchorek, W.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, wojbach@agh.edu.pl,
Kot, A.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, akot@agh.edu.pl,
Makuch, A.
Stanisław Staszic AGH University of Science and Technology in Kraków, amakuch@agh.edu.pl,
Wasiak, I.
Lodz University of Technology, irena.wasiak@p.lodz.pl,
Pawełek, R.
Lodz University of Technology, ryszard.pawelek@p.lodz.pl,
Kelm, P.
Lodz University of Technology, pawel.kelm@p.lodz.pl,
Wiśniewski, J.
Lodz University of Technology, jozef.wisniewski@p.lodz.pl,
Anderson, E.
Warsaw University of Technology, instytut.energetyki@ien.com.pl,
Karolak, J.
Institute of Power Engineering in Warsaw, instytut.energetyki@ien.com.pl,
Abstrakty : Implementation of the new class of 1000 MW power units to a power system creates new problems associated with the operation of its individual components and circuits. One such issue is the phenomenon of ferroresonance in the internal load network. This is not a new problem but it requires examination due to the higher level of supply voltage (10 kV). This paper examines the possibility of ferroresonance occurrence and its character depending on the extent of the network, voltage transformers’ load, the effect of grounding resistors in the star point of the power transformer and the presence of varistor surge arresters. The results are presented in the form of ferroresonance maps. They allow assessing the impact of various parameters on the phenomenon, explaining the reasons for possible failure and properly programming the network conditions in order to avoid the risk of ferroresonance.

Wprowadzanie do systemu elektroenergetycznego bloków energetycznych klasy 1000 MW rodzi nowe problemy związane z eksploatacją poszczególnych jego podzespołów i obwodów. Jednym z takich zagadnień jest zjawisko ferrorezonansu w sieci potrzeb własnych. Nie jest to problem nowy, ale ze względu na wyższy od dotychczasowych poziom napięcia zasilania (10 kV) wymaga zbadania. W artykule autorzy przeanalizowali możliwość wystąpienia ferrorezonansu i jego charakter w zależności od rozległości sieci i obciążenia przekładników napięciowych, wpływ rezystorów uziemiających w punkcie neutralnym transformatora odczepowego oraz obecności ograniczników przepięć. Wyniki zaprezentowano w postaci wykresów bifurkacyjnych i map ferrorezonansu. Pozwalają one ocenić wpływ poszczególnych parametrów pracy na zjawisko, wyjaśnić przyczyny możliwej awarii i prawidłowo zaprogramować warunki pracy sieci tak, aby unikać zagrożenia ferrorezonansem.

Słowa kluczowe : ferrorezonans, przekładniki napięciowe, bifurkacja, ferroresonance, voltage transformer, bifurcation,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2014
Numer : nr 4
Strony : 171 – 182
Bibliografia : 1. Nowak W., Moskwa S., Tarko R., Problemy eksploatacji elektroenergetycznych sieci rozdzielczych średniego napięcia w aspekcie niezawodności elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej Problems of medium-voltage distribution grid operation in the aspect of protection reliability, Acta Energetica 2011, No. 1, pp. 31–38.
2. Wornle F., Harrison D., Zhou C., Analysis of a Ferroresonant Circuit Using Bifurcation Theory and Continuation Techniques, IEEE Transactions on Power Delivery 2005 No. 1, 2005, doi: 10.1109/TPWRD./2004.835529, pp. 191–196.
3. Wisniewski J., Anderson E., Karolak J., Search for Network Parameters Preventing Ferroresonance Occurrences. 9-th International Conference Electrical Power Quality and Utilisation, Barcelona, October 2007, doi: 10.1109/EPQU.2007.4424141, pp. 1–6.
4. Radmanesh H., Hamid F.S., Analyzing Ferroresonance Phenomena in Power Transformers Including Zinc Oxide Arrester and Neutral Resistance Efect, Applied Computational Intelligence and Soft Computing, Vol.2012, doi:10.1155/2012/525494, pp. 1–5.
5. Iravani M. Modelling and Analysis Guidelines for Slow Transients – Part III. The Study of Ferroresonance, IEEE Transactions on Power Delivery 2000, No. 1, 2005, doi: 10.1109/EPQU.2007.4424141, pp. 255–265.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Baczyński, D. ,Helt, P. ,Maniecki, M. ,Wasilewski, J. ,Bargiel, J. ,Mol, B. ,Łuszcz, K. ,Sowa, P. ,Bilewicz, K. ,Błajszczak, G. ,Czapp, S. ,Kowalak, D. ,Borowski, K. ,Helt, P. ,Zduńczyk, P. ,Noske, S. ,Wawrzyniak, M. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. ,Sobierajski, M. ,Rojewski, W. ,Szczerba, Z. ,Szpyra, W. ,Bąchorek, W. ,Kot, A. ,Makuch, A. ,Wasiak, I. ,Pawełek, R. ,Kelm, P. ,Wiśniewski, J. ,Anderson, E. ,Karolak, J. , Sensitivity of Power Station Auxiliary Network to the Possibility of Ferroresonance Occurrence. Acta Energetica nr 4/2014
[Top]

Renewable Energy Sources in International and EU Legal Regulations

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Renewable Energy Sources in International and EU Legal Regulations

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Księżyk, K.
PLANS, krzysztof.ksiezyk@plans.com.pl,
Zdun, T.
PLANS, tomasz.zdun@plans.com.pl,
Lis, R.
Wrocław University of Technology, robert.lis@pwr.wroc.pl,
Łabuzek, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.labuzek@pwr.wroc.pl,
Miklaszewska, R.
ENERGA Centrum Usług Wspólnych sp. z o.o., roza.m@onet.eu,
Abstrakty : The article presents issues relating to international and EU regulations in the field of renewable energy sources (RES). It discusses in a comprehensive manner the most important acts specific for the both regulatory platforms. Also presented are the most important objectives and premises, which these acts implement. The RES development, at both the international and Community levels, is presented in the context of activities undertaken within the energy policy framework at each of the concerned platforms. The description of the characteristics of international and EU legislation also refers to their significant impact on Polish legislation on renewable energy.

W artykule przedstawiono zagadnienia dotyczące międzynarodowych i unijnych regulacji prawnych w zakresie odnawialnych źródeł energii (OZE). W sposób kompleksowy omówiono najważniejsze akty prawne charakterystyczne dla obu płaszczyzn regulacyjnych. Przedstawiono też najistotniejsze cele i założenia, jakie realizowane są za pomocą tychże aktów. Rozwój OZE, na poziomie zarówno międzynarodowym, jak i wspólnotowym, został przedstawiony w kontekście działań podejmowanych w ramach polityki energetycznej na każdej ze wskazanych płaszczyzn. Opisując charakterystykę międzynarodowych i unijnych aktów prawnych, wskazano również na ich istotny wpływ na polskie prawodawstwo w zakresie energetyki odnawialnej.

Słowa kluczowe : energetyka odnawialna, odnawialne źródła energii, Prawo energetyczne, prawo międzynarodowe, prawo Unii Europejskiej, renewable energy, renewable energy sources, energy law, international law, European Union law,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 92 – 100
Bibliografia : 1. Directive 2001/77/EC of the European Parliament and of the Council of 27 September 2001 on the promotion of electricity produced from renewable energy sources in the internal electricity market, Official Journal of the European Union L 283 of 27 October 2001.
2. Directive of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on the promotion of energy from renewable sources and amending and subsequently repealing Directives 2001/77/EC and 2003/30/EC, Official Journal of the European Union L 140 of 5.6.2009.
3. The Kyoto Protocol to the United Nations Framework Convention on Climate Change of 11 December 1997, Journal of Laws of 2005 No. 203, Item. 1684.
4. United Nations Framework Convention on Climate Change of 9 May 1992. Journal of Laws of 1996, No. 53, Item 238.
5. Augustyniak T., Prawne uwarunkowania rozwoju źródeł energii odnawialnej Legal conditions for the development of renewable energy sources in: Ciechanowicz-McLean J., Bojar-Fijałkowski T., Prawo ochrony środowiska jako warunek prowadzenia działalności gospodarczej Environmental protection law as a condition of business activities, Gdańsk 2009
6. Cherka M. et. al. (edit.), Energetyka i ochrona środowiska w procesie inwestycyjnym Energy and environmental protection in the investment projects development process, Warsaw 2010
7. Krawiec F. (edit.), Odnawialne źródła energii w świetle globalnego kryzysu energetycznego. Wybrane problemy Renewable energy sources in light of the global energy crisis. Selected problems, Warsaw 2010.
8. Łucki Z., Misiak W., Energetyka a społeczeństwo. Aspekty socjologiczne Energy sector and society. Sociological aspects, Warsaw 2011
9. Łysek M., Ocena ryzyka przyrodniczego przy realizacji inwestycji w odnawialne źródła energii Natural risk assessment in implementation of renewable energy capital expenditure projects in: Górski M., Prawo ochrony przyrody a wolność gospodarcza Environmental law and economic freedom, Łódź – Poznań, Polska 2011
10. Swora M., Muras Z. (edit.), Prawo energetyczne, Komentarz Energy Law, Commentary, Warsaw 2010
11. Olszewski M., O energetyce przyjaznej środowisku prawie wszystko. Mały leksykon dla dziennikarzy Almost everything about environmentally friendly energy. A small lexicon for journalists, Warsaw 2012
12. Wiśniewski G., Potencjał inwestycyjny w energetyce odnawialnej do 2020 roku Investment potential in renewable energy by 2020, http://wyborcza.pl/myodnawialni/1,117398,10404703, Potencjal_inwestycyjny_w_energetyce_odnawialnej_do.html?as=1
13. Zajdler R., Odnawialne źródła energii w regulacjach Unii Europejskiej Renewable energy sources in European Union regulations, Infor No. 5, September – October 2002, http://www.zajdler.eu/__files/6_1_ PUE%205_2002.pdf
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. ,Księżyk, K. ,Zdun, T. ,Lis, R. ,Łabuzek, M. ,Miklaszewska, R. , Renewable Energy Sources in International and EU Legal Regulations. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

The Way of Modelling New Generation Sources and its Effect on Power System Stability Evaluation Parameters

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Way of Modelling New Generation Sources and its Effect on Power System Stability Evaluation Parameters

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Księżyk, K.
PLANS, krzysztof.ksiezyk@plans.com.pl,
Zdun, T.
PLANS, tomasz.zdun@plans.com.pl,
Lis, R.
Wrocław University of Technology, robert.lis@pwr.wroc.pl,
Łabuzek, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.labuzek@pwr.wroc.pl,
Miklaszewska, R.
ENERGA Centrum Usług Wspólnych sp. z o.o., roza.m@onet.eu,
Miller, P.
Lublin University of Technology, p.miller@pollub.pl,
Wancerz, M.
Lublin University of Technology, m.wancerz@pollub.pl,
Abstrakty : The effect of the method and accuracy of modelling automatic control systems of generating units on parameters of the power system stability evaluation has been investigated. The evaluation parameters are the following: values of the critical short-circuit time tkr, and corresponding to them values of the stability margin kt,, and the regulation times t50% and t15%. The obtained results make an attempt at establishing the effect of the way generating units are modelled on the conclusions following from the power system stability analyses.

Autorzy przedstawili badanie wpływu sposobu i dokładności modelowania układów automatycznej regulacji nowych bloków wytwórczych na wskaźniki oceny stabilności systemu elektroenergetycznego. Wskaźnikami oceny są czasy krytyczne trwania zwarcia tkr, odpowiadające im współczynniki zapasu stabilności kt, czasy połowienia t50% oraz czasy regulacji t15%. Zaprezentowane wyniki badań są próbą rozstrzygnięcia, jaki wpływ na wnioski wynikające z analiz stabilności ma sposób modelowania bloków wytwórczych.

Słowa kluczowe : system elektroenergetyczny, stabilność, planowanie rozwoju sieci, power system, stability, network planning, short circuit power,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 101 – 117
Bibliografia : 1. Machowski J., Bialek J., Bumby J., Power System Dynamics. Stability and Control, John Wiley & Sons, Chichester, New York, 2008, 2009.
2. Machowski J., Regulacja i stabilność systemu elektroenergetycznego Power system control and stability Warsaw 2007.
3. Kacejko P. i in., Analizy sieciowe w średniookresowym planowaniu rozwoju KSE. Instrukcja pomocnicza. Załącznik do pracy na zlecenie PSE Operator SA, order No.: DS/RB/ DS/Z/MJ/2011, Warsaw 2012.
4. Machowski J., Kacejko P., Miller P., Kryteria i możliwości wykonywania łączeń asynchronicznych pomiędzy układami wyspowymi wyłonionymi w sieci KSE, Energetyka 2012, Zeszyt tematyczny issue XXIII.
5. Wancerz M., Kacejko P. , Problematyka likwidacji zwarć jednofazowych na liniach łączących bloki wielkiej mocy z systemem elektroenergetycznym Issues Concerning Single Phase Earth Faults in Lines Connecting High-Power Units, Przegląd Elektrotechniczny 2012, issue 10 a.
6. Instrukcja ruchu i eksploatacji sieci przesyłowej Transmission grid code, version of 30 December 2010.
7. Dokumentacja techniczna programu PSLF Technical documentation of PSLF programme, v. 18.
8. Dokumentacja techniczna programu PowerFactory Technical documentation of PowerFactory programme, v. 18.
9. Polskie Sieci Elektroenergetyczne Operator SA, Plan rozwoju obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010–2025 Development plan for current and future demand for electricity in 2010–2025, Konstancin – Jeziorna, July 2011.
10. Polskie Sieci Elektroenergetyczne Operator SA, Plan rozwoju obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010–2025. Aktualizacja w zakresie lat 2012–2016. Development plan for current and future demand for electricity in 2010–2025. 2012–2016 update, Konstancin – Jeziorna, July 2011.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. ,Księżyk, K. ,Zdun, T. ,Lis, R. ,Łabuzek, M. ,Miklaszewska, R. ,Miller, P. ,Wancerz, M. , The Way of Modelling New Generation Sources and its Effect on Power System Stability Evaluation Parameters. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

An Analysis of the Accuracy of Electromechanical Eigenvalue Calculations Based on Instantaneous Power Waveforms Recorded in a Power Plant

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : An Analysis of the Accuracy of Electromechanical Eigenvalue Calculations Based on Instantaneous Power Waveforms Recorded in a Power Plant

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Księżyk, K.
PLANS, krzysztof.ksiezyk@plans.com.pl,
Zdun, T.
PLANS, tomasz.zdun@plans.com.pl,
Lis, R.
Wrocław University of Technology, robert.lis@pwr.wroc.pl,
Łabuzek, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.labuzek@pwr.wroc.pl,
Miklaszewska, R.
ENERGA Centrum Usług Wspólnych sp. z o.o., roza.m@onet.eu,
Miller, P.
Lublin University of Technology, p.miller@pollub.pl,
Wancerz, M.
Lublin University of Technology, m.wancerz@pollub.pl,
Pruski, P.
Silesian University of Technology, piotr.pruski@polsl.pl,
Paszek, S.
Silesian University of Technology, stefan.paszek@polsl.pl,
Abstrakty : The paper presents the results of calculating the eigenvalues (associated with electromechanical phenomena) of the state matrix of the Polish Power System model on the basis of analysis of simulated and measured instantaneous power disturbance waveforms of generating units in Łaziska Power Plant. The method for electromechanical eigenvalue calculations used in investigations consists in approximation of the instantaneous power swing waveforms in particular generating units with the use of the waveforms being a superposition of the modal components associated with the searched eigenvalues and their participation factors. The hybrid optimisation algorithm consisting of the genetic and gradient algorithms was used for computations.

W artykule przedstawiono wyniki obliczeń wartości własnych (związanych ze zjawiskami elektromechanicznymi) macierzy stanu modelu Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, na podstawie analizy symulacyjnych i pomiarowych przebiegów mocy chwilowej zespołów wytwórczych w Elektrowni Łaziska. Wykorzystana w artykule metoda obliczeń wartości własnych polega na aproksymacji przebiegów odchyłek mocy chwilowej za pomocą przebiegów stanowiących superpozycję składowych modalnych, związanych z poszukiwanymi wartościami własnymi i ich czynnikami udziału. Do obliczeń wykorzystano hybrydowy algorytm optymalizacyjny, stanowiący szeregowe połączenie algorytmu genetycznego i gradientowego.

Słowa kluczowe : system elektroenergetyczny, wartości własne związane ze zjawiskami elektromechanicznymi, stany nieustalone, power system, eigenvalues associated with electromechanical phenomena, transient states,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 118 – 131
Bibliografia : 1. Paszek S., Nocoń A., The method for determining angular stability factors based on power waveforms, AT&P Journal Plus2, Power System Modelling and Control, Bratislava, Slovak Republic 2008, pp. 71–74.
2. Saitoh H. et al., On-line modal analysis based on synchronized measurement technology, Power System Technology 2002, Proceedings. PowerCon 2002. International Conference on, Vol. 2, pp. 817–822.
3. Kudła J., Paszek S., Reduced-order transfer function in Power System (in Polish), XVIII Seminar of Electrical Engineering Fundamentals and Circuit Theory, SPETO ’95, Vol. 2, 1995, pp. 299–304.
4. Pruski P., Paszek S., Modal analysis of instantaneous power disturbance waveforms in the Polish National Power System (in Polish), Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej „Elektryka” 2011, Vol. 4, year LVII, pp. 83–99.
5. Paszek S., Selected methods for assessment and improvement of power system angular stability (in Polish), Gliwice 2012.
6. Paszek S., Pruski P., Comparison of transients for the nonlinear and linearized model of a generating unit working in a power system (in Polish), Inter. Symp. on Electrical Machines. SME 2010, Gliwice – Ustroń 2010, pp. 181–185.
7. Paszek S., Pruski P., Assesment of the electrical power system angular stability based on an analysis of selected disturbance states (in Polish), Acta Energetica 2011, issue 2, pp. 44–53.
8. Nocoń A., Paszek S., Polyoptimisation of synchronous generator voltage regulator (in Polish), monography, Gliwice 2008.
9. Oppenheim A.V, Schafer R.W., Discrete-time signal processing, 2nd Edition, Prentice Hall, Upper Saddle River 1999.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. ,Księżyk, K. ,Zdun, T. ,Lis, R. ,Łabuzek, M. ,Miklaszewska, R. ,Miller, P. ,Wancerz, M. ,Pruski, P. ,Paszek, S. , An Analysis of the Accuracy of Electromechanical Eigenvalue Calculations Based on Instantaneous Power Waveforms Recorded in a Power Plant. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Optimisation of Cable Cross in Medium Voltage Networks of a Wind Farm

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Optimisation of Cable Cross in Medium Voltage Networks of a Wind Farm

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Księżyk, K.
PLANS, krzysztof.ksiezyk@plans.com.pl,
Zdun, T.
PLANS, tomasz.zdun@plans.com.pl,
Lis, R.
Wrocław University of Technology, robert.lis@pwr.wroc.pl,
Łabuzek, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.labuzek@pwr.wroc.pl,
Miklaszewska, R.
ENERGA Centrum Usług Wspólnych sp. z o.o., roza.m@onet.eu,
Miller, P.
Lublin University of Technology, p.miller@pollub.pl,
Wancerz, M.
Lublin University of Technology, m.wancerz@pollub.pl,
Pruski, P.
Silesian University of Technology, piotr.pruski@polsl.pl,
Paszek, S.
Silesian University of Technology, stefan.paszek@polsl.pl,
Abstrakty : The article presents the results of a comparative analysis of the selection of optimal cable dimensions and internal voltage for a wind farm grid. The analysis was performed for rated grid voltages, 15 kV and 20 kV. It related to the merits of the farm’s MV grid optimisation. The objective function of the calculation algorithm takes into account the energy losses in cable lines of the farm’s MV grid, and the cable lines’ cost.

W artykule przedstawiono wyniki analizy porównawczej doboru optymalnych przekrojów kabli oraz wyboru napięcia wewnętrznego sieci farmy wiatrowej. Analiza została wykonana dla dwóch wartości napięć znamionowych sieci, równych 15 kV i 20 kV. Rozważania dotyczyły zasadności wykonywania optymalizacji sieci SN farmy. Funkcja celu wykorzystywana przez algorytm obliczeniowy uwzględnia straty energii w liniach kablowych sieci SN farmy oraz koszt linii kablowych tej sieci.

Słowa kluczowe : optymalizacja, farma wiatrowa, przekrój kabli w sieci SN, optimisation, wind farms,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 132 – 143
Bibliografia : 1. Nowak T., Kryteria doboru kabli w okrętowych systemach elektroenergetycznych Cable selection criteria for marine power systems, Ph.D. dissertation, Gdynia Maritime University, Gdynia 2008.
2. Chojnacki A. Ł., Ekonomicznie uzasadniony czas eksploatacji linii napowietrznych i kablowych średniego napięcia Economically viable life-cycle of medium voltage overhead and cable lines, Wiadomości Elektrotechniczne 2012, No. 12.
3. Solińska M., Soliński I., Efektywność ekonomiczna proekologicznych inwestycji rozwojowych w energetyce odnawialnej Economic efficiency of pro-ecological development investments in renewable energy, University Scientific-Educational Publishers of AGH University of Science and Technology, Krakow 2003.
4. Katalog: Kable i przewody elektroenergetyczne Catalogue. Power cables and conductors, TF Kable sp. z o.o. S.K.A, Krakow 2009.
5. Wędzik A., Optymalizacja doboru kabli łączących turbiny na obszarze farmy wiatrowej Optimising the selection of cables connecting turbines in wind farm, Conference “Current Problems in Power Engineering”, Jurata 2011.
6. Szalkowski M., Optymalizacja parametrow sieci wewnętrznej farmy wiatrowej Optimising the internal grid of wind farm, M.Sc. thesis, Gdańsk University of Technology, Gdańsk 2011.
7. Katalog nakładow rzeczowych Catalogue of standard prices and rates, issue IV, Ministry of Planning and Construction, Warsaw 1992.
8. Informacja o stawkach robocizny kosztorysowej oraz cenach pracy sprzętu budowlanego III kwartał Information about cost-estimate labor rates and prices of construction equipment operation, IIIrd quarter 2012, No 41, Ośrodek Wdrożeń Ekonomiczno-Organizacyjnych Budownictwa PROMOCJA sp. z o.o., Warsaw 2012.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. ,Księżyk, K. ,Zdun, T. ,Lis, R. ,Łabuzek, M. ,Miklaszewska, R. ,Miller, P. ,Wancerz, M. ,Pruski, P. ,Paszek, S. , Optimisation of Cable Cross in Medium Voltage Networks of a Wind Farm. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Synchronous Generator Model with Nonlinear Magnetic Circuit

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Synchronous Generator Model with Nonlinear Magnetic Circuit

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Księżyk, K.
PLANS, krzysztof.ksiezyk@plans.com.pl,
Zdun, T.
PLANS, tomasz.zdun@plans.com.pl,
Lis, R.
Wrocław University of Technology, robert.lis@pwr.wroc.pl,
Łabuzek, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.labuzek@pwr.wroc.pl,
Miklaszewska, R.
ENERGA Centrum Usług Wspólnych sp. z o.o., roza.m@onet.eu,
Miller, P.
Lublin University of Technology, p.miller@pollub.pl,
Wancerz, M.
Lublin University of Technology, m.wancerz@pollub.pl,
Pruski, P.
Silesian University of Technology, piotr.pruski@polsl.pl,
Paszek, S.
Silesian University of Technology, stefan.paszek@polsl.pl,
Spałek, D.
Politechnika Śląska, Dariusz.Spalek@polsl.pl,
Abstrakty : A synchronous generator with voltage controller is a system whose work describes the ordinary differential equation set for the equivalent circuits. For the nonlinear magnetic circuit of a synchronous generator (stator and rotor saturation) the differential set is nonlinear. The solution of such a problem needs to develop the appropriate model for numerical simulations of the generator. First of all, the generator model type e.g. (1,1), (2,2), (3,3) or other should be chosen. Furthermore, the equivalent parameters for the model of synchronous generator should be chosen. The nonlinearity of magnetic circuit leads to changes of some equivalent parameters and additional numerical computations. There is a numerical program developed in C++ for simulations of transients in order to investigate their sensitivity to generator nonlinearity (saturation effect) and equivalent parameters values. The described program (available at www.elektr.polsl.pl/dspalek/) enables to decide whether the nonlinearity for d/q axis should be taken into account and which equivalent parameter are of high importance. Subsequently, the presented model leads to conclusions on which parameters should influence significantly synchronous generator work in a power system.

Generator synchroniczny wraz z układem wzbudzenia jest obiektem, którego pracę opisuje układ równań różniczkowych zwyczajnych. Przy uwzględnieniu nasycania się obwodu magnetycznego maszyny synchronicznej układ równań różniczkowych jest nieliniowy. Rozwiązanie takiego układu równań różniczkowych wymaga zaproponowania schematu zastępczego dla potrzeb symulacji pracy generatora. Po pierwsze powinien zostać wybrany model generatora synchronicznego np. (1, 1), (2, 2), (3,3) lub inny. Następnie należy dobrać parametry dla obwodów zastępczych generatora. Uwzględnienie nieliniowości obwodu magnetycznego prowadzi do zmian parametrów zastępczych w funkcji prądów i prowadzi do dodatkowych obliczeń przy rozwiązywaniu układu równań różniczkowych. Opracowany został autorski program napisany w języku C++, który pozwala na symulację pracy stanów nieustalonych oraz ocenę wrażliwości otrzymywanych przebiegów na: nieliniowość obwodu i parametry schematu zastępczego. Omawiany symulator numeryczny (dostępny na stronie: www.elektr.polsl.pl/dspalek/) pozwala na szybką ocenę wrażliwości na dany parametr obwodu i nieliniowości w osi d/q, a w konsekwencji pozwala podejmować decyzje, czy należy dokonywać dokładniejszej identyfikacji parametrów modelu dla opisu pracy generatora w systemie energetycznym.

Słowa kluczowe : generator synchroniczny, nieliniowy obwód magnetyczny, model symulacyjny, synchronous generator, nonlinear magnetic circuit, numerical model,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 144 – 157
Bibliografia : 1. Adkins B., Harley P.G., The general theory of alternating current machine, Chapman and Hall, London 1978.
2. Paszek W., Transient state of alternating current electric machines (Stany nieustalone maszyn elektrycznych prądu przemiennego), WNT 1984 (in Polish).
3. Latek W., Turbogenerators (Turbogeneratory), WNT 1973 (in Polish).
4. Janson Z. et al., ETEF 200C – Microprocessor excitation system for generator 200 MW (ETEF 200C – Mikroprocesorowy układ wzbudzenia generatora 200 MW), Energetyka 1997, pp. 199–204 (in Polish).
5. Sobczyk T.J., About the admissibility of introducing nonlinearity in two axis model of synchronous machines (O dopuszczalności uwzględnienia nieliniowości magnetycznej w dwuosiowym modelu maszyny synchronicznej), Proceedings of XXXI International Symposium on Electrical Machines, Gliwice – Ustroń 1995, pp. 13 4–137 (in Polish).
6. Berhausen S., Paszek S., Electromagnetic parameter estimation of synchronous generator with static exciter working in power system, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej “Elektryka” 2010 (215), Z. 3, pp. 75–91 (in Polish).
7. Berhausen S., Paszek S., Parameter estimation of the model of a synchronous generator working in multimachine power system, Przegląd Elektrotechniczny 2011, No. 8, pp. 192–197 (in Polish).
8. Boboń A., Paszek S., Pruski P., Use of power rejection tests for determining synchronous generator nonlinear model parameters, XII International Conference on Low Voltage Electrical Machines, LVEM ‘2012, Brno-Slapanice, 15–16 Oct. 2012.
9. Berhausen S., Boboń A., Paszek S., Estimation of turbogenerator electromagnetic parameters based on verified by measurements waveforms computed by the finite element method, Przegląd Elektrotechniczny, R. 86, No. 8/2010, pp. 16–21 (in Polish).
10. Mello F.P. de, Hannet L.N., Undrill J.M., Practical approaches to supplementary stabilising from accelerating power, IEEE Transaction, Vol. PAS-97, 1978, pp. 1515–1522.
11. Gładyś H., Matla H., Power station work in electro-energetical system (Praca elektrowni w systemie elektroenergetycznym), WNT 1999.
12. Klamka. J., Controlability of 2-D continuous-discrete linear systems, Materiały XVII Seminarium z Podstaw Elektrotechniki i Teorii Obwodów SPETO ’94, Gliwice – Ustroń 1994, Vol. I, pp. 271–276 (in Polish).
13. Spałek D., Analysis of excitation system modified for power station generator, Proceedings of ICEM ’2000, Helsinki 2000, Vol. II, pp. 977–981.
14. Spałek D., Turbogenerator as a electromechanical converter – transient states, Sympozjum PPEE ’00, Wisła 2000, pp. 295–300.
15. Robak S., Hierarchic regulation of synchronous generator excitation voltage (Hierarchiczne sterowanie napięcia wzbudznia generatora synchronicznego), Archiwum Energetyki 2000, Vol. XXIX, No. 1–2, pp. 89–109.
16. Barbos J.-C. de, New optimal fuzzy-PID controller structure, Proceedings of ICEM ‘2002, Brugge 2000, p. 216 (CD-ROM).
17. Spałek D., Approach to synchronous generator with power system stabilizer described by difference-differential equations, XIV Międzynarodowa Konferencja Naukowa Aktualne Problemy w Elektroenergetyce, Jurata 2009, Vol. I, pp. 247–258.
18. Spałek D., Synchronous generator model sensitivity to parameters for transients approach, Aktualne problemy w elektroenergetyce, APE 2011, Vol. I, pp. 203–212.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. ,Księżyk, K. ,Zdun, T. ,Lis, R. ,Łabuzek, M. ,Miklaszewska, R. ,Miller, P. ,Wancerz, M. ,Pruski, P. ,Paszek, S. ,Spałek, D. , Synchronous Generator Model with Nonlinear Magnetic Circuit. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

New Multiphase Matrix Converter Based Device for Power Flow Control

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : New Multiphase Matrix Converter Based Device for Power Flow Control

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Księżyk, K.
PLANS, krzysztof.ksiezyk@plans.com.pl,
Zdun, T.
PLANS, tomasz.zdun@plans.com.pl,
Lis, R.
Wrocław University of Technology, robert.lis@pwr.wroc.pl,
Łabuzek, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.labuzek@pwr.wroc.pl,
Miklaszewska, R.
ENERGA Centrum Usług Wspólnych sp. z o.o., roza.m@onet.eu,
Miller, P.
Lublin University of Technology, p.miller@pollub.pl,
Wancerz, M.
Lublin University of Technology, m.wancerz@pollub.pl,
Pruski, P.
Silesian University of Technology, piotr.pruski@polsl.pl,
Paszek, S.
Silesian University of Technology, stefan.paszek@polsl.pl,
Spałek, D.
Politechnika Śląska, Dariusz.Spalek@polsl.pl,
Szczepanik, J.
Cracow University of Technology, jerzy_szczepanik@hotmail.com,
Sieńko, T.
Cracow University of Technology, sienko77@o2.pl,
Abstrakty : The article presents the concept of new matrix converter (MC) based device working as a phase shifting control device in a power system. The multiphase MC is working under an innovative control algorithm specially dedicated to the proposed application. The work presents the results of the simulation of the MC work in this application as well as the analysis of the MC properties.

Autorzy artykuły prezentują koncepcję konstrukcji przesuwnika fazowego, zbudowanego z wykorzystaniem przekształtnika macierzowego (ang. matrix converter, MC) ze specjalnie opracowanym na potrzeby tego urządzenia algorytmem kontroli. Przedstawiają również wyniki prób symulacyjnych, pokazujących wpływ urządzenia na rozpływ mocy w prostym systemie elektroenergetycznym (SEE).

Słowa kluczowe : FACTS, przekształtnik macierzowy, kontrola rozpływu mocy SEE, FACTS, matrix converter, power flow control,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 158 – 171
Bibliografia : 1. Hingorani N.G., Gyugyi L., Understanding Facts: Concepts and Technology of Flexible AC Transmission Systems, Published December 24th 1999 by IEEE Computer Society Press edition language English.
2. Eslami M. et al., A Survey on Flexible AC Transmission Systems (FACTS), Przegląd Elektrotechniczny 1988, issue 1a.
3. Namin M.H., Using UPFC in order to Power flow control, Industrial Technology, 2006. ICIT IEEE International Conference on 15–17 Dec. 2006, Digital Object Identifier 10.1109/ICIT.2006.372401.
4. Verboomen J. et al., Phase shifting transformers: principles and application, Future Power Systems, 2005 International Conference on Digital Object Identifier 10.1109/FPS.2005.204302 Publication Year: 2005, p. 6.
5. Verboomen J. et al., Border-Flow Control by means of Phase Shifting Transformers, Power Tech. 2007 IEEE Lausanne, pp. 1338–1343, Digital Object Identifier: 10.1109/PCT.2007.4538510.
6. Wheeler P.W. et al., Matrix converters: a technology review, Industrial Electronics, IEEE Transactions, Vol. 49, Issue: 2, Digital Object Identifier: 10.1109/41.993260, 2002, pp. 276–288.
7. Sobczyk T.J., Control strategy of matrix converters, Proc. of European Conf. on Power Electronics and Applications (EPE), 1993, Vol. 4, pp. 93–97.
8. Sobczyk T.J., The matrix converter – a universal power electronic unit, Prace Instytutu Elektrotechniki 2002, vol. 211, pp. 6–21.
9. Balci M.E., Hocaoglu M.H., Comparison of power definitions for reactive power compensation in nonsinusoidal conditions, 11th International Conference on Harmonics and Quality of Power 2004, pp. 519–524.
10. Szczepanik J., Sieńko T., New control scheme and new application area for a multiphase matrix converter, Third IASTED Asian Conference Power And Energy Systems, April 2–4 2007, Phuked, Thailand, pp. 85–89.
11. Szczepanik J., Sieńko T., New control algorithm for multiphase matrix converter, Proceedings of 16th International Conference on Systems Science, 4–6 September 2007, Wrocław, Poland, vol. III, pp. 241–250.
12. Szczepanik J., Sieńko T., A new concept of application of multiphase matrix converter in power system, Proceedings of EUROCON 2007, The International Conference on “Computer as a Tool”, Warsaw, Poland, 9–12 September 2007, cat. No. 07EX1617C.
13. Sieńko T., Szczepanik J., Sobczyk T.J., Voltage Phase Controller for Power Systems, Proceedings of 9th International Conference Electrical Power Quality and Utilisation, Barcelona, 9–11 October 2007.
14. Szczepanik J., Sienko T., New Control Strategy for Multiphase Matrix Converter, Systems Engineering ICSENG 2008, 19–21.08.2008, pp. 121–126, Digital Object Identifier 10.1109/ICSEng.2008.44.
15. Szczepanik J., Sieńko, T., Control scheme for a multiphase matrix converter, EUROCON 2009, This paper appears in: EUROCON 2009, EUROCON ’09, 18–23 May 2009, pp. 545–551, St.-Petersburg Print, INSPEC Accession Number: 10798882, Digital Object Identifier: 10.1109/EURCON.2009.5167685 Current Version Published: 20 July 2009.
16. Sobczyk T.J, Sieńko T., Application of Matrix Converter as a Voltage Phase Controller in Power System, S13-17 IEEE SPEEDAM, 23–26.05.2006, Taormina, Italy, IEEE Catalog Number: 06EX1320C.
17. Szczepanik J., “Area based” Control Algorithm for Matrix Converter,Proceedings of the Sixth IASTED International Conference on European Power and Energy Systems, 26–28 June, 2006, Rhodes, Greece, pp. 413–418.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. ,Księżyk, K. ,Zdun, T. ,Lis, R. ,Łabuzek, M. ,Miklaszewska, R. ,Miller, P. ,Wancerz, M. ,Pruski, P. ,Paszek, S. ,Spałek, D. ,Szczepanik, J. ,Sieńko, T. , New Multiphase Matrix Converter Based Device for Power Flow Control. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Choosing Membership Function for Method of Localization of Additional Reactive Power Sources in a Power Grid Using Fuzzy Logic

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Choosing Membership Function for Method of Localization of Additional Reactive Power Sources in a Power Grid Using Fuzzy Logic

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Księżyk, K.
PLANS, krzysztof.ksiezyk@plans.com.pl,
Zdun, T.
PLANS, tomasz.zdun@plans.com.pl,
Lis, R.
Wrocław University of Technology, robert.lis@pwr.wroc.pl,
Łabuzek, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.labuzek@pwr.wroc.pl,
Miklaszewska, R.
ENERGA Centrum Usług Wspólnych sp. z o.o., roza.m@onet.eu,
Miller, P.
Lublin University of Technology, p.miller@pollub.pl,
Wancerz, M.
Lublin University of Technology, m.wancerz@pollub.pl,
Pruski, P.
Silesian University of Technology, piotr.pruski@polsl.pl,
Paszek, S.
Silesian University of Technology, stefan.paszek@polsl.pl,
Spałek, D.
Politechnika Śląska, Dariusz.Spalek@polsl.pl,
Szczepanik, J.
Cracow University of Technology, jerzy_szczepanik@hotmail.com,
Sieńko, T.
Cracow University of Technology, sienko77@o2.pl,
Zbroński, A.
Gdańsk University of Technology, a.zbronski@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : This paper introduces choosing location for additional reactive power sources for a power grid. The fuzzy logic method for localization is described, with special attention focused on choosing the proper fuzzification method, used for reasoning. Results of using such a method are presented for an example power network.

Przedmiotem artykułu jest tematyka związana z wyborem lokalizacji dodatkowych źródeł mocy biernej w systemie elektroenergetycznym. Opisywana jest metoda wyboru lokalizacji za pomocą optymalizacji z wykorzystaniem logiki rozmytej, przy szczególnym zwróceniu uwagi na wybór funkcji rozmywających stosowanych do wnioskowania. Przedstawione są wyniki stosowania metody w przykładowym systemie elektroenergetycznym.

Słowa kluczowe : kompensacja mocy biernej, optymalizacja, zbiory rozmyte, reactive power compensation, optimalization, fuzzy logic,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 172 – 179
Bibliografia : 1. Driankov D., Hellendoorn H., Reinfrank M., Introduction to fuzzy control, Warsaw 1996.
2. Jyh-Shing, Jang R., Neuro-Fuzzy and Soft Computing, Computational Approach to Learning and Machine, 1997.
3. Zadeh L.A., Fuzzy Sets: Information and control, 1965.
4. Kowalak R., Zajczyk R., Zbroński A., Location of reactive power sources in a power system with the use of the fuzzy set method, Wiadomości Elektrotechniczne 2013, issue 1.
5. Kowalak R. et al., Static compensators and their location in a transmission network, Energetyka XXIII OWE, Katowice 2012.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. ,Księżyk, K. ,Zdun, T. ,Lis, R. ,Łabuzek, M. ,Miklaszewska, R. ,Miller, P. ,Wancerz, M. ,Pruski, P. ,Paszek, S. ,Spałek, D. ,Szczepanik, J. ,Sieńko, T. ,Zbroński, A. , Choosing Membership Function for Method of Localization of Additional Reactive Power Sources in a Power Grid Using Fuzzy Logic. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Impact of Investments in Generating Units and Transmission and Distribution Power Grids by 2025 on Voltage Stability and Branches Load in ENERGA SA Operational Territory – Main Findings of Research Project

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Impact of Investments in Generating Units and Transmission and Distribution Power Grids by 2025 on Voltage Stability and Branches Load in ENERGA SA Operational Territory – Main Findings of Research Project

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Abstrakty : The article summarizes a research project which was conducted in order to ensure what will be the influence of future investments and changes in the Polish Power System on the stability and functionality of the ENERGA SA distribution grid system. Development of the ENERGA SA distribution grid system was also included. Only stable states were tested for various cases of system load and generation in power plants (the Nuclear Power Plant in Żarnowiec was taken into account) and also in wind farms. The system was also tested in N-1 and N-2 states. The result of this study is an overall evaluation of the ENERGA SA distribution grid condition, as well as the identification of potential weak points inside this structure.

Autorzy podsumowują projekt badawczy, zrealizowany jeszcze w trakcie studiów magisterskich, który miał na celu sprawdzenie, jak zmiany w systemie elektroenergetycznym do 2025 roku wpłyną na pracę sieci dystrybucyjnej 110 kV ENERGA SA. W projekcie skupiono się na stanach ustalonych pracy KSE dla różnych wariantów obciążenia systemu i generacji w jednostkach wytwórczych. System poddano analizie prace w stanach normalnych oraz awaryjnych przy przy wyłączeniu elementów KSE, tzw. analiza N-1 i N-2. Wynikiem opracowania była ogólna ocena przystosowania sieci dystrybucyjnej spółki ENERGA SA do pracy przy zmieniającej się strukturze KSE, jak również wskazanie potencjalnych najsłabszych punktów w strukturze zasilania sieci dystrybucyjnej.

Słowa kluczowe : system elektroenergetyczny, stabilność napięciowa, power system, voltage stability,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 4 – 17
Bibliografia : 1. PSE Operator SA, Plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010–2025 Development plan for meeting current and future demand for electricity in 2010-2025, Konstancin- Jeziorna, March 2010.
2. PSE Operator SA, Aktualizacja do: PSE Operator SA, Plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2010–2025 Updates to Development plan for meeting current and future demand for electricity in 2011–2025, Konstancin-Jeziorna, July 2011.
3. Falkowski D., Zarzycki M., Wpływ przyłączenia elektrowni jądrowej w Żarnowcu na pracę Krajowego Systemu Elektroenergetycznego Impact of the connection of Żarnowiec nuclear power plant on National Power System performance, Master’s thesis, Gdańsk University of Technology, Faculty of Electrical Engineering and Automation, 2012.
4. Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej. Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci Transmission Grid Code. Terms and Conditions of Use, Load Management, and Grid Operation and Development Planning, Warsaw 2012.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. , Impact of Investments in Generating Units and Transmission and Distribution Power Grids by 2025 on Voltage Stability and Branches Load in ENERGA SA Operational Territory – Main Findings of Research Project. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Preventive Control of Electric Power System State Variables by the Methods of Probabilistic Load Flow

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Preventive Control of Electric Power System State Variables by the Methods of Probabilistic Load Flow

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Abstrakty : The paper considers a technique for selection of preventive control actions to provide feasibility of electric power system (EPS) state variables, taking into consideration random character of variation in loads. The authors suggest that sensor variables in EPS should be identified and potential ranges of change in their values be estimated from the analysis of their numerical and probabilistic characteristics that are obtained by the analytical methods of probabilistic load flow.

W artykule przedstawiono metody określenia wrażliwych zmiennych stanu systemu elektroenergetycznego przy uwzględnieniu stochastycznego charakteru zmian obciążeń w systemie. Autorzy sugerują, że wrażliwe zmienne w systemie elektroenergetycznym powinny zostać zidentyfikowane wraz z oszacowaniem potencjalnego zakresu ich zmienności przy użyciu metod analitycznych oraz probabilistycznych.

Słowa kluczowe : analiza singularna, zmienne wrażliwe, probabilistyczne rozpływy mocy, singular analysis, sensor variables, probabilistic load flow,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 18 – 31
Bibliografia : 1. Voitov O.N. et al., Аnalysis of inhomogeneities in electric power systems, Novosibirsk: Sib. Pub. Comp., RAN, 1999, p. 256 p. (in Russian).
2. Ventsel E.S., Theory of probabilities, M.: Nauka 1969, p. 576 (in Russian).
3. Pugachev V.S., Theory of probabilities and mathematical statistics, M.: Nauka 1979, p. 496 (in Russian).
4. Kazakov I.E., Dostupov B.G., Statistical dynamics of nonlinear automatic systems, M.: Fizmatgiz 1962, p. 332 (in Russian).
5. Bibliographical index of publications by V.Z. Manusov, online http://rudocs.exdat.com/docs/index163024.html.
6. Manusov V.Z., Lykin А.V., Calculation of steady states of electric power systems considering the probabilistic nature of loads, Izv. Sib. Otdelenie Akad. Nauk SSSR, Tekhn. nauki 1973, Vyp. 1, No. 3, pp. 88–91 (in Russian).
7. Borkowska B., Probabilistic Load Flow, IEEE Transactions on Power Apparatus and Systems, Vol. PAS-93, No. 3, May–June 1974, pp. 752–755.
8. Su C.L., Probabilistic load-flow computation using point estimate method, IEEE Trans. Power Systems, Vol. 20, No. 4, Nov. 2005, pp. 1843–1851.
9. Li X. at al., The Algorithm of Probabilistic Load Flow Retaining Nonlinearity, Proceedings of 2002 Power Con, Int. Conf. on Power System Technology, Kunming, Vol. 4, 2002, pp. 2111–2115.
10. Chen P., Chen Z., Bak-Jensen B., Probabilistic Load Flow: A Review, online http://vbn.aau.dk/ws/fbspretrieve-/16272096/ Probabilistic_load_flow_a_review.pdf.
11. Valdma M.K., Krumm L.A., Okhorzin Y.A., Methods of solving the stochastic problems of complex optimization of bulk power system operation, Irkutsk, 1974, pp. 96–111 (in Russian).
12. Murashko N.A., Okhorzin Y.A., Krumm L.A. et al., Analysis and control of steady states of electric power systems, Novosibirsk: Nauka, 1987, p. 240 (in Russian).
13. Golub I.I., Boloev E.V., Estimation of probability of sensor variables location in admissible borders, Proceedings of Int. Conf. Liberalizationand Modernization of Power System, Irkutsk, 2011, pp. 178–186.
14. Fedorchenko V.A., Theory of multidimensional distributions, M.: Rus 2003, p. 576 (in Russian).
15. Krumm L.A., Methods for optimization in control of electric power systems, Novosibirsk: Nauka, Sib. Otd., 1981, p. 317 (in Russian).
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. , Preventive Control of Electric Power System State Variables by the Methods of Probabilistic Load Flow. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Dedicated Work Opportunities of Municipal CHP Blocks in a Catastrophic Failure of the Power System State

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Dedicated Work Opportunities of Municipal CHP Blocks in a Catastrophic Failure of the Power System State

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Abstrakty : Under conditions of a catastrophic system failure developing, in the Polish Power System (PPS), the creation of island systems powered by municipal CHP generating units may be one way to maintain the units’ production capacity. Block island load system BC 50 could create own and general EC Karolin and industrial plants located in the immediate vicinity of the thermal-electric power station receipts.

W warunkach rozwoju katastrofalnej awarii systemowej w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (KSE) tworzenie wydzielonych układów wyspowych zasilanych z jednostek wytwórczych elektrociepłowni miejskich może być jednym ze sposobów utrzymania zdolności wytwórczych przedmiotowych jednostek. Wyspowy układ obciążeniowy bloku BC 50 mogą tworzyć odbiory potrzeb własnych i ogólnych EC Karolin oraz przemysłowe zakładów zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie elektrociepłowni.

Słowa kluczowe : obrona i odbudowa systemu elektroenergetycznego, wyspowe układy obciążeniowe, defence and restitution of the power system, island systems load,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 32 – 42
Bibliografia : 1. Rychlak J., Kuczyński R., Regulacyjne Usługi Systemowe – środki techniczne obrony i odbudowy KSE, II Konferencja Naukowo-Techniczna „Blackout a Krajowy System Elektroenergetyczny”, Poznań, kwiecień 2007, Energetyka – zeszyt tematyczny 2007, nr X.
2. Dudzik J., Kuczyński R., Strategia obrony i odbudowy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, rola wytwórców w planach odbudowy, III Konferencja Naukowo-Techniczna „Black-out a Krajowy System Elektroenergetyczny”, Poznań, październik 2008, Energetyka – zeszyt tematyczny 2008, nr XVII.
3. Instrukcja ruchu i eksploatacji sieci przesyłowej. Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci. Wersja 2.0, tekst jednolity obowiązujący od 1 stycznia 2012.
4. Pasiut G., Rychlik J., Kielak R., Weryfikacja zdolności jednostek wytwórczych do udziału w procesie obrony i odbudowy zasilania KSE, w świetle zapisów IRiESP, Energetyka – zeszyt tematyczny 2010, nr XX.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. , Dedicated Work Opportunities of Municipal CHP Blocks in a Catastrophic Failure of the Power System State. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Generation Level Matching to the Transmission Capability of Overhead Lines

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Generation Level Matching to the Transmission Capability of Overhead Lines

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Abstrakty : The article presents a new algorithm for real-time current overload clearance in power lines. It combines an optimization method with a method of load flow tracing, which may seem a little futuristic, but it enables effective clearance of the effects of exceeded allowed transmission capability. The algorithm is meant for cyclical determination of such an allowed instantaneous value of generated power in each wind farm that makes possible to clear the overload having all the grid constraints satisfied.

W artykule przedstawiono nowy algorytm likwidowania przeciążeń prądowych linii elektroenergetycznych w trybie rzeczywistym. Polega on na połączeniu metody optymalizacyjnej z metodą śledzenia przepływów mocy, być może nieco futurystyczną, ale pozwalającą skutecznie wyeliminować powstałe przekroczenia dopuszczalnej przepustowości linii. Zadaniem tego algorytmu jest wyznaczanie cyklicznie takiej dopuszczalnej wartości chwilowej mocy generowanej w każdej farmie wiatrowej, aby wyeliminować powstałe przeciążenia, przy spełnieniu ograniczeń sieciowych.

Słowa kluczowe : farma wiatrowa, linie elektroenergetyczne, wind farm, overhead lines,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 43 – 55
Bibliografia : 1. Kacejko P., Pijarski P., Optymalizacja rozdziału ograniczeń mocy źródeł przyłączonych do sieci zamkniętej w warunkach przekroczenia obciążalności jej elementów Optimization of the output power constraints for sources connected to a closed grid under the overload condition of its elements Sieci 2008, 10–12 September 2008, Szklarska Poręba.
2. Kacejko P., Pijarski P., Przyłączanie farm wiatrowych – ograniczenia zamiast przewymiarowanych inwestycji Grid connection of wind farms – reasonable constraints instead of oversized investments Rynek Energii, February 2009, No. 1 (80), pp. 10–15.
3. Amborski K., Podstawy metod optymalizacji Basics of Optimization Methods, Warsaw 1980.
4. Stadnicki J., Teoria i praktyka rozwiązywania zadań optymalizacji Theory and practice of optimization task solving, WNT, Warsaw 2006.
5. Michalewicz Z., Fogel D.B., Jak to rozwiązać, czyli nowoczesna heurystyka How to solve it or the. modern heuristics, WNT, Warsaw 2006.
6. Trojanowski K., Metaheurystyki praktycznie Metaheuristics in practice, Warsaw 2005.
7. Pijarski P., Algorytm dynamicznego dopasowania poziomu mocy generowanej do możliwości przesyłowych linii elektroenergetycznych An Algorithm for Dynamic Fitting of the Generation Level to the Transmission Capacity of Overhead Lines, doctoral thesis, Lublin University of Technology 2011.
8. Białek J.W., Tracing the flow of electricity, IEE Proc.–Gener. Transm. Distrib., July 1996, Vol. 143, pp. 313–320.
9. Ziemianek S., Modele matematyczne alokacji strat przesyłu mocy metodami śledzenia przepływów mocy czynnej i biernej Mathematical models of transmission loss allocation by active and reactive power flow tracing methods, Warsaw University of Technology, Prace Naukowe Elektryka, Vol. 127, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warsaw 2003.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. , Generation Level Matching to the Transmission Capability of Overhead Lines. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Voltage and Reactive Power Load Flow Optimization in the Power System Using Fuzzy Logic

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Voltage and Reactive Power Load Flow Optimization in the Power System Using Fuzzy Logic

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : The paper presents issues related to voltage control in the power system. An original method of reactive power flow optimization is considered, which leads to improved voltages in the power system and reduced active power losses. The optimization method is based on a procedure that employs fuzzy logic and is supported by a gradient search algorithm. The method has been implemented in PLANS software and verified.

W artykule zaprezentowano zagadnienia związane ze sterowaniem poziomami napięć w systemie elektroenergetycznym. Rozważana jest autorska metoda optymalizacji rozpływu mocy biernej, prowadząca do poprawy warunków napięciowych w systemie elektroenergetycznym i ograniczenia strat mocy czynnej. Opracowana metoda optymalizacyjna bazuje na procedurze wykorzystującej logikę rozmytą, wspomaganej algorytmem gradientowym. Metoda została zaimplementowana w programie PLANS i poddana weryfikacji.

Słowa kluczowe : logika rozmyta, optymalizacja, system elektroenergetyczny, fuzzy sets, optimization, electric power system,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 56 – 67
Bibliografia : 1. Bansal, R.C., Bibliography on the fuzzy set theory applications in power systems (1994–2001), IEEE Transactions on Power Systems, Vol. 18, No. 4, pp. 1291–1299, Nov. 2003.
2. Momoh J.A., Tomsovic K., Overview and literature survey of fuzzy set theory in power systems, IEEE Transactions on Power Systems, Vol. 10, No. 3, August 1995.
3. Zajczyk R. et al., Optymalizacja gospodarki mocą bierną w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym Optimization of reactive power management in the National Power System, agreement concluded on 20 June 2011 in Poznań by and between Polish Power Transsmision and Distribution Association and Wrocław University of Technology (Politechnika Wrocławska).
4. Ameli M.T., Shokri V., Shokri S., Using Fuzzy Logic & Full Search for Distributed generation allocation to reduce losses and improve voltage profile, International Conference on Computer Information Systems and Industrial Management Applications (CISIM), pp. 626–630, 8–10 Oct. 2010.
5. Eremia M. i in., Some Aspects of Hierarchical Voltage – Reactive Power Control, IEEE 2001.
6. Wood J., Wollenberg B.F., Power Generation Operation and Control, New York, NY: John Wiley & Sons, Inc., 1996, pp. 39, 517.
7. Kujszczyk S. et al., Elektroenergetyczne układy przesyłowe Power transmission systems, Warsaw 1997.
8. Lin X., David A.K. and Yu C.W., Reactive power optimization with voltage stability consideration in power market systems, IEE Proc.-Gener. Transm. Distrib., Vol. 150, No. 3, pp. 305–310, May 2003.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. , Voltage and Reactive Power Load Flow Optimization in the Power System Using Fuzzy Logic. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Balance Sheet and Analysis of Reactive Power Demand in the Polish Power System

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Balance Sheet and Analysis of Reactive Power Demand in the Polish Power System

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Kot, A.
AGH University of Science and Technology in Krakow, akot@agh.edu.pl,
Abstrakty : The paper presents an analysis of the balance sheet and the reactive power demand of the Polish Power System. Reactive power balance sheets were made for the specific operating conditions of the system: the last winter peak, summer peak and summer off peak load. The basis of the study was load flow models and selected load flow calculation results. In addition, changes in demand for active and reactive power in recent years were presented.

Artykuł podejmuje próbę analizy bilansu i zapotrzebowania na moc bierną Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Bilanse mocy biernej sporządzono dla charakterystycznych stanów pracy systemu, to jest szczytu zimowego, szczytu letniego oraz doliny letniej. Dane wejściowe stanowiły modele rozpływowe systemu elektroenergetycznego oraz wybrane wyniki obliczeń rozpływów mocy. Ponadto zaprezentowano wielkości zapotrzebowania na moc czynną i bierną w KSE w charakterystycznych stanach pracy systemu na przestrzeni ostatnich lat. Przeanalizowano występujące tendencje zmian na tle warunków regulacji wynikających z bilansów mocy i sformułowano wnioski.

Słowa kluczowe : moc bierna, zapotrzebowanie mocy, system elektroenergetyczny, reactive power, power demand, electric power system,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 68 – 74
Bibliografia : 1. Kot A., Szpyra W., Moc bierna w systemach dystrybucyjnych –przegląd problematyki Reactive power distribution systems – an overview of the issues, conference materials „Problematyka mocy biernej w sieciach dystrybucyjnych i przesyłowych” Reactive power issues in distribution and transmission grids, Wisła, 7–8 January 2010, pp. 01.1–01.13.
2. Kot A., Szpyra W., Problemy mocy biernej w systemach dystrybucyjnych Reactive power issues in distribution and transmission grids, XV International Scientific Conference „Aktualne problem w elektroenergetyce” Present-day problems of power engineering APE ’11, Gdańsk – Jurata, 8–10 June 2011, Vol. IV, pp. 99–106.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. ,Kot, A. , Balance Sheet and Analysis of Reactive Power Demand in the Polish Power System. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Analysis Methods of HTLS Conductors in Terms of Mechanical and Thermal Criteria

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Analysis Methods of HTLS Conductors in Terms of Mechanical and Thermal Criteria

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Kot, A.
AGH University of Science and Technology in Krakow, akot@agh.edu.pl,
Kubek, P.
Silesian University of Technology in Gliwice, pawel.kubek@polsl.pl,
Siwy, E.
Silesian University of Technology in Gliwice, edward.siwy@polsl.p,
Abstrakty : A thermal modernization allows increasing the thermal rating of the existing lines. This especially concerns the older overhead lines designed for the +40°C temperature conductor limit. This paper presents reconductoring as the attractive method of existing line thermal modernization. The article provides an overview of issues related to the selection of the HTLS conductor for thermal uprating of existing overhead transmission lines. Some aspects related to the extension of the thermal, electrical and mechanical models used so far for analysis of HTLS conductors are presented in the paper.

Problem niskiej przepustowości termicznej dotyczy głownie starych linii napowietrznych, zaprojektowanych dla temperatury granicznej roboczej +40°C. W artykule przedstawiono efekty uzyskane wskutek wymiany tradycyjnych przewodów AFL na przewody HTLS w wybranych liniach WN. Artykuł zawiera przegląd zagadnień związanych z doborem odpowiedniego przewodu HTLS, nadającego się do zastąpienia przewodu istniejącego. Zaprezentowano także wybrane aspekty związanie z rozszerzeniem modeli mechanicznych, cieplnych i elektrycznych stosowanych dotychczas na potrzeby analiz przewodów niskozwisowych.

Słowa kluczowe : modernizacja termiczna linii napowietrznych, przewody HTLS, cieplne modele przewodów, elektryczne modele przewodów, mechaniczne modele przewodów, increase the thermal rating of overhead lines, HTLS conductors, thermal models of conductors, electrical models of conductors, mechanical models of conductors,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 75 – 89
Bibliografia : 1. PN-EN 60300-3-3:2006 Dependability Management. Application Guide. Life Cycle Costing.
2. Thermal behaviour of ovehead conductors. Technical Brochure No. 207. Working Group 22.12 CIGRE Paris 2002 (ELECTRA No. 203, August 2002).
3. Żmuda K., Elektroenergetyczne układy przesyłowe i rozdzielcze Electric power transmission and distribution systems, Politechnika Śląska Publishers, Gliwice 2012.
4. Żmuda K., Siwy E., Nowe metody obliczania przewodow linii napowietrznych pod względem mechanicznym i cieplnym. Nowe rodzaje przewodów New methods for mechanical and thermal calculations of overhead line conductors. New conductor types in: Bartodziej G., Tomaszewski M. (editors.), Problemy rozległych awarii sieci elektroenergetycznych Problems of extensive failures in power grids, „Nowa Energia” Publishers, Raciborz 2010.
5. Sag-tension methods of overhead lines. Technical Brochure No. 324. Task force B2.12.3 CIGRE (ELECTRA No. 232, June 2007).
6. Clairmont B. et al., Radial and longitudinal temperature gradients in bare stranded conductors with high current densities. CIGRE 2012, Paris, B2-108.
7. Kubek P. , Siwy E., Żmuda K., Eliminacja ograniczeń przesyłowych w ciągach liniowych 110÷220 kV przy wykorzystaniu przewodów niskozwisowych Elimination of transmission constraints in 110 ÷ 220 kV line sequences using low sag conductors, Conference SIECI 2012.
8. Siwy E., Żmuda K., Paszek G., Zwiększenie możliwości przesyłowych linii napowietrznych SN i WN poprzez modernizację termiczną linii Increase of transmission capacity of MV and HV overhead lines by their thermal upgrading, Conference KABEL 2008.
9. Siwy E., Żmuda K., Zwiększenie zdolności przesyłowej istniejących linii napowietrznych 110 kV Increase of transmission capacity of the existing 110 kV overhead lines, Przegląd Elektrotechniczny 2006, No. 9.
10. Kubek P., Siwy E., Żmuda K., Likwidacja ograniczeń przesyłowych ważnym problemem na polskim rynku energii Transmission constraints elimination as an important problem on the Polish energy market, Conference Rynek Energii 2011.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. ,Kot, A. ,Kubek, P. ,Siwy, E. , Analysis Methods of HTLS Conductors in Terms of Mechanical and Thermal Criteria. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Interior Point Method Evaluation for Reactive Power Flow Optimization in the Power System

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Interior Point Method Evaluation for Reactive Power Flow Optimization in the Power System

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Kot, A.
AGH University of Science and Technology in Krakow, akot@agh.edu.pl,
Kubek, P.
Silesian University of Technology in Gliwice, pawel.kubek@polsl.pl,
Siwy, E.
Silesian University of Technology in Gliwice, edward.siwy@polsl.p,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Abstrakty : The paper verifies the performance of an interior point method in reactive power flow optimization in the power system. The study was conducted on a 28 node CIGRE system, using the interior point method optimization procedures implemented in Power Factory software.

W artykule poddano weryfikacji metodę punktu wewnętrznego pod kątem jej wykorzystania do optymalizacji rozpływu mocy biernej w systemie elektroenergetycznym. Rozważania przeprowadzono na 28-węzłowym systemie CIGRE, z wykorzystaniem zaimplementowanej metody punktu wewnętrznego w programie Power Factory firmy DIgSILENT.

Słowa kluczowe : optymalizacja rozpływu mocy biernej, metoda punktu wewnętrznego, reactive power flow optimization, interior point method,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 90 – 101
Bibliografia : 1. Xiaoying D. i in., The interior point branch and cut method for optimal power flow, 0-7803-7459-2/02/$ 17.00 c 2002 IEEE, pp. 651–655.
2. Dobrzyński K. et al., Optymalizacja gospodarki mocą bierną w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym Reactive power management in the National Power System, Part 1: Analizy techniczne – wybór metody/metod optymalizacji gospodarki mocą bierną Technical analyses – the choice of reactive power management optimization method(s), a study commissioned by PTPiREE Polish Power Transmission and Distribution Association, under the direction of Prof. K. Wilkosz, Wrocław University of Technology, 2012.
3. Rider M.J., PaucarV.L, Garda A.V., Enhanced higher-order interiorpoint method to minimize active power losses in an electric energy systemJ, EEProc-Gener. Transm. Distrib., 2004, No. 151 (4), pp. 517–525.
4. MATPOWER 4.1, User’s Manual, December 2011.
5. Granville S., Optimal reactive dispatch through interior point methods, EEETrans. PowerSyst, Vol. 9, No. 1, pp. 136–146, Feb. 1994.
6. Soto J.R.O., Dornellas C.R.R., Falcao D.M., Optimal reactive power dispatch using a hybrid formulation: genetic algorithms and interior point, IEEE 2001.
7. Wei Yani et al., A new optimal reactive power flow model in rectangular form and its solution by predictor corrector primal dual interior point method, IEEE Trans. PowerSyst., Vol. 21, No. 1, pp. 61–67, Feb. 2006.
8. Wu Y, Debs A.S., Marsten R.E., Direct Nonlinear Predictor-Corrector Primal-Dual Interior Point Algorithm for Optimal Power Flows, 1993 IEEE Power Industry Computer Applications Conference, pp. 138–145.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. ,Kot, A. ,Kubek, P. ,Siwy, E. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. , Interior Point Method Evaluation for Reactive Power Flow Optimization in the Power System. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Analysis of the Feasibility of Locating 110 kV Line in 400 kV Right-of-way in Terms of Electromagnetic Interaction

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Analysis of the Feasibility of Locating 110 kV Line in 400 kV Right-of-way in Terms of Electromagnetic Interaction

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Kot, A.
AGH University of Science and Technology in Krakow, akot@agh.edu.pl,
Kubek, P.
Silesian University of Technology in Gliwice, pawel.kubek@polsl.pl,
Siwy, E.
Silesian University of Technology in Gliwice, edward.siwy@polsl.p,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH University of Science and Technology in Krakow, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Tarko, R.
AGH University of Science and Technology in Krakow, rtarko@agh.edu.pl,
Abstrakty : In this paper an analysis of the feasibility of locating a 110 kV line in a 400 kV line right-of-way in terms of electromagnetic interaction is presented. The analysis was performed in a model system with the use of the EMTP-ATP simulation program. Construction conditions of the 110 kV line and its subsequent operation were considered. Normal operation conditions and short-circuit in 400 kV line were taken into account. The paper presents the results of the calculation of the prospective touch voltages and touch currents in the 110 kV line.

Przedmiotem artykułu jest analiza możliwości lokalizacji linii 110 kV w pasie technologicznym linii 400 kV w aspekcie oddziaływań elektromagnetycznych. Analizę przeprowadzono w układzie modelowym z wykorzystaniem programu symulacyjnego EMTP-ATP. Rozważono zarówno warunki budowy linii 110 kV, jak i jej późniejszej eksploatacji w stanie pracy normalnej oraz zwarć w linii 400 kV. Wyznaczono spodziewane w tych warunkach w linii 110 kV napięcia dotykowe i prądy rażeniowe.

Słowa kluczowe : napowietrzne linie elektroenergetyczne, oddziaływanie elektromagnetyczne, projektowanie, overhead power lines, electromagnetic interaction, designing,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 102 – 113
Bibliografia : 1. Bąchorek W. et al., Problemy projektowania i eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych w aspekcie pol elektromagnetycznych Problems of the design and operation of overhead power lines in terms of electromagnetic fields, V. Scientific and Engineering Conference „Overhead Power Lines”, PTPiREE, Dźwirzyno, 15 May 2012, pp. 6–11.
2. Szostek T., Kurpanik B., Wojciechowski J., Analiza indukowanych napięć w obustronnie odłączonej linii 750 kV Chmielnicka Elektrownia Jądrowa – Rzeszow Analysis of the voltages induced in both-ends disconnected 750 kV line Chmielnik Nuclear Power Plant – Rzeszów, Energetyka 1988, No. 10, pp. 365–370.
3. Nowak W. et al., Analiza warunków eksploatacyjnych linii 110 kV Klikowa-Połaniec i 220 kV Klikowa-Niziny w aspekcie oddziaływania elektromagnetycznego Analysis of the operating conditions of Klikowa-Połaniec 110 kV line and Klikowa-Niziny 220 kV line in terms of electromagnetic interaction, Energetyka 2006, No 2, pp. 118–123.
4. Nowak W. et al., Analysis of overhead lines working conditions – case study of electromagnetic coupling effect, 51. Internationales Wissenschaftliches Kolloquium, Ilmenau, 11–15 September 2006, CD, pp. 1–10.
5. Nowak W., Tarko R., Komputerowa analiza pola elektromagnetycznego o częstotliwości sieciowej wytwarzanego przez linie i stacje elektroenergetyczne Computer-aided analysis of the grid frequency electromagnetic field generated by power lines and substations, Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej 2008, No. 25, pp. 111–114.
6. PSE Operator SA, Linia napowietrzna 400 kV, Standardowe Specyfkacje Techniczne 400 kV overhead line, Standard Technical Specifications, Konstancin-Jeziorna, 2009.
7. Regulation of the Minister of Labour and Social Policy of November 29, 2002, on the maximum allowable concentrations and levels of noxious factors in the workplace (Journal of Laws, No. 217, Item 1833, as currently amended).
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. ,Kot, A. ,Kubek, P. ,Siwy, E. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Nowak, W. ,Tarko, R. , Analysis of the Feasibility of Locating 110 kV Line in 400 kV Right-of-way in Terms of Electromagnetic Interaction. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Impact of Connections on Power System State Estimation

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Impact of Connections on Power System State Estimation

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Kot, A.
AGH University of Science and Technology in Krakow, akot@agh.edu.pl,
Kubek, P.
Silesian University of Technology in Gliwice, pawel.kubek@polsl.pl,
Siwy, E.
Silesian University of Technology in Gliwice, edward.siwy@polsl.p,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH University of Science and Technology in Krakow, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Tarko, R.
AGH University of Science and Technology in Krakow, rtarko@agh.edu.pl,
Okoń, T.
Wrocław University of Technology, Tomasz.Okon@pwr.wroc.pl,
Wilkosz, K.
Wrocław University of Technology, Kazimierz.Wilkosz@pwr.wroc.pl,
Abstrakty : Power system state estimation plays an essential role in modern computer systems in a dispatcher centre. Apart from reliability, it should have such features as: high accuracy of results, short performance time in each possible situation, i.e. it should ensure equally beneficial results for different states as well as for different connections in a power system. In the paper, the impact of power system topology on properties of state estimation is considered. To show differences of properties of state estimation for different power system topology, results of analysis for the IEEE 14-bus test system are presented. In the analysis, one takes into account the state of calculation process, the accuracy of estimation results and the number of iterations. At the end, from the point of view of power system state estimation, attention is paid to the most important consequences of a change of power system topology.

Estymacja stanu systemu elektroenergetycznego odgrywa istotną rolę we współczesnych systemach komputerowych dyspozycji mocy. Oprócz niezawodności powinna ona posiadać takie cechy, jak: wysoka dokładność wyników, krótki czas realizacji w każdej możliwej sytuacji, tj. winna zapewnić równie korzystne wyniki dla rożnych stanów, jak również dla rożnych układów połączeń w systemie. W artykule rozpatrywany jest wpływ układu połączeń w systemie na właściwości estymacji stanu. W celu pokazania różnic właściwości estymacji stanu dla rożnych układów połączeń przedstawiono wyniki analiz dla 14-węzłowego systemu testowego IEEE. W analizach zwrócono uwagę na uwarunkowanie procesu obliczeniowego, dokładność wyników estymacji oraz liczbę iteracji, po której otrzymywany jest wynik. W zakończeniu artykułu zwrócono uwagę na najważniejsze konsekwencje zmiany układu połączeń systemu, z punktu widzenia estymacji stanu systemu elektroenergetycznego.

Słowa kluczowe : system elektroenergetyczny, estymacja stanu, wektor stanu, power system, state estimation, state vector,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 114 – 124
Bibliografia : 1. Monticelli A., Electric Power System State Estimation, Proceedings of the IEEE 2002, No. 2 (88), pp. 262–282.
2. Wu F.F., Moslehi K., Bose A., Power System Control Centers: Past, Present, and Future, Proceedings of the IEEE 2005, No. 11 (93), pp. 1890–1908.
3. Okoń T., Wilkosz K., WLS state estimation in polar and rectangular coordinate systems for power system with UPFC: significanceof types of measurements, Modern Electric Power Systems, MEPS, September 2010, pp. 1–6.
4. Okoń T., Wilkosz K., Weighted-least-squares power system state estimation in different coordinate systems, Przegląd Elektrotechniczny 2010, No. 11 (86), pp. 54–58.
5. Okoń T., Wilkosz K., Influence of UPFC device on power system state estimation, IEEE PES Trondheim PowerTech, June 2011, pp. 1–8.
6. Gu J.W. et al., The Solution of Ill-Conditioned Power System State Estimation Problems Via the Method of Peters and Wilkinson, IEEE Trans. on Power Apparatus and Systems 1983, No. 10 (102), pp. 3473–3480.
7. Schweppe F.C., Wildes J., Power System Static State Estimation, Part I–III, IEEE Trans. on Power Apparatus and Systems 1970, No. 1 (89), pp. 120–135.
8. Jegatheesan R., Duraiswamy K., AC, Multi-terminal DC power system state estimation – a sequential approach, Elec. Machines and Power Systems 1987, No. 12, pp. 27–42.
9. Larson R.E., Tinney W.F., Peschon J., State Estimation in Power Systems, Part I: Theory and Feasibility, IEEE Trans. on Power Apparatus and Systems 1970, No. 3 (89), pp. 345–352.
10. www.ee.washington.edu/research/pstca/index.html.
11. Dopazo J.F. et al., State Calculation of Power Systems From Line Flow Measurements, IEEE Trans. on Power Apparatus and Systems 1970, No. 7 (89), pp. 1698–1708.
12. Dopazo J.F., Klitin O.A., Van Slyck L.S., State Calculation of Power Systems from Line Flow Measurements, Part II, IEEE Trans. On Power Apparatus and Systems 1972, No. 1 (91), pp. 145–151.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. ,Kot, A. ,Kubek, P. ,Siwy, E. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Nowak, W. ,Tarko, R. ,Okoń, T. ,Wilkosz, K. , Impact of Connections on Power System State Estimation. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Estimating the Parameters of the Model of a Power Line by Using a Pair of Phasor Measurement Units

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Estimating the Parameters of the Model of a Power Line by Using a Pair of Phasor Measurement Units

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Kot, A.
AGH University of Science and Technology in Krakow, akot@agh.edu.pl,
Kubek, P.
Silesian University of Technology in Gliwice, pawel.kubek@polsl.pl,
Siwy, E.
Silesian University of Technology in Gliwice, edward.siwy@polsl.p,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH University of Science and Technology in Krakow, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Tarko, R.
AGH University of Science and Technology in Krakow, rtarko@agh.edu.pl,
Okoń, T.
Wrocław University of Technology, Tomasz.Okon@pwr.wroc.pl,
Wilkosz, K.
Wrocław University of Technology, Kazimierz.Wilkosz@pwr.wroc.pl,
Pasierbek, A.
Silesian University of Technology, artur.pasierbek@polsl.pl,
Abstrakty : The paper describes a method for estimating the parameters of the model of a power line by using a pair of phasor measurement units, developed by the author. It describes a three-phase model of a power system element, a derivative of the single-phase model commonly used in power flow estimation applications. The model being proposed describes – independently for each phase – parameters such as shunt self-admittance, shunt trans-admittance and series admittance. By using measurements obtained from a pair on phasor measurement units installed on both ends of a power line, all parameters of the model being described can be estimated.

W publikacji zaprezentowano autorską metodę wyznaczania parametrów modelu linii elektroenergetycznej na podstawie wskazań dwóch urządzeń PMU (ang. phasor measurement unit). Autor zaproponował użycie trójfazowego modelu pojedynczego elementu SEE (system elektroenergetyczny) jako rozwinięcie powszechnie stosowanego w obliczeniach rozpływu mocy modelu jednofazowego. W modelu uwzględniono, niezależnie dla każdej fazy, takie elementy jak: admitancje poprzeczne własne i wzajemne (poprzeczne) oraz admitancje podłużne.

Słowa kluczowe : wyznaczanie parametrów modelu linii elektroenergetycznej, zastosowanie PMU, trójfazowy model linii elektroenergetycznej, estimating the parameters of the model of a power line, application of phasor measurement units, three-phase model of a power line,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 125 – 131
Bibliografia : 1. C37.118-2005 IEEE Standard for Synchrophasors for Power Systems, IEEE Explore 2006.
2. Habibi-Ashraf F. i in., Phasors Point the Way, Transmission & Distribution World, January 2011.
3. Kremens Z., Sobierajski M., Analiza systemów elektroenergetycznych The analysis of power systems, Warsaw 1996.
4. Baron B., Pasierbek A., Maciążek M., Algorytmy numeryczne w Delhi – Księga eksperta Numerical algorithms in Delphi – An Expert Book, Gliwice 2006.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. ,Kot, A. ,Kubek, P. ,Siwy, E. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Nowak, W. ,Tarko, R. ,Okoń, T. ,Wilkosz, K. ,Pasierbek, A. , Estimating the Parameters of the Model of a Power Line by Using a Pair of Phasor Measurement Units. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Optimal Power Flow by Interior Point and Non Interior Point Modern Optimization Algorithms

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Optimal Power Flow by Interior Point and Non Interior Point Modern Optimization Algorithms

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Kot, A.
AGH University of Science and Technology in Krakow, akot@agh.edu.pl,
Kubek, P.
Silesian University of Technology in Gliwice, pawel.kubek@polsl.pl,
Siwy, E.
Silesian University of Technology in Gliwice, edward.siwy@polsl.p,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH University of Science and Technology in Krakow, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Tarko, R.
AGH University of Science and Technology in Krakow, rtarko@agh.edu.pl,
Okoń, T.
Wrocław University of Technology, Tomasz.Okon@pwr.wroc.pl,
Wilkosz, K.
Wrocław University of Technology, Kazimierz.Wilkosz@pwr.wroc.pl,
Pasierbek, A.
Silesian University of Technology, artur.pasierbek@polsl.pl,
Połomski, M.
Silesian University of Technology, marcin.polomski@polsl.pl,
Baron, B.
Silesian University of Technology, bernard.baron@polsl.pl,
Abstrakty : W  artykule zaprezentowano algorytm prymalno-dualnej metody punktu wewnętrznego oraz nowy wariant metody optymalizacji non interior point, w  zastosowaniu do  zadania optymalizacji rozpływu mocy w  systemie elektroenergetycznym. Opisane algorytmy zostały zaimplementowane w  autorskim oprogramowaniu. Przeprowadzone ekspery- menty obliczeniowe, wskazują przydatność oprogramowania i  zaimplementowanych algorytmów w  zakresie wyznaczenia rozwiązania zadania optymalizacji rozpływu mocy w  systemie elektroenergetycznym, w  tym dla modelu systemu o rozmiarach porównywalnych z rozmiarami Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE).

The idea of optimal power flow (OPF) is to determine the optimal settings for control variables while respecting various constraints, and in general it is related to power system operational and planning optimization problems. A vast number of optimization methods have been applied to solve the OPF problem, but their performance is highly dependent on the size of a power system being optimized. The development of the OPF recently has tracked significant progress both in numerical optimization techniques and computer techniques application. In recent years, application of interior point methods to solve OPF problem has been paid great attention. This is due to the fact that IP methods are among the fastest algorithms, well suited to solve large-scale nonlinear optimization problems. This paper presents the primal-dual interior point method based optimal power flow algorithm and new variant of the non interior point method algorithm with application to optimal power flow problem. Described algorithms were implemented in custom software. The experiments show the usefulness of computational software and implemented algorithms for solving the optimal power flow problem, including the system model sizes comparable to the size of the National Power System.

Słowa kluczowe : optymalizacja rozpływu mocy, interior point, non interior point, optimal power flow, interior point, non interior point,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 132 – 146
Bibliografia : 1. Carpentier J., Contribution e l’etude do Dispatching Economique, Bull. Soc. Francaise des Electriciens, Vol. 3, s. 431–447, August 1962.
2. Bansal R.C., Optimization Methods for Electric Power Systems: An Overview, International Journal of Emerging Electric Power Systems 2005, Vol. 2, No. 1.
3. Pandya K. S., Joshi S. K., A Survey of Optimal Power Flow Methods, Journal of Theoretical and Applied Information Technology, Vol. 4, No. 5, s. 450–458, May 2008.
4. Capitanescu F. i in., Interior-point based algorithms for the solution of optimal power flow problems, Electric Power Systems Research 2007, Vol. 77, No. 5–6, s. 508–517.
5. Quintana V.H., Torres G.L., Medina-Palomo J., Interior-point methods and their applications to power systems: a classification of publications and software codes, IEEE Transactions on Power Systems 2000, Vol. 15, No. 1, s. 170–176.
6. Benson H.Y., Shanno D.F., Vanderbei R.J., A Comparative Study of Large-Scale Nonlinear Optimization Algorithms, Department of Operations Research and Financial Engineering, Princeton University, Princeton, Tech. Rep. ORFE 01-04, 2001.
7. Zimmerman R.D., Murillo-Sanchez C.E., Thomas R.J., MATPOWER: Steady- State Operations, Planning and Analysis Tools for Power Systems Research and Education, IEEE Transactions on Power Systems 2011, Vol. 26, No. 1, s. 12–19.
8. Xie L., Chiang H., A enhanced multiple predictor-corrector interior point method for optimal power flow, IEEE Power and Energy Society General Meeting 2010, s. 1–8.
9. Duvvuru N., Swarup K.S.: A Hybrid Interior Point Assisted Differential Evolution Algorithm for Economic Dispatch, IEEE Transactions on Power Systems 2011, Vol. 26, No. 2, s. 541–549.
10. Billups S. C., Murty K. G., Complementarity problems, Journal of Computational and Applied Mathematics, special issue on numerical analysis 2000, Vol. IV, Optimization and nonlinear equations, Vol. 124, No. 1–2, s. 303–318.
11. Kocot H., Korab R., Żmuda K., Planowanie pracy jednostek wytwórczych na rynku energii elektrycznej – przegląd stosowanych metod, Prace Naukowe Politechniki Śląskiej, Kwartalnik Elektryka 2009, zeszyt 3, Vol. 211, nr 1827, s. 7–31.
12. Kremens Z., Sobierajski M., Analiza systemów elektroenergetycznych, WNT, 1996.
13. Quintana V.H, Torres G.L., Introduction to interior-point methods, IEEE PICA, Santa Clara, CA, 1999.
14. Rider M.J. i in., Towards a fast and robust interior point method for power system applications, IEE Proceedings Generation, Transmission and Distribution 2004, Vol. 151, No. 5, s. 575–581.
15. Tognola G., Bacher R., Unlimited point algorithm for OPF problems, IEEE Transactions on Power Systems 1999, Vol. 14, s. 1046–1054.
16. De Luca T., Facchinei F., Kanzow C., A semismooth equation approach to the solution of nonlinear complementarity problems, Mathematical Programming 1996, Vol. 75, s. 407–439.
17. Torres G. L., Quintana V.H., Optimal power flow by a nonlinear complementarity method, IEEE Transactions on Power Systems 2000, Vol. 15, s. 1028–1033.
18. Kanzow C., Some Noninterior Continuation Methods for Linear Complementarity Problems, SIAM Journal on Matrix Analysis and Applications 1996, Vol. 17, s. 851–868.
19. Burke J., Xu S., A non interior predictor-corrector path following algorithm for the monotone linear complementarity problem, Mathematical Programming 1997, Vol. 87, s. 113–130.
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. ,Kot, A. ,Kubek, P. ,Siwy, E. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Nowak, W. ,Tarko, R. ,Okoń, T. ,Wilkosz, K. ,Pasierbek, A. ,Połomski, M. ,Baron, B. , Optimal Power Flow by Interior Point and Non Interior Point Modern Optimization Algorithms. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

Proposals for Protection of Return Cables on SwePol Link

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Proposals for Protection of Return Cables on SwePol Link

Autorzy :
Falkowski, D.
ENERGA-OPERATOR SA, dominik.falkowski@energa.pl,
Zarzycki, M.
PSE SA, maciej.zarzycki@pse.pl,
Golub, I. I.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences, golub@isem.sei.irk.ru,
Voitov, O. N.
Melentiev Energy Systems Institute of Russian Academy of Sciences,
Boloev, E. V.
Angarsk State Technical Academy,
Grządzielski, I.
Poznań University of Technology, ireneusz.grzadzielski@pbiat.pl,
Sroka, K.
Poznań University of Technology, krzysztof.sroka@put.poznan.pl,
Pic, J.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, JPic@dalkia.pl,
Łacny, A.
Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni SA, ALacny@dalkia.p,
Kacejko, P.
Lublin University of Technology, p.kacejko@pollub.pl,
Pijarski, P.
Lublin University of Technology, p.pijarski@pollub.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Kot, A.
AGH University of Science and Technology in Krakow, akot@agh.edu.pl,
Kubek, P.
Silesian University of Technology in Gliwice, pawel.kubek@polsl.pl,
Siwy, E.
Silesian University of Technology in Gliwice, edward.siwy@polsl.p,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology, z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology, k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH University of Science and Technology in Krakow, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Tarko, R.
AGH University of Science and Technology in Krakow, rtarko@agh.edu.pl,
Okoń, T.
Wrocław University of Technology, Tomasz.Okon@pwr.wroc.pl,
Wilkosz, K.
Wrocław University of Technology, Kazimierz.Wilkosz@pwr.wroc.pl,
Pasierbek, A.
Silesian University of Technology, artur.pasierbek@polsl.pl,
Połomski, M.
Silesian University of Technology, marcin.polomski@polsl.pl,
Baron, B.
Silesian University of Technology, bernard.baron@polsl.pl,
Szczepański, T.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne – Północ Spółka Akcyjna, tadeusz.szczepanski@pse-operator.pl,
Abstrakty : The return cable on the SwePol Link has been introduced as an alternative forced by environmentalists due to lack of social acceptance of other solutions. This is why in the proposed solution water and earth have been replaced by two return cables, although from a technical point of view such a solution is less effective. The last, eleventh fault of the return cable took place on 15 October 2012. In eight earlier cases the faults were caused by electrical failures in the cable in the sea and were located between ten and twenty kilometers from the Polish shore and triggered by disturbances in the northern part of the Polish power grid. In this situation it has been suggested to analyze and introduce one or two solutions shown below which may significantly limit the effects and lower the costs caused by return cable faults: a) assembly of additional surge arresters b) return to electrodes – lack of return cables c) ”partial” electrodes working with one return cable d) operation of the link only with earthings on converter stations. To sum up it needs to be stated that: • a relatively cheap way of protecting return cables against electrical failures is installing surge arresters in the cabinet located next to the cable container on the Polish shore • from the suggested preventive measures it seems reasonable to introduce the above mentioned solutions a) and d) simultaneously, as both of them are simple solutions which require neither considerable financial expenditure nor authorizations and may quickly show the expected results.

Streszczenie Kabel powrotny w łączu Szwecja – Polska pojawił się jako alternatywa wymuszona przez ekologów. Dlatego w wykonanym rozwiązaniu zastąpiono wodę i ziemię dwoma kablami powrotnymi, chociaż z punktu widzenia technicznego wprowadzone rozwiązanie daje niższą sprawność. Ostatnio do jedenastego uszkodzenia kabla powrotnego doszło 15 października 2012 roku. W ośmiu wcześniejszych przypadkach przyczynami awarii były uszkodzenia elektryczne kabla w morzu, w odległości kilkunastu kilometrów od polskiego brzegu, spowodowane zakłóceniami w północnej części polskiego systemu elektroenergetycznego.

Słowa kluczowe : kabel powrotny, ogranicznik przepięć, elektroda, return cable, surge arrester, electrode,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 1
Strony : 147 – 156
Bibliografia : 1. Argasińska H. i in., Układ przesyłowy 450 kV prądu stałego Szwecja – Polska a środowisko, Warszawa, październik 1997.
2. Kamrat W., Szczepański T., Sieci przesyłowe najwyższych napięć. Gdańskie dni elektryki – SEP Oddział Gdańsk, Wydawca DOM TECHNIKA, Gdańsk 2009.
3. Kamrat W., Szczepański T., Wybrane zagadnienia budowy i eksploatacji sieci przesyłowych najwyższych napięć, Kongres Elektryki Polskiej, Warszawa, 2–4 września 2009 w: Przegląd Elektrotechniczny 2009, nr 11.
4. Lubośny Z., Farmy wiatrowe w systemie elektroenergetycznym, Warszawa 2009.
5. Szczepański T., Analiza niezawodności wysokonapięciowych łączy prądu stałego, referat wygłoszony podczas seminarium na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej, Gdańsk, 30 marca 2010.
6. Szczepański T., O eksploatacji połączenia stałoprądowego Polska – Szwecja w latach 2001–2006, Wokół Energetyki 2007, nr 3.
7. Szczepański T., Wysokonapięciowe połączenie prądu stałego Szwecja – Polska, Materiały VIII Sympozjum „Energoelektronika w nauce i dydaktyce”, Bydgoszcz, 26–28 września 2002.
8. Źródłowe materiały do oceny niezawodności łącza prądu stałego, Bydgoszcz 2000–2012 (niepublikowane).
DOI :
Cytuj : Falkowski, D. ,Zarzycki, M. ,Golub, I. I. ,Voitov, O. N. ,Boloev, E. V. ,Grządzielski, I. ,Sroka, K. ,Pic, J. ,Łacny, A. ,Kacejko, P. ,Pijarski, P. ,Klucznik, J. ,Dobrzyński, K. ,Lubośny, Z. ,Kot, A. ,Kubek, P. ,Siwy, E. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Nowak, W. ,Tarko, R. ,Okoń, T. ,Wilkosz, K. ,Pasierbek, A. ,Połomski, M. ,Baron, B. ,Szczepański, T. , Proposals for Protection of Return Cables on SwePol Link. Acta Energetica nr 1/2013
[Top]

General characteristics of the Vistula and its basin

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : General characteristics of the Vistula and its basin

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Abstrakty : The Vistula is the largest river in Poland, which flows from the south to the north. Its mouth is on the Baltic Sea. As for hydrography the Vistula is divided into three parts: Upper – from its sources to the mouth of the River San, Middle – up to the tributary Narew River, and the Lower – up to its mouth on the sea. This article covers the Vistula and its basin management plans starting from the interwar period up to the present day. The location of the Vistula and its basin as well as land cover are described. The division of Poland into river basin districts and water regions accompanied by a description of administrative division of the country are described. Climatic conditions of Poland including precipitation and air temperatures are presented. Basic hydrological data of the Vistula and its basin is given. Parts of the Vistula basin, which are included in the Program of Natura 2000 are mentioned. Brief information concerning existing, more important hydraulic and hydroenergy structures in the main Vistula channel as well as on its tributaries are described.

Wisła jest największą polską rzeką, która płynie z południa na północ, a jej ujście znajduje się w Morzu Bałtyckim. Pod względem hydrograficznym Wisła dzieli się na trzy części: górną – od źródeł do ujścia Sanu, środkową – do dopływu Narwi i dolną – największą polską rzeką, która płynie z południa na północ, a jej ujście znajduje się w Morzu Bałtyckim. W artykule przedstawiono plany zagospodarowania Wisły i jej dorzecza, poczynając od okresu międzywojennego zą do chwili obecznej. Omówiono także położenie Wisły i jej dorzecza oraz pokrycie terenu z podziałem na sześć typów. Zaprezentowano podział Polski na obszary dorzecza i regiony wodne, jak również położenie dorzecza Wisły na tle podziału administracyjnego kraju. Przedstawiono warunki klimatyczne Polski, obejmujące opady atmosferyczne i temperatury powietrza. Podano również podstawowe dane hydrologiczne Wisły i jej dorzecza. Przedstawiono obszary dorzecza Wisły objęte Progamem Natura 2000. Podano krótkie informacje na temat istniejących ważniejszych budowli hydrotechnicznych i hydroenergetycznych w zasadniczym korycie Wisły, jak również na dopływach Wisły.

Słowa kluczowe : Wisła, dorzecze Wisły, zagospodarowanie dorzecza, warunki klimatyczne, ekologia, Vistula River, basin of the Vistula, basin management, climatic condition, ecology,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 6 – 23
Bibliografia : 1. Atlas klimatu Polski The Atlas of the Climate of Poland, H. Lorenc ed., IMGW, Warsaw 2005.
2. Kaskada Dolnej Wisły Cascade of the Lower Vistula River, PROEKO, Warsaw 1993.
3. Majewski W., Przepływ w kanałach otwartych z uwzględnieniem zjawisk lodowych Flow in Open Channels under the influence of ice phenomena, IMGW, Warsaw 2009.
4. Majewski W., Następny stopień na dolnej Wiśle: Szansa, zagrożenie czy konieczność Another barrage on the lower Vistula, a threat or a necessity, Gospodarka Wodna (Water Resources Management) 2012, issue: 10.
5. Wisła. Monografia rzeki The Vistula. The River Monograph, A. Piskozub ed., Wydawnictwa Komunikacji i Łączności (Transport and Communications Publishing House), Warsaw1982.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. , General characteristics of the Vistula and its basin. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Exploitation of the Vistula River from earliest times to the outbreak of World War II

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Exploitation of the Vistula River from earliest times to the outbreak of World War II

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Abstrakty : Since the earliest times, the Vistula River has been an artery used for movement of people, commodities and cultures. The settlement network that began to develop along it constituted the foundation of the emerging Polish state in the Early Middle Ages. In the 13th century, the Teutonic Knights appeared downriver. After the outbreak of Prussia and Gdańsk Pomerania, they formed a state with a powerful economy and army. During their reign along the Vistula River (Wisła), many castles and fortified towns guarding its particular sections were erected. After the end of the Thirteen Years’ War (1466), almost the whole river with its tributaries was incorporated within the limits of Poland or countries recognising its authority. From the middle of the 16th century to the mid-17th century, the Vistula River performed the role of the main Polish trade route for many products sent to Western European countries through Gdańsk. The city was then experiencing the apogee of its magnificence. Cereals were the most important commodity back then. The gentry – the producers – and many towns intermediating in trade were growing rich thanks to the good economic situation. Then, the rich folklore of raftsmen immortalised by poets and pictured by painters came into being. In the 18th century, changes in agriculture in Western European countries and increasing competition caused depression in the export of Polish cereals. In addition, the partitions of Poland affected its balance. Because of this, the Vistula River flowed through three states: Austria, Russia and Prussia. All of them conducted separate policies concerning the river, which caused its decline as an important European water artery. In the 19th century, it remained unregulated. Germans performed the most works in the lower course of the river, while Russians did the least in its middle course. In the period of Second Polish Republic, the revived state had new needs, thus river development was not its priority investment. Museums in Tczew and Wyszogród present the history of the Vistula River.

Już w najodleglejszych czasach rzeka Wisła stanowiła arterię służącą przemieszczaniu się ludzi, towarów, a także kultur. Wzdłuż niej zaczęła tworzyć się sieć osadnicza, która we wczesnym średniowieczu legła u podstaw formującego się państwa polskiego. W XIII stuleciu w jej dolnym biegu pojawili się Krzyżacy, którzy po podboju Prus i Pomorza Gdańskiego utworzyli potężne gospodarczo i militarnie państwo. W czasie ich panowania wzdłuż Wisły zbudowano wiele zamków i warownych miast strzegących jej poszczególnych odcinków. Po zakończeniu wojny trzynastoletniej (1466) niemal cała rzeka wraz z dopływami znalazła się w granicach Polski lub krajów uznających jej zwierzchność. W okresie od połowy XVI do połowy XVII w. pełniła rolę głównego traktu handlowego Rzeczypospolitej dla wielu artykułów, wysyłanych po dotarciu do Gdańska morzem do krajów Europy Zachodniej. Miasto to przeżywało wówczas apogeum swojej świetności. Najważniejszym artykułem było wówczas zboże. Dzięki dobrej koniunkturze bogacili się jego producenci – szlachta, a także wiele miast pośredniczących w handlu. Wykształcił się w tym czasie bogaty folklor flisacki opiewany przez poetów i obrazowany przez malarzy. W XVIII w. wskutek zmian w rolnictwie w krajach Europy Zachodniej i rosnącej konkurencji postępowało zahamowanie eksportu polskiego zboża. Niekorzystnie odbiły się na jego bilansie także rozbiory Rzeczpospolitej, w wyniku, których Wisła znalazła się w obrębie trzech państw: Austrii, Rosji i Prus. Wszystkie one prowadziły odrębną politykę względem rzeki, co spowodowało jej upadek jako ważnej w Europie arterii wodnej. W XIX w. nie przeprowadzono jej pełnej regulacji. Najwięcej prac wykonali Niemcy w dolnym biegu, najmniej Rosjanie w środkowym. W okresie II Rzeczpospolitej, ze względu na inne potrzeby odrodzonego państwa, zagospodarowanie rzeki nie znalazło się wśród jego priorytetowych inwestycji. Dzieje Wisły prezentują muzea w Tczewie i w Wyszogrodzie.

Słowa kluczowe : handel zbożem, św. Barbara, flisacy, twierdze nadwiślańskie, Przekop Wisły, trade of cereals, Saint Barbara, raftsmen, Vistulian fortresses, Przekop of the Vistula Channel,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 24 – 37
Bibliografia : 1. Biskup K., Twierdza Grudziądz na przełomie XIX i XX w. Grudziądz Fortress on the Turn of 19th and 20th Century in: Rocznik Grudziądzki Grudziądz Yearbook, Vol. X, Grudziądz 1992.
2. Biskup M., Labuda G., Dzieje zakonu krzyżackiego w Prusach History of the Teutonic Order in Prussia, Warsaw 1988.
3. Bogucka M., Handel zagraniczny Gdańska w pierwszej połowie XVII w. International Trade of Gdańsk in the First Half of 17th Century, Wrocław 1970.
4. Bogucka M., Samsonowicz H., Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej History of Towns and Bourgeois in Pre-partition Poland, Ossolineum 1986.
5. Borowy W., Wisła w poezji polskiej The Vistula River in Polish Poetry in: Monografia Wisły Monograph of the Vistula River, book 15, Warsaw 1921.
6. Budzyński T., Gonia R., Szlakiem gotyckich świątyń. Od Starogrodu do Wielkiego Wełcza On the Track of Gothic Temples. From Starogród to Wielki Wełcz, Stolno 2008.
7. Camon H., Geneza niemieckiego planu wojny 1914 roku Genesis of German War Plan of Year 1914, Warsaw 1923.
8. Chudziakowa J., Kultura łużycka na terenie międzyrzecza Wisły, Drwęcy i Osy Lusatian Culture in the Interfluvial Zone of the Vistula River, Drwęca River and Osa River, Warsaw-Poznań 1974.
9. Cieślak E., Biernat C., Dzieje Gdańska History of Gdańsk, Gdańsk 1969.
10. De Situ Orbis, transl. M. Golias in: Geografia antyczna Ancient Geography, compiled by M.S. Bodnarski, Warsaw 1957.
11. Dollinger P., Dzieje Hanzy (History of Hansa), Gdańsk 1975.
12. Encyklopedia Krakowa Encyclopaedia of Kraków, Kraków 2000.
13. Gan W., Z dziejów żeglugi śródlądowej w Polsce From the History of inland Navigation, Warsaw 1978.
14. Gąssowski J., Kultura pradziejowa na ziemiach Polski – zarys Prehistoric Culture on Polish Lands – Outline, Warsaw 1985.
15. Gierszewski S., Wisła w dziejach Polski The Vistula River in the History of Poland, Gdańsk 1982.
16. Hensel W., Polska przed tysiącem lat Poland One Thousand Years Ago, Wrocław-Warsaw 1960.
17. Historia Gdańska. Tom I do roku 1454 History of Gdańsk. Volume I to Year 1454, ed. E. Cieślak, Gdańsk 1985.
18. Historia Gdańska. Tom II do roku 1454 History of Gdańsk. Volume II 1454–1655, ed. E. Cieślak, Gdańsk 1982.
19. Hofman L., Rydzkowski W., Zagospodarowanie Wisły Development of the Vistula River, Warsaw 1983.
20. Ingarden R., Rzeki i kanały żeglowne w byłych trzech zaborach i zna-czenie ich gospodarcze dla Polski Rivers and Waterways in Former Three Partitions and Their Economic Significance for Poland, Warsaw 1921.
21. Jagodziński M.F., Archeologiczne ślady osadnictwa między Wisłą a Pasłęką we wczesnym średniowieczu. Katalog stanowisk Archaeological Traces of Settlement Between the Vistula River and the Pasłęka River in the Early Middle Ages. Catalogue of Sites, Warsaw 1997.
22. Księga Wiślanego Flisu The Book of Vistulian Rafting, ed. T. Górski, Gdynia 1997.
23. Kutrzeba S., Wisła w historii gospodarczej dawnej Rzeczpospolitej Polskiej, Monografia Wisły The Vistula River in Economic History of Former Republic of Poland. Monograph of the Vistula River, book 11, Warsaw 1920.
24. Kwiatkowski J., Wisła pod Sandomierzem The Vistula River near Sandomierz, Sandomierz 1919.
25. Łach W.B., System obronny Prus Wschodnich (do 1935 roku) Defensive System of East Prussia (until year 1935), Olsztyn 1997.
26. Łowmiański H., Początki Polski The Beginnings of Poland, Vol. III, Warsaw 1967.
27. Matkiewicz M., Regulacja Wisły Engineering of the Vistula River in: Monografia Wisły Monograph of the Vistula River, book 10, Warsaw 1920.
28. Mitkowa-Szubert K., The Nietulisko Małe Hoard of Roman Denarii, Warsaw 1989.
29. Osadnictwo nad Dolna Wisłą w średniowieczu Settlement on the Lower Vistula River in the Middle Ages, ed. S. Gierszewski, Warsaw 1989.
30. Ossowski W., Przemiany w szkutnictwie rzecznym w Polsce. Studium archeologiczne Transformations in River Boat Building in Poland. Archaeological Study in: Studies of Central Maritime Museum, ed. Jerzy Litwin, series B, Vol. I, Gdańsk 2010.
31. Pelczar M., W stulecie przekopu Wisły… (1895–1995), Katalog map i planów eksponowanych podczas wystawy zorganizowanej w Muzeum Miasta Gdańska w marcu 1995 roku On the Hundredth Anniversary of Przekop Wisły (1895-1995), Catalogue of maps and plans exhibited during the exposition organised in the Museum of the City of Gdańsk in March 1995, Gdańsk 1995.
32. Podwysocki T., Ujarzmianie Wisły Taming of the Vistula River, Warsaw 1981.
33. Rutkowski B., Terra sigillata znaleziona w Polsce Terra Sigillata Found in Poland, Warsaw-Wrocław 1960.
34. Rybczyński M., Drogi wodne na Pomorzu Waterways in the Pomerania, Toruń 1935.
35. Salm J., Kołodziejski S., Kajzer L., Leksykon zamków w Polsce Lexicon of Castles in Poland, Warsaw 2001.
36. Seibert J., Leksykon sztuki chrześcijańskiej. Tematy, postacie, symbole Lexicon of the Christian Art. Subjects, Features, Symbols, Kielce 2007.
37. Świszczowski S., Miasto Kazimierz pod Krakowem The Town of Kazimierz near Kraków, Kraków 1981.
38. Tuszko A., Wisła The Vistula River, Warsaw 1982.
39. Udziela S., Wisła w folklorze The Vistula River in Folklore in: Monografia Wisły Monograph of the Vistula River, book 14, Warsaw 1920.
40. Wielowiejski J., Główny szlak bursztynowy w czasach Cesarstwa Rzymskiego Main Amber Route in times of Roman Empire, Wrocław- Warsaw-Kraków-Gdańsk 1980.
41. Wisła. Monografia rzeki The Vistula River. River Monograph, ed. A. Piskozub, Warsaw 1982.
42. Zagadki Góry św. Wawrzyńca Secrets of the Saint Lawrence Mountain in: Archeologia żywa Living Archaeology 2001, issue 3 (18).
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. , Exploitation of the Vistula River from earliest times to the outbreak of World War II. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Hydropower potential of the Vistula

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Hydropower potential of the Vistula

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Abstrakty : The present article discusses hydropower potential of the Vistula River in view of the formal conditions for power generation in Poland. Having compared different sources, it is shown that the Vistula hydropower infrastructure and the social/economic/environmental benefits thereof and public safety, ought to be given priority in government operations. Their neglect not only violates the Water Law provisions but also runs contrary to the national interest.

Na tle uwarunkowań formalnych produkcji energii elektrycznej w Polsce omówiono potencjał hydroenergetyczny Wisły. Porównując różne źródła energii, wykazano, że hydroenergetyczna zabudowa całej Wisły oraz towarzyszące jej korzyści społeczne, środowiskowe, gospodarcze i bezpieczeństwo publiczne winny stanowić priorytet dla działań rządu, a ich zaniechanie jest nie tylko sprzeczne z Prawem wodnym, ale również z interesem narodowym.

Słowa kluczowe : hydroenergetyka, zabudowa kaskadowa Wisły, potencjał energetyczny Wisły, hydropower generation, Vistula cascades, energy potential of the Vistula,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 38 – 55
Bibliografia : 1. Brenda Z., Fundacja “Kaskada Dolnej Wisły” (the “Lower Vistula Cascade” Foundation) – realizacja głównych zadań, konferencja: 25 lat eksploatacji stopnia wodnego Włocławek z elektrownią completion of the main objectives, the conference: 25 years of the Włocławek barrage and hydroplant, Włocławek 1995.
2. Jaśkiewicz J. i in., Sto lat rozwoju energetyki wodnej na ziemiach polskich, oprac. monograficzne, Gru 1997 Hundred years of the hydropower sector on the Polish lands, a monograph, Dec 1997.
3. Gabryś H.L., Elektroenergetyka w Polsce roku 2012 w świetle bilansu energii za 2011 rok i nie tylko Electric power industry in Poland as of 2012, in the light of energy balance as of 2011 and not only, the magazine: Energetyka www.energetyka.eu, issue: Mar-Apr 2012.
4. Gajewski R., Potencjał rynkowy biomasy z przeznaczeniem na cele energetyczne The market potential of biomass for energy purposes, Polska Izba Biomasy (the Polish Chamber of Biomass), 2011.
5. Gostomczyk W., Rola i znaczenie biomasy energetycznej w rozwoju zrównoważonym The role and importance of biomass fuel in sustainable development, Politechnika Koszalińska (Koszalin University of Technology), 2012.
6. Kosiński J., Ochrona przeciwpowodziowa – co mógłby Włocławek Flood prevention – the capacity at the disposal of the Włocławek Reservoir, the magazine: Gospodarka Wodna, issue: 11.2012.
7. Kosiński J., Zdulski W., Energetyka wodna – stan obecny, perspektywy rozwoju, ekologia Hydropower generation – the current status and development prospects, ecology, Zeszyt Naukowy: Cieplne Maszyny Przepływowe, (the Research Journal: Turbomachinery), Politechnika Łódzka (Łódź University of Technology), issue: No. 124, 2003.
8. Kułagowski W., Hydroenergetyka w Polsce – stan obecny, perspektywy rozwoju Hydropower generation – the current status and development prospects, Towarzystwo Elektrowni Wodnych (the Association of Hydroplants), 2000.
9. Malinowski R., Informacja o warunkach realizacji Kaskady Dolnej Wisły, praca studialna Information on the implementation conditions of the Lower Vistula Cascade, a study work Biuro Studiów i Projektów Energetycznych “Energoprojekt” (the Power Engineering Study and Design Company “Energoprojekt”), Warszawa, 1990.
10. Malinowski R., Założenia techniczno-ekonomiczne rozwoju polskiej hydroenergetyki do 2020 roku Technical and economic assumptions about the Polish hydropower sector, Biuro Studiów i Projektów Energetycznych “Energoprojekt” (the Power Engineering Study and Design Company “Energoprojekt”), Warszawa, 1990.
11. Matuszek W., Odnawialne źródła energii Renewable energy sources, Elektrownie Szczytowo-Pompowe SA (the joint stock company: Pumped Storage Power Plants SA), the magazine: Elektroenergetyka, issue: No. 1 2005.
12. Miciuła K., Potencjał biomasy na cele energetyczne The biomass potential for energy purposes, Uniwersytet Szczeciński, (Szczecin University), 2011.
13. Piskozub A. i in., Wisła. Monografia rzeki The Vistula. The monograph of the river, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności (Transport and Communications Publishing House), Warszawa 1982.
14. Zdulski W., 25 lat eksploatacji stopnia wodnego “Włocławek” z elektrownią 25 years of the “Włocławek” barrage and hydroplant, Włocławek 1995.
15. Zdulski W. i in., Elektrownia Wodna we Włocławku, folder The hydroplant in Włocławek, a folder the joint stock company: ZE Toruń SA, 1995.
16. Zdulski W. i in., Elektrownia Wodna we Włocławku, folder The hydroplant in Włocławek, a folder the limited liability company: Elektrownia Wodna we Włocławku sp. z o.o., 1999.
17. Żółciak T., Gminy chętnie blokują elektrownie wiatrowe Communes and municipalities willing to block the wind farms, the paper: Dziennik Gazeta Prawna, 10 Jan 2013.
18. Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju 2030 The National Spatial Development Concept 2030, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (the Ministry of Regional Development), Warszawa 2012.
19. Polityka energetyczna Polski do 2030 roku The Polish Energy Policy until 2030, dokument przyjęty przez Radę Ministrów (the Council of Ministers), 10 Nov 2009.
20. Rocznik hydrologiczny wód powierzchniowych, Wisła Hydrological yearbook of the surface waters, Vistula, IMGW (the Institute of Meteorology and Water Management), Wydawnictwo Geologiczne (the Geological Publishing House), 1982.
21. Kaskada The Cascade, quarterlies issued under the patronage of the Lower Vistula Cascade Foundation, issues: 1993–1997, 2001.
22. Kaskada Dolnej Wisły – wstępna analiza ekonomiczna – synteza Preliminary economic analysis of LVC, the Power Engineering Study and Design Company Energoprojekt Warszawa, the limited liability company: Hydroprojekt Warszawa sp. z o.o., Warszawa 1993.
23. Information on the Vistula, lectures at the conference in Nieszawa, Warszawa 1997.
24. The flood prevention scheme in the middle Vistula basin – assumptions and conference materials, Warszawa 2011.
25. Monthly reports on the operation of the National Power System and the balancing market online, www.pse-operator.pl.
26. Renewable energy sources – chances and costs online, www.EurActiv.pl.
27. Energia ze źródeł odnawialnych w 2011 roku Energy from renewable sources in 2011, Główny Urząd Statystyczny (the Central Statistical Office), Warszawa 2012.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. , Hydropower potential of the Vistula. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Determinants of inland navigation on the Vistula from Warsaw to Gdańsk

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Determinants of inland navigation on the Vistula from Warsaw to Gdańsk

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Abstrakty : Waterborne transport is the cheapest, the safest and the least harmful to the natural environment. Restoring regular waterway cargo transport will require revitalisation of the existing trans-shipment and logistics infrastructure for commercial inland ports and building new. Transport policy makers must remember that waterborne transport is the most ecological type of transport. It produces only 10% of the gases emitted to the atmosphere by equivalent road transport. Its energy intensity constitutes 30% of the energy intensity of road transport. This article addresses the issues related to inland navigation on the lower Vistula, presenting the river as a waterway, along with its quality and general conditions for navigation. It describes the arrangement and condition of water infrastructure, with particular focus on river ports and the inland waterway fleet.

Transport wodny jest najtańszy, najbezpieczniejszy i najmniej uciążliwy dla środowiska naturalnego. Przywrócenie regularnej żeglugi towarowej pociągnie za sobą rewitalizację istniejącej i budowę nowej infrastruktury przeładunkowo-logistycznej śródlądowych portów handlowych. Kreując politykę transportową, trzeba pamiętać, że transport wodny jest najbardziej ekologicznym rodzajem transportu. Wytwarza zaledwie 10% emisji gazów wydalanych do atmosfery przez równoważny transport kołowy. Jego energochłonność to 30% energochłonności transportu kołowego. W artykule została poruszona tematyka związana z żeglugą śródlądową na dolnej Wiśle. Zaprezentowana została Wisła jako droga wodna, jej jakość oraz opis ogólnych uwarunkowań żeglugowych. Przedstawiono opis układu i stanu infrastruktury wodnej ze szczególnym uwzględnieniem portów rzecznych i floty śródlądowej.

Słowa kluczowe : Wisła, żegluga śródlądowa, porty śródlądowe, zabudowa hydrotechniczna, the Vistula, inland navigation, inland ports, hydrotechnical structure,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 56 – 68
Bibliografia : 1. Błażejczyk J., Zadania i etapy realizacji dla projektu Kaskady Dolnej Wisły. Informacja dla Mazowsza Tasks and Implementation Stages for the lower Vistula Cascade Project. Information for Masovia, Kappa System sp. z o.o, 20 September 2012.
2. ECORYS, Program rozwoju infrastruktury transportu wodnego śródlądowego w Polsce, część 1: Analiza funkcjonowania transportu wodnego śródlądowego oraz turystyki wodnej w Polsce, Infrastructure Development Programme for Inland Waterway Transport in Poland, part 1: Analysis of the Functioning of Inland Waterway Transport and Water Tourism in Poland, Warsaw 2011.
3. Jerzyło P., Strategia rozwoju drogi wodnej – wymagana głębokość toru wodnego Waterway Development Strategy – the Required Shipping Route Depth, Nowe trendy w naukach inżynieryjnych 2 New Trends in Engineering Studies, Creative Science – Monograph 2012, Cracow 2012, pp. 148–156.
4. Regulation of the Council of Ministers on classification of inland waterways of 7 May 2002 (Journal of Laws of 2002, No. 77, item 695).
5. Rusak M., Żegluga i porty na Wiśle Navigation and Ports on the Vistula, Konferencja Naukowo-Techniczna “Zagospodarowanie dolnej Wisły” Scientific and Technical Conference “Making use of the lower Vistula”, Włocławek, 18–19 September 1978.
6. Woś K., Żegluga śródlądowa – szanse rozwoju Inland Navigation – Development Opportunities, Szczecin 2010.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. , Determinants of inland navigation on the Vistula from Warsaw to Gdańsk. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Environmental considerations of development of the Lower Vistula River

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Environmental considerations of development of the Lower Vistula River

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Abstrakty : For a long time, the Vistula River has been transformed and developed in order to better fulfil its economic functions. In spite of these changes, the river has very precious natural values, due to which it is covered by area legal protection, dominated by the Natura 2000 network. Environmental requirements related to Natura 2000 conservation and resulting from the Water Framework Directive – confirmed in Polish law (Environmental Protection Law, Water Law) – constitute part of the EU strategy within the scope of water management. Thus, they need to be considered in measures related to river transformation. This significantly reduces investment opportunities and complicates the process of investment preparation. Fuller diagnosis of the environmental condition including the impact of changeability of hydrological, hydraulic and morphological considerations on protected nature resources is necessary for reasonable conservation of Natura 2000 network areas, carrying out investment in these areas, as well as for conducting measures compensating possible harmful interference with the environment. The need for economic functions of the Vistula River and simultaneous necessity to consider environmental protection requirements, indicates the need to carry out compromise solutions of river development. This study presents some more important conditions of reaching such solutions.

Wisła od dawna była przekształcana i zabudowywana w celu stworzenia pełniejszych możliwości realizacji jej funkcji gospodarczych. Mimo tych zmian rzeka ma bardzo cenne walory przyrodnicze, co stało się podstawą objęcia ich obszarową ochroną prawną, w której dominującą rolę odgrywa sieć Natura 2000. Wymagania środowiskowe związane z ochroną Natura 2000 i wynikające z Ramowej Dyrektywy Wodnej – potwierdzone w polskich aktach prawnych (ustawa o ochronie przyrody, ustawa Prawo wodne) – są elementem strategii UE w zakresie gospodarowania wodami i muszą być uwzględniane w działaniach związanych z przekształcaniem rzek. To istotnie ogranicza możliwości inwestycyjne oraz komplikuje proces przygotowania inwestycji. Do racjonalnej ochrony obszarów objętych siecią Natura 2000, realizacji inwestycji na tych obszarach, a także prowadzenia działań kompensujących ewentualne szkodliwe ingerencje w środowisko przyrodnicze niezbędne są pełniejsze rozpoznania stanu środowiska, obejmujące wpływ na chronione zasoby przyrody zmienności warunków hydrologicznych, hydraulicznych i morfologicznych. Potrzeba realizacji gospodarczych funkcji Wisły i jednocześnie konieczność uwzględnienia wymagań ochrony przyrody wskazują na potrzebę realizowania rozwiązań kompromisowych w zagospodarowaniu rzek. Niektóre ważniejsze warunki dochodzenia do takich rozwiązań przedstawiono w opracowaniu.

Słowa kluczowe : dolna Wisła, stan koryta, środowisko przyrodnicze, oddziaływanie na środowisko, współpraca z przyrodnikami, rozwiązania kompromisowe, Lower Vistula River, condition of the riverbed, environment, environmental impact, cooperation with naturalists, compromise solutions,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 69 – 82
Bibliografia : 1. Banach M., Dynamika brzegów dolnej Wisły Dynamics of Banks of the Lower Vistula River, Stanisław Leszczycki Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, Dokumentacja Geograficzna Geographical Documentation 1998, book 9.
2. Babiński Z., Charakterystyka równiny zalewowej dolnej Wisły Characteristics of the Lower Vistula River Floodplain, Przegląd Geograficzny Geographical Review 1990, issue 62, pp. 1–2, 95–120.
3. Bojarski A. et al., Przekształcenia w inżynierii i gospodarce wodnej – problemy i zadania do rozwiązania Transformations in Water Engineering and Management – Problems and Tasks to be Solved, Gospodarka Wodna Water Management 2006, issue 6.
4. Bukaciński D. et al., Liczebność i rozmieszczenie ptaków wodnych gniazdujących na Wiśle środkowej – zmiany w latach 1973–1993 Population and Distribution of Water Birds Nesting on the Middle Vistula River, Notatki Ornitologiczne 1994 Ornithological Notes, Vol. 35, pp. 1–2.
5. Gacka-Grzesikiewicz E. (ed.), Korytarz ekologiczny doliny Wisły Ecological Corridor of the Vistula River Valley, IUCN, Warszawa 1995.
6. Kajak Z., Natural and recreational values of the Vistula river valley from the point of view of the need to create a Vistula River Valley Park, 1989.
7. Kajak Z., Stan i potrzeby ochrony Wisły i jej doliny Condition and Need of Protection of the Vistula River and its Valley in: Monograph: Ochrona przyrody i środowiska w dolinach nizinnych rzek Polski Environmental Protection in Plain Valleys of Polish Rivers, Kraków 1993.
8. Magnuszewski A., Analiza wpływu akumulacji rumowiska w strefie oddziaływania zbiorników na bezpieczeństwo powodziowe w regionie. Określenie kryteriów wyboru miejsc przeprowadzenia prac pogłębiarskich Analysis of the Impact of Bed Load Accumulation in the Reservoir Impact Zone on Flood Safety in the Region. Determination of Criteria to Choose Places of Performing Dredging Works, Ekspertyza dla Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Środkowej Wisły Expertise for the Program of Flood Safety in the Water Region of the Middle Vistula River, 2012.
9. Majewski W., Ogólna charakterystyka Wisły i jej dorzecza General Characteristics of the Vistula River and its Basin, Acta Energetica 2013, No. 2/15.
10. Matuszkiewicz J., Geobotaniczna analiza potrzeb i możliwości działań dla ochrony roślinności i krajobrazu doliny środkowej Wisły Geobotanical Analysis of Needs and Options of Measures for Protection of Greenery and Landscape of the Middle Vistula River Valley in: Monograph: Ochrona przyrody i środowiska w dolinach nizinnych rzek Polski Environmental Protection in Plain Valleys of Polish Rivers, Kraków 1993.
11. Nawrocki P., Nieznański P., Żelazo J., Możliwości oraz sposoby rozwiązywania zagadnień problemowych i konfliktowych w gospodarce i inżynierii wodnej. Options and Ways of Solving Problematic and Conflict Issues in Water Management and Engineering HYDROTECHNIKA XI, Ustroń 2009.
12. Nocoń H., Niektóre zagadnienia regulacji Wisły środkowej Some Issues of the Middle Vistula River Engineering,
13. International Commission of Large Dams Report, Water Dams and Environment, transl. H. Fiedler-Krukowicz, 1995.
14. Rotko J., Ochrona przed powodzią na obszarach NATURA 2000 Flood Protection on NATURA 2000 Areas, Gospodarka Wodna Water Management 2006, issue 6.
15. Różański A., Przekształcenia łożysk rzek naszych, a ochrona przyrody Transformations of Our Riverbeds and the Environmental Protection, Water Management 1937, May-June, pp. 127–139.
16. Tomiałojć L., Dyrcz A., Przyrodnicza wartość dużych rzek i ich dolin w Polsce w świetle badań ornitologicznych Environmental Value of Large Rivers and Their Valleys in Poland in the Light of Ornithological Research in: Monograph: Ochrona przyrody i środowiska w dolin¬ach nizinnych rzek Polski Environmental Protection in Plain Valleys of Polish Rivers, Kraków 1993.
17. The 18 July 2001 Water Law (Journal of Laws 2001.115.1229 as amended).
18. The 16 April 2004 Environmental Protection Law (Journal of Laws of 2004.92.880, as amended).
19. The 3 October 2008 Act on Providing Access to Information concerning the Environment and Environmental Protection, Participation of the Public in Environmental Protection and on Environmental Impact Assessments (Journal of Laws 2008.199.1227).
20. Environmental Protection Law, Act of 27 April 2011 (Journal of Laws 2001. 62.627, as amended).
21. Wierzbicki J., Przyrodnicze, gospodarcze i hydrotechniczne przesłanki regulacji rzek Environmental, Economic and Hydrotechnical Premises of River Engineering, conference materials: Water Management Development Strategy, Vol. 3, Zakopane-Kościelisko 1995.
22. Żbikowski J., Żelazo J., Ochrona środowiska w budownictwie wodnym Environmental Protection in Civil Engineering, information materials, Ministry of the Environment, Warszawa 1993.
23. Żelazo J., Analiza potrzeb i możliwości realizacji inwestycji wodnych w aspekcie wymagań ochrony środowiska Analysis of Needs and Options of Implementation of Water Investments in the Aspect of Environmental Protection Requirements in: Monograph: Środowiskowe aspekty gospodarki wodnej Environmental Aspects of Water Management, Environmental Protection Committee Polish Academy of Sciences, Faculty of Environmental Engineering and Geodesy of the Wrocław University of Environmental and Life Sciences 2005, pp. 275–293.
24. Żelazo J., Analiza warunków przepływu i możliwości zabezpieczenia przed erozją prawego brzegu Wisły, w rejonie km 599–600 Analysis of Flow Conditions and Options of Protecting the Right Bank of the Vistula River against Erosion in the Region of km 599–600, Zeszyty Naukowe Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich PAN 2007 Scientific Studies Infrastructure and Ecology of Village Areas Polish Academy of Sciences 2007, issue 4/2.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. , Environmental considerations of development of the Lower Vistula River. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Hydromorphological conditions of the lower Vistula in the development of navigation and hydropower

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Hydromorphological conditions of the lower Vistula in the development of navigation and hydropower

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Babiński, Z.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , babinski@gmail.com,
Habel, M.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , hydro.habel@gmail.com,
Abstrakty : The article presents general principles of development of the lower Vistula channel in the Holocene period, with a particular emphasis on the unintentional human interference in the fluvial processes associated with deforestation and cultivation of cereals and root crops. It also characterises the basic hydraulic engineering works in the form of construction of embankments, adjustment of the bed and construction of the Włocławek barrage as factors of deliberate human interference and their impact on channel changes. The article characterises morphological and morphodynamic conditions of the basic bed forms, i.e. sandy and gravel bars and pools determining the possibility of river transport, and its development in time and space (depth of navigable route). Perspectives of multi-directional hydraulic development are presented, including the main cascade developments of the lower Vistula. The article presents the opportunities for a comprehensive use of the waterway, which forms route E40 in the section of the lower Vistula, taking into account sustainable development and compensation in the form of restoration of the valley bottom.

W artykule przedstawiono ogólne prawidłowości rozwoju koryta dolnej Wisły w okresie holocenu, ze szczególnym uwzględnieniem nieświadomej ingerencji człowieka w procesy korytowe, związane z wylesianiem i uprawą zbóż oraz roślin okopowych. Scharakteryzowano podstawowe prace hydrotechniczne w postaci budowy wałów przeciwpowodziowych, regulacji koryta i budowy stopnia wodnego we Włocławku jako czynników świadomej działalności człowieka i ich wpływ na zmiany koryta. Scharakteryzowano warunki morfologiczne i morfodynamiczne podstawowych form korytowych, tj. łach piaszczysto-żwirowych i plos, warunkujących możliwości istnienia transportu rzecznego, jego rozwoju w czasie i przestrzeni (głębokość szlaku żeglownego). Przedstawiono perspektywy wielokierunkowej zabudowy hydrotechnicznej, w tym głównie skaskadowania dolnej Wisły. Zaprezentowano możliwości kompleksowego wykorzystania drogi wodnej, jaką jest E40 w odcinku dolnej Wisły, z uwzględnieniem zrównoważonego rozwoju i rekompensaty w postaci rewitalizacji dna doliny.

Słowa kluczowe : procesy fluwialne, typy koryt, morfodynamika łach, żegluga śródlądowa, hydroenergetyka, dolna Wisła, fluvial processes, channel pattern, morphodynamics of sandbars, inland navigation, hydropower, Lower Vistula River,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 83 – 96
Bibliografia : 1. Babiński Z., Współczesne procesy korytowe dolnej Wisły Contemporary fluvial processes of the lower Vistula (dolna Wisła), Prace Geograficzne 1992, IGiPZ PAN, p. 157.
2. Babiński Z., Wpływ zapór na procesy korytowe rzek aluwialnych Impact of dams on fluvial processes in alluvial rivers, Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej, Bydgoszcz 2002.
3. Chalov R.S., Faktory ruslovych processov i hierarchija ruslovych form Factors channel processes and hierarchy of channel forms Geomorfologia 1983, No. 2, pp. 16–26.
4. Chalov R.S., Ruslovedenije: teoria, geografia, praktika, Fluvial pro¬cesses: theory, geography, practica, Moskov. Gosud. Univers., Vol. I, Moscow 2007.
5. Chalov R.S., Ruslovedenije: teoria, geografia, praktika, Moskov. Gosud. Univers., Vol. II, Moscow 2011.
6. Habel M., Zasięg oddziaływania stopnia wodnego we Włocławku na wahania stanów wód dolnej Wisły Range of impact of the barrage Włocławek on fluctuations in water levels of the lower Vistula (dolna Wisła), Monografie Komitetu Inżynierii Środowiska PAN 2010, Vol. 68.
7. Habel M., Morfodynamika dna doliny dolnej Wisły poniżej zbiornika włocławskiego, maszynopis pracy doktorskiej Morphodynamics of the bottom of the lower Vistula (dolna Wisła) valley below the Włocławek reservoir, Ph.D. dissertation manuscript, IGiPZ PAN, Warsaw 2011.
8. Instrukcja gospodarowania wodą na stopniu wodnym Włocławek, materiały niepublikowane Instructions for water management on the barrage Włocławek, unpublished, RZGW, Warsaw 2006.
9. Kondriatiev N.E., Popov I.V., Sniszczenko B.E., Osnovy gidromorfologiczeskoj teorii ruslogo processa Base of hydromorphological theory of fluvial processes, Gidrometeoizdat, Leningrad 1982.
10. Leopoldt L.B., Wolman M.G., Miller J.P., Fluvial processes in geomorphology, Freeman and Co., San Francisco 1964.
11. Makkavjejev N.I., Ruslo rieki i erozija v jejo baseine River channel and erosion in its catchment, Izdat. Moskov. Univer., Moscow 1955.
12. Popov I.V., Issledovanije morfologi riek pri reszeni zadacz chozjajstviennogo osvojenija pojm Research of river morphology – flood plain for economic purposes, Trudy GGI, 74, Leningrad 1960, pp. 22–54.
13. Popov I.V., Zagadki recznogo rusla Puzzles of river channel, Gidrometeoizdat, Leningrad 1977.
14. Schumm S.A., Evolution and response of the fluvial system sedimentologic implications, SEPM, Special Publ. 1981, No. 31, pp. 19–29.
15. Schumm S.A., Explanation and extrapolation in geomorphology: Seven reasons for geologic uncertainty, Transactions, Japan Geomorph. Union 1985, No. 6(1), pp. 1–18.
16. Siebauer S., Charakterystyczne stany wody i objętości przepływu w przekrojach wodowskazowych rzeki Wisły, Wiadomości Służby Hydrologicznej i Meteorologicznej Characteristic water levels and flow volumes in water gauge sections of the Vistula (Wisła), Information of the Hydrological and Meteorological Department 1947, No. 1(1).
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. ,Babiński, Z. ,Habel, M. , Hydromorphological conditions of the lower Vistula in the development of navigation and hydropower. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Changes in the quality of water in the lower Vistula River in 1986–2009

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Changes in the quality of water in the lower Vistula River in 1986–2009

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Babiński, Z.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , babinski@gmail.com,
Habel, M.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , hydro.habel@gmail.com,
Kentzer, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , akentzer@umk.pl,
Giziński, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , agizinski@op.pl,
Abstrakty : The results of more than twenty years of own research and state environmental protection authority reports show that from 1986–2009 the quality of water in the lower Vistula, representative of the eastern (right bank) part of Poland, continuously and significantly improved. This improvement was the result of changes in water and sewage management in the Vistula basin. Earlier, in the 1970s, the Vistula was quite heavily polluted, but it has never been the dirtiest river in Europe. It has been shown that Włocławek Reservoir has improved the water quality in the Vistula, substantially reducing all the indicators examined (Tab. 2). The only exception is concentration of oxygen, lower in the reservoir than in the undammed Vistula, but not to such an extent that it would threaten the development of its biocoenosis, which is richer than in the undammed Vistula. Reduction in the nitrogen (by 12.4%) and phosphorus (by 21.5%) load carried by the Vistula in the reservoir is particularly important for protection of the Baltic Sea against excessive eutrophication. This way, Włocławek Reservoir contrutes to fulfilment of Poland’s obligations under the Helsinki Convention in 1999.

Na podstawie wyników ponad dwudziestoletnich badań własnych i raportów państwowych służb ochrony środowiska stwierdzono, że w latach 1986–2009 jakość wody dolnej Wisły, reprezentatywna dla wschodniej (prawobrzeżnej) połowy terytorium Polski, podlegała stałej, znaczącej poprawie. Poprawa ta była efektem porządkowania gospodarki wodno-ściekowej w dorzeczu Wisły. Wcześniej, w latach 70. XX wieku, Wisła była dość silnie zanieczyszczona, ale nigdy nie była najbrudniejszą rzeką Europy. Wykazano, że zbiornik włocławski poprawia jakość wody Wisły, redukując znacząco wszystkie badane wskaźniki (tab. 2). Wyjątkiem jest stężenie tlenu, które w zbiorniku jest niższe niż w niepodpiętrzonej Wiśle, ale w stopniu niezagrażającym rozwojowi jego biocenozy, bogatszej niż w niepodpiętrzonej Wiśle. Szczególnie ważna dla ochrony Bałtyku przed nadmierną eutrofizacją jest redukcja w zbiorniku niesionego Wisłą ładunku azotu (o 12,4%) i fosforu (o 21,5%). W ten sposób zbiornik włocławski przyczynia się do realizacji zobowiązań Polski, wynikających z ratyfikowanej w 1999 roku konwencji helsińskiej.

Słowa kluczowe : jakość wody, dolna Wisła, zbiornik włocławski, redukcja zanieczyszczeń, quality of water, Lower Vistula River, Włocławek Reservoir, reduction of pollution,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 97 – 105
Bibliografia : 1. Faafeng B., Roseth R., Retention of nitrogen in small streams artifi¬ially polluted with nitrate. Hydrobiologia, pp. 113–122.
2. Giziński A. et al., Raport wstępny z wyników badań przeprowadzonych w celu ustalenia przyczyn masowego śnięcia ryb i innych organizmów w Zbiorniku Włocławskim Preliminary report on the results of tests carried out to determine the causes of mass deaths of fish and other organisms in the Włocławek Reservoir, Toruń 1986, pp. 1–3.
3. Giziński A. et al., Hydrobiological characteristic of the lowland, rheolimnic Włocławek Reservoir on the Vistula (Wisła) River, Ekologia Polska 1989, pp. 359–403.
4. Giziński A., Wpływ zapory we Włocławku i stopnia wodnego w Nieszawie na środowisko, Ekspertyza wykonana na zlecenie Komisji Ochrony Środowiska Sejmu RP Environmental impact of the dam in Włocławek and cascade in Nieszawa, Expertise prepared for the Environmental Protection Committee at the Sejm of the Republic of Poland, 2000.
5. Giziński A., Głogowska B., Kentzer A., Wpływ stopnia wodnego “Włocławek” i planowanego stopnia wodnego “Nieszawa” na środowisko, ekspertyza wykonana na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu Environmental impact of the “Włocławek” cascade and the planned “Nieszawa” cascade, Expertise prepared for the Marshal’s Office in Toruń, 2001.
6. Giziński A., Falkowska E., Hydrobiologia stosowana: ochrona wód powierzchniowych, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku Applied hydrobiology: protection of surface waters, University of Humanities and Economics in Włocławek, Włocławek 2003.
7. Kentzer A., Giziński A., Bilans i dynamika nutrientów w zbiorniku włocławskim Balance and dynamics of nutrients in the Włocławek Reservoir in: Procesy biologiczne w ochronie i rekultywacji nizinnych zbiorników zaporowych Biological processes in the protection and restoration of lowland dam reservoirs, ed. M. Zalewski, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Łódź 1995, pp. 85–90.
8. Kentzer A., Hydrochemistry of the Vistula (Wisła) between Płock and Toruń. AUNC, Limnol, 2000, pp. 33–42.
9. Kentzer A., Giziński A., Głogowska B., Wpływ zbiornika włocławskiego na jakość wody Wisły w latach 1986–2002 Impact of Włocławek Reservoir on the quality of water in the Vistula (Wisła) from 1986 to 2002, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Toruń 2004, pp. 209–218.
10. Grześ M., 1991. Zatory i powodzie zatorowe na dolnej Wiśle, mechanizmy i warunki Jamming and jam floods on the lower Vistula (dolna Wisła), mechanisms and conditions. IGiPZ PAN, Warsaw.
11. Raport o stanie środowiska województwa kujawsko-pomorskiego w 2000 roku Report on the condition of the environment in Kujawsko- Pomorskie Voivodeship in 2000, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Bydgoszcz 2001.
12. Raport o stanie środowiska województwa kujawsko-pomorskiego w 2012 roku Report on the condition of the environment in Kujawsko- Pomorskie Voivodeship in 2000, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Bydgoszcz 2011.
13. Tomaszek J., Czerwiec E., Znaczenie procesów denitryfikacji dla bilansu azotu w ekosystemach wodnych Significance of denitrification process for nitrogen balance in aquatic ecosystems in: Procesy biologiczne w ochronie i rekultywacji nizinnych zbiorników zaporowych Biological processes in the protection and restoration of lowland dam reservoirs, ed. M. Zalewski, Biblioteka Monitoringu Środrodowiska, Łódź 1995, pp. 91–99.
14. Vollenweider R.A., Scientific fundamentals of the eutrophication of lake and flowing waters, with particular reference to nitrogen and phosphorus as factors in eutrophication, OECD, Directorate for Sci. Affairs, Paris, DAS (CSI) 68, 1968, pp. 1–182.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. ,Babiński, Z. ,Habel, M. ,Kentzer, A. ,Giziński, A. , Changes in the quality of water in the lower Vistula River in 1986–2009. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Grounds and opportunities for the development of passenger and cargo shipping on the lower Vistula

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Grounds and opportunities for the development of passenger and cargo shipping on the lower Vistula

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Babiński, Z.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , babinski@gmail.com,
Habel, M.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , hydro.habel@gmail.com,
Kentzer, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , akentzer@umk.pl,
Giziński, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , agizinski@op.pl,
Wojewódzka-Król, K.
University of Gdańsk , krystyna@panda.bg.univ.pl,
Rolbiecki, R.
University of Gdańsk , rychur@panda.bg.univ.gda.pl,
Abstrakty : Implementation of the objectives defined in the White Paper should prompt us to consider the available opportunities for unlocking the lower Vistula’s potential for transportation, as the river could play an essential role in the context of the burgeoning Gdańsk and Gdynia seaports. In addition, on the basis of European experience, it could help reduce communication problems in the region and serve as an important tourist attraction. This article is an attempt at estimation of the demand for shipping along the lower Vistula, within the framework of which the minimum target is to restore the capacity of the 1980s: 3.5 to 4 million tons a year. With this end in mind, we should improve navigability and apply instruments for the support of inland navigation, in conformity with the transportation policy of the European Union. In respect of passenger services, the minimum target is to restore the capacity of the period between 1965 and 1985: 2 million passengers a year. A comprehensive and attractive range of services and extension of the tourist season are bound to increase this capacity. Current investments on the initiative of local self-governments – including marinas and tourist amenities – lead to improvement in navigation; they also stimulate the development of other modes of passenger transportation (urban transit and regional transit).

Realizacja celów zawartych w Białej Księdze powinna skłaniać do rozważenia możliwości szerszego wykorzystania transportowego dolnej Wisły, która mogłaby odgrywać istotną rolę w obsłudze dynamicznie rozwijających się portów morskich w Gdańsku i Gdyni. Ponadto, jak wykazują doświadczenia europejskie, ta droga wodna mogłaby łagodzić problemy komunikacyjne regionu i stanowić ważną atrakcję turystyczną. W artykule podjęto próbę oszacowania potrzeb przewozowych dolnej Wisły. W zakresie przewozu ładunków jako cel minimum przyjęto przywrócenie poziomu przewozów realizowanych na tej drodze wodnej w latach 80. ubiegłego wieku: 3,5–4 mln ton rocznie. Realizacja tego celu wymaga poprawy warunków nawigacyjnych i zastosowania instrumentów wspierania żeglugi śródlądowej, zgodnych z europejską polityką transportową. W odniesieniu do przewozów pasażerskich celem minimum jest przywrócenie przewozów z okresu 1965–1985: 2 mln pasażerów rocznie. Atrakcyjna, kompleksowa oferta turystyczna i wydłużenie sezonu turystycznego spowodowałyby wzrost przewozów na tej drodze wodnej. Realizowane obecnie na dolnej Wiśle inwestycje samorządowe – m.in. mariny, przystanie, zaplecze turystyczne – stymulują rozwój żeglugi turystycznej i innych form przewozów pasażerskich (komunikacji miejskiej i przewozów regionalnych).

Słowa kluczowe : transport wodny śródlądowy, dolna Wisła, przewozy ładunków, przewozy pasażerów, inland navigation, lower Vistula, cargo transportation, passenger transportation,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 106 – 117
Bibliografia : 1. L. Hofman, W. Rydzkowski, Ekonomika transportu wodnego śródlądowego, Inland Water Transportation Economics, Warszawa 1987.
2. Just add water, Inland Navigation Europe, Brussels 2009.
3. Materials of Szczecin and Świnoujscie Seaports Authority, 2011.
4. Platina, Inventory of available knowledge on strategic inland waterway projects (PLATINA is funded by the Directorate General on Energy and Transport of the European Commission under the 7th Framework Programme for Research and Technological Development), Design by Faydherbe/De Vringer PLATINA streamlined maps by Rijnen Design, www.naiades.info, February 2011.
5. Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 maja 2002 roku w sprawie klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych, Dz.U. 2002, nr 77, poz. 695 The Regulation of the Council of Ministers from May 7th 2002 on the classes of inland waterways, Poland’s Journal of Laws, 2002, No. 77, item 695.
6. Ten key transport and environment issues for policy markers. European Environment Agency, Copenhagen 2004.
7. White Paper, European transport policy for 2010: time to decide, Luxemburg 2001.
8. White Paper 2011, Roadmap to a Single European Transport Area – Towards a competitive and resource efficient transport system, European Commission, COM (2011) 144 final, Brussels, 28.3.2011.
9. K. Wojewódzka-Król, R. Rolbiecki, A. Gus-Puszczewicz, Analiza popytu na przewozy ładunków i pasażerów drogą wodną E9 Analysis of the demand for passenger and cargo shipping along the E70 waterway, Marshal’s Office, Gdańsk 2011.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. ,Babiński, Z. ,Habel, M. ,Kentzer, A. ,Giziński, A. ,Wojewódzka-Król, K. ,Rolbiecki, R. , Grounds and opportunities for the development of passenger and cargo shipping on the lower Vistula. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Floods and droughts on the lower Vistula

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Floods and droughts on the lower Vistula

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Babiński, Z.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , babinski@gmail.com,
Habel, M.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , hydro.habel@gmail.com,
Kentzer, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , akentzer@umk.pl,
Giziński, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , agizinski@op.pl,
Wojewódzka-Król, K.
University of Gdańsk , krystyna@panda.bg.univ.pl,
Rolbiecki, R.
University of Gdańsk , rychur@panda.bg.univ.gda.pl,
Sztobryn, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marzenna.Sztobryn@imgw.pl,
Sasim, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marianna.Sasim@imgw.pl,
Kowalska, B.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Beata.Kowalska@imgw.pl,
Abstrakty : The study analyses floods and droughts on the lower Vistula based on the data (water levels and flow rates) recorded in stations of the Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute (IMGW-PIB) in Warsaw, Kępa Polska, Toruń and Tczew. It also includes the causes of flooding and drought in the lower Vistula with the hydrological characteristics from the years 1951–2010. The variability in maximum and minimum annual and monthly flow rates has been analysed for the aforementioned period as well. In addition, the authors have analysed changes in the shape of the flood wave after passing through the reservoir and cascade in Włocławek based on the hydrograph of May and June 2010. It has been found that the flood wave is flattened and extended. This phenomenon is favourable from the point of view of flood actions.

W pracy przeanalizowano powodzie i susze na dolnej Wiśle na podstawie danych (stany wody i przepływy) zanotowanych na stacjach IMGW-PIB Warszawa, Kępa Polska, Toruń i Tczew. Przedstawiono przyczyny powstawania powodzi i suszy na dolnej Wiśle, wraz z charakterystyką hydrologiczną z lat 1951–2010. Przeanalizowano również dla tego okresu zmienność maksymalnych i minimalnych przepływów rocznych i miesięcznych. Ponadto przeprowadzono badanie zmiany kształtu fali wezbraniowej po przejściu przez zbiornik i stopień we Włocławku, na podstawie hydrogramów z maja i czerwca 2010 roku. Stwierdzono, że fala wezbraniowa wypłaszcza się i wydłuża. Jest to zjawisko korzystne z punktu widzenia prowadzenia akcji przeciwpowodziowej.

Słowa kluczowe : dolna Wisła, powodzie, susze, stan wody, lower Vistula, floods, droughts, water levels,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 118 – 130
Bibliografia : 1. Reports of the National Hydrological – Meteorological Department (PSHM), reports of the Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute (IMGW-PIB).
2. Sasim M., Walijewski G., Sytuacja hydrologiczno-meteorologiczna i przebieg powodzi w zlewni środkowej i dolnej Wisły Hydrological and meteorological situation and the course of the floods in the Middle and lower Vistula basin in: Dorzecze Wisły – monografia powodzi maj–czerwiec 2010 Vistula basin – mono¬graph of the flood in May – June 2010, ed. M. Maciejewski, M. Ostojski, T. Walczykiewicz, Warsaw 2011.
3. Sztobryn M., Krzysztofik K., Sytuacja hydrologiczno-meteorologiczna w ujściowym odcinku Wisły Hydrological and meteorological situation in the mouth section of the Vistula in: Dorzecze Wisły – monografia powodzi maj–czerwiec 2010 Vistula basin – monograph of the flood in May–June 2010, ed. M. Maciejewski, M. Ostojski, T. Walczykiewicz, Warsaw 2011.
4. Sztobryn M. i in., Wpływ morza na odpływ wielkich wód Wisły w czerwcu 2010 roku, Powódź 2010 – Forum NT Influence of the sea on the outflow of high waters of the Vistula in June 2010, Flood of 2010, Forum NT, Warsaw 2010, pp. 35–50
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. ,Babiński, Z. ,Habel, M. ,Kentzer, A. ,Giziński, A. ,Wojewódzka-Król, K. ,Rolbiecki, R. ,Sztobryn, M. ,Sasim, M. ,Kowalska, B. , Floods and droughts on the lower Vistula. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

The Vistula River and water management in agriculture

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Vistula River and water management in agriculture

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Babiński, Z.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , babinski@gmail.com,
Habel, M.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , hydro.habel@gmail.com,
Kentzer, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , akentzer@umk.pl,
Giziński, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , agizinski@op.pl,
Wojewódzka-Król, K.
University of Gdańsk , krystyna@panda.bg.univ.pl,
Rolbiecki, R.
University of Gdańsk , rychur@panda.bg.univ.gda.pl,
Sztobryn, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marzenna.Sztobryn@imgw.pl,
Sasim, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marianna.Sasim@imgw.pl,
Kowalska, B.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Beata.Kowalska@imgw.pl,
Szablowski, J.
Kujawsko-Pomorski Land Reclamation and Water Installations Authority in Włocławek , janusz.szablowski@kpzmiuw.pl,
Abstrakty : This article attempts to show how much in agriculture depends on appropriate water resources. The Kujawsko-Pomorskie Voivodeship is exposed to a significant deficiency of water resources. In addition, it experiences severe droughts, repeating in the period 1951–2006 on average every two years. The Vistula River flowing across the Voivodeship creates great chances for improved management conditions. These opportunities have been discussed on the example of investments, developed concepts of surface water management, agricultural irrigation programme and the opportunity of using the water resources of a planned second reservoir on the Vistula River below Włocławek.

W artykule starano się ukazać, jak wiele w rolnictwie zależy od odpowiednich zasobów wodnych. Na spore ich niedobory narażone jest województwo kujawsko-pomorskie, dodatkowo odczuwające głębokie susze, powtarzające się w latach 1951–2006 średnio co dwa lata. Duże szanse na poprawę warunków gospodarowania stwarza przepływająca przez województwo rzeka Wisła. Omówiono te możliwości, uwzględniając przykładowe inwestycje, opracowane koncepcje gospodarowania wodami powierzchniowymi, program nawodnień rolniczych oraz sposobów wykorzystania zasobów wodnych za pomocą projektowanego drugiego zbiornika na Wiśle poniżej Włocławka.

Słowa kluczowe : Wisła, rolnictwo, susza, retencja, nawodnienia, The Vistula River, agriculture, drought, retention, irrigation,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 131 – 143
Bibliografia : 1. Kaczorowska Z., Opady w Polsce w przekroju wieloletnim Precipitation in Poland in Multiyear Section, Prace Geograficzne Geographical Studies 1962, issue 33, IG PAN.
2. Concept of Surface Water Management; Northern and Southern Part of the Włocławek Voivodeship, Voivodeship Office in Włocławek, 1986, 1987.
3. Kondracki J., Fizyczno geograficzna regionalizacja ziem polskich na tle podziału Europy Physical and Geographical Regionalisation of Polish Lands in the Background of European Division, Warszawa 1997.
4. Agricultural Irrigation Programme in the Kujawsko-Pomorskie Voivodeship, Kujawsko-Pomorski Land Reclamation and Water Installations Authority in Włocławek, 2207.
5. Report on the Environmental Condition of the Kujawsko-Pomorskie Voivodeship, VIEP Bydgoszcz 1999.
6. CSO Statistical Yearbook, Warszawa 2010.
7. Roguski et al., Warunki termiczne i opadowe w Bydgoszczy w latach 1945–1994 na tle lat 1848–1930 Thermal and Precipitation Conditions in Bydgoszcz in Years 1945–1994 in the Background of Years 1848–1930, Wiadomości IMUZ IMUZ News 1996, Vol. XIX, pp. 7–10.
8. Szablowski J., Wyniki badań nad wpływem melioracji wodnych na środowisko przyrodnicze i gospodarkę wodną województwa włocławskiego Results of Research on the Impact of Meliorations on the Environment and Water Management of the Włocławek Voivodeship, Zeszyty Naukowe WSHE Scientific Sheets WSHE 1998, Nauki Ekonomiczne Economic Studies, Vol. II, pp. 137–146.
9. Szablowski J., Wpływ małej retencji wodnej na warunki siedliskowe kształtujące produkcję rolniczą w regionie włocławskim na Kujawach Impact of Small Water Retention on Habitual Conditions Forming Agricultural Production in the Włocławek Region in Kujawy, Wiadomości Melioracyjne i Łąkarskie Meliorative and Meadow News 2004, issue 1, pp. 11–17.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. ,Babiński, Z. ,Habel, M. ,Kentzer, A. ,Giziński, A. ,Wojewódzka-Król, K. ,Rolbiecki, R. ,Sztobryn, M. ,Sasim, M. ,Kowalska, B. ,Szablowski, J. , The Vistula River and water management in agriculture. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

The Vistula River as a factor of development of the Kujawsko-Pomorskie Voivodeship

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Vistula River as a factor of development of the Kujawsko-Pomorskie Voivodeship

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Babiński, Z.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , babinski@gmail.com,
Habel, M.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , hydro.habel@gmail.com,
Kentzer, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , akentzer@umk.pl,
Giziński, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , agizinski@op.pl,
Wojewódzka-Król, K.
University of Gdańsk , krystyna@panda.bg.univ.pl,
Rolbiecki, R.
University of Gdańsk , rychur@panda.bg.univ.gda.pl,
Sztobryn, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marzenna.Sztobryn@imgw.pl,
Sasim, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marianna.Sasim@imgw.pl,
Kowalska, B.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Beata.Kowalska@imgw.pl,
Szablowski, J.
Kujawsko-Pomorski Land Reclamation and Water Installations Authority in Włocławek , janusz.szablowski@kpzmiuw.pl,
Brenda, Z.
Kujawsko-Pomorskie Office of Spatial and Regional Planning in Włocławek , sek.wloc@biuro-planowania.pl,
Abstrakty : The Vistula River constitutes a very important environmental and spatial element of the Kujawsko-Pomorskie Voivodeship. Its functioning and previous use cause many serious problems. Consequently, river development and full use of its values have become one of the most important aims of regional politics of the Voivodeship government. Construction of another barrage on the Vistula River below Włocławek is the priority. It should bring many measurable benefits in the social and economic sphere, as well as the environment. Ultimately, full river exploitation is assumed through construction of subsequent barrages and associated infrastructure, enabling the use of the waterway, tourism and use of water resources for agriculture.

Rzeka Wisła stanowi bardzo ważny element przyrodniczo-przestrzenny województwa kujawsko-pomorskiego. Jej funkcjonowanie i dotychczasowe wykorzystanie stwarza wiele poważnych problemów. W związku z tym zagospodarowanie rzeki i pełne wykorzystanie jej walorów stały się jednym z najważniejszych celów polityki regionalnej samorządu województwa. Priorytetem jest budowa kolejnego stopnia wodnego na Wiśle poniżej Włocławka. Realizacja tego obiektu ma przynieść wiele wymiernych korzyści. Dotyczy to szeroko rozumianej sfery społeczno-gospodarczej, jak i środowiska przyrodniczego. Docelowo przyjmuje się pełne wykorzystanie rzeki poprzez budowę kolejnych stopni wodnych i związanej z nimi infrastruktury, umożliwiającej uruchomienie drogi wodnej, turystyki, a także wykorzystanie zasobów wody dla rolnictwa.

Słowa kluczowe : Wisła, obszar wielofunkcyjny, walory, zagrożenia, polityka regionalna, stopień wodny, efekty rozwojowe, The Vistula River, multifunctional area, values, dangers, regional politics, barrage, developmental effects,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 144 – 152
Bibliografia : 1. Babiński Z., Procesy erozyjno-akumulacyjne poniżej stopnia wodnego Włocławek, ich konsekwencje i wpływ na morfodynamikę planowanego zbiornika Nieszawa Erosive and Accumulative Processes Below Włocławek Barrage, Their Results and Impact on Morphodynamics of Planned Nieszawa Reservoir, Toruń 1997.
2. Branicki A., Stopień wodny Włocławek-podstawowe cele i dane techniczne stopnia Włocławek Barrage – Basic Purposes and Technical Data of the Barrage in: Stopień wodny Ciechocinek na dolnej Wiśle – konieczność, główne uwarunkowania i sposób realizacji Ciechocinek Barrage on the Lower Vistula River – Necessity, Main Considerations and the Method of Implementation, Włocławek 1997.
3. Kondracki J., Geografia Polski – mezoregiony fizczno-geograficzne Geography of Poland – Physical and Geographical Mesoregions, PWN, Warszawa 1994.
4. Initial materials for update of the spatial development plan of the Kujawsko-Pomorskie Voivodeship and other studies owned by the Kujawsko-Pomorskie Spatial and Regional Planning Office in Włocławek.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. ,Babiński, Z. ,Habel, M. ,Kentzer, A. ,Giziński, A. ,Wojewódzka-Król, K. ,Rolbiecki, R. ,Sztobryn, M. ,Sasim, M. ,Kowalska, B. ,Szablowski, J. ,Brenda, Z. , The Vistula River as a factor of development of the Kujawsko-Pomorskie Voivodeship. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

The lower Vistula in the aspect of the E40 and E70 international shipping routes

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The lower Vistula in the aspect of the E40 and E70 international shipping routes

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Babiński, Z.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , babinski@gmail.com,
Habel, M.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , hydro.habel@gmail.com,
Kentzer, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , akentzer@umk.pl,
Giziński, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , agizinski@op.pl,
Wojewódzka-Król, K.
University of Gdańsk , krystyna@panda.bg.univ.pl,
Rolbiecki, R.
University of Gdańsk , rychur@panda.bg.univ.gda.pl,
Sztobryn, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marzenna.Sztobryn@imgw.pl,
Sasim, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marianna.Sasim@imgw.pl,
Kowalska, B.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Beata.Kowalska@imgw.pl,
Szablowski, J.
Kujawsko-Pomorski Land Reclamation and Water Installations Authority in Włocławek , janusz.szablowski@kpzmiuw.pl,
Brenda, Z.
Kujawsko-Pomorskie Office of Spatial and Regional Planning in Włocławek , sek.wloc@biuro-planowania.pl,
Marciniak, Ż.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , z.marciniak@kujawsko-pomorskie.pl,
Abstrakty : Throughout the history of Europe and the world, shipping routes have determined the develop¬ment of many civilisations, since it was along them that settlements and commerce developed, goods and people were transported, and later, industry was located. Currently, shipping routes are an important element in inland transport corridors. The European Union puts particular emphasis on the development of inland and rail transport to balance road transport, which is drastically expanding. Development of inland waterway transport routes in Poland has allies in intensely developing sea ports. The allies of the lower Vistula (dolna Wisła) are the ports in Gdańsk and Gdynia, for which construction of inland ports up-country is an opportunity to increase the trans-shipment capacity. Poland uses the potential of international inland waterways poorly when compared to other European Union countries, which results for instance from the bad technical condition of river engineering structures and from years of neglect in water management. The situation is further amplified by the lack of consistent laws regarding inland navigation and water management, as the responsibility for those issues is shared by several ministries, the institutions they are in charge of and local governments. Governments of the voivodeships situated along the planned international waterways E40 between Warsaw and Gdańsk (Mazowieckie, Kujawsko-Pomorskie, Pomorskie voivodeships) and E70 (Lubuskie, Wielkopolskie, Kujawsko-Pomorskie, Warmińsko-Mazurskie, Pomorskie voivodeships) can see both the transport and the tourism potential of Polish waterways. They have been working for many years to restore the rightful role of rivers and to bring about economic development using the advantages they offer.

W historii Europy i świata szlaki żeglugowe stanowiły o rozwoju wielu cywilizacji, gdyż to właśnie wzdłuż nich rozwijało się osadnictwo i handel, prowadzono transport towarów i osób, a następnie lokalizowano przemysł. Obecnie szlaki żeglugowe stanowią ważny element w śródlądowych korytarzach transportowych. Unia Europejska kładzie znaczny nacisk na rozwój transportu śródlądowego i kolejowego jako form równoważenia drastycznie rosnącego transportu drogowego. Sprzymierzeńcem rozwoju śród- lądowych szlaków transportowych w Polsce są silnie rozwijające się porty morskie, a w przypadku dolnej Wisły porty w Gdańsku i Gdyni, dla których szansą na zwiększenie możliwości przeładunkowych jest budowa śródlądowych portów w głębi kraju. Polska na tle krajów Unii Europejskiej w zakresie wykorzystania potencjału międzynarodowych śródlądowych szlaków żeglugowych klasyfikuje się nisko, czego powodem są m.in. zły stan techniczny budowli regulacyjnych i wieloletnie zaniedbania w gospodarce wodnej. Ponadto sytuację tę potęguje brak spójnego prawa w zakresie żeglugi śródlądowej i gospodarki wodnej, których kompetencje są umiejscowione w kilku ministerstwach, podległych im urzędach oraz w samorządach. Samorządy województw zlokalizowanych wzdłuż projektowanych międzynarodowych dróg wodnych E40 na odcinku Warszawa – Gdańsk (województwa: mazowieckie, kujawsko-pomorskie, pomorskie) oraz E70 (lubuskie, wielkopolskie, kujawsko-pomorskie, warmińsko-mazurskie, pomorskie), dostrzegają potencjał zarówno transportowy, jak i turystyczny polskich dróg wodnych. Od wielu lat współpracują na rzecz przywrócenia rzekom ich właściwej roli i doprowadzenia do aktywizacji gospodarczej z wykorzystaniem ich atutów.

Słowa kluczowe : szlaki żeglugowe, drogi wodne, żegluga śródlądowa, MDW E40, MDW E70, shipping route, waterways, inland navigation, E40 international waterway, E70 international waterway,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 153 – 168
Bibliografia : 1. White Paper, Brussels, 28 March 2011.
2. UNECE White Paper, Inland Transport Committee, New York and Geneva, 2011.
3. Drogi wodne Waterways, compilation edited by T. Tillinger, Volume 1, No. 8, Warsaw 1948.
4. European Agreement on Main Inland Waterways of International Importance (AGN), Geneva, 2008.
5. Koncepcja programowo-przestrzenna rewitalizacji śródlądowej drogi wodnej relacji wschód-zachód obejmującej drogi wodne: Odra, Warta, Noteć, Kanał Bydgoski, Wisła, Nogat, Szkarpawa oraz Zalew Wiślany (planowana droga wodna E70 na terenie Polski) Programme Spatial Concept for Revitalisation of the West-East Inland Waterway Consisting of the Waterways: the Oder River (Odra), the Warta River, the Noteć River, the Bydgoski Canal, the Vistula (Wisła), the Nogat River, the Szkarpawa River and the Vistula Lagoon (the planned E70 waterway in Poland), compilation prepared by a team consisting of: M. Czasnojść, K. Jędrzychowski, I. Kotowska et al., Made by the Redan company, Strategia programowa MDW E70 Programme Strategy for the E70 International Waterway, Vol. 1, Szczecin, December 2009.
6. Program rozwoju infrastruktury transportu wodnego śródlądowego w Polsce, cz. 1. Infrastructure Development Programme for Inland Waterway Transport and Water Tourism in Poland, Part 1: Analysis of the Functioning of Inland Waterway Transport and Water Tourism in Poland, Ministry of Transport, 2011.
7. Program rozwoju infrastruktury transportu wodnego śródlądowego w Polsce, cz. 2. Propozycja wieloletniego programu rozwoju infrastruktury transportu wodnego śródlądowego w Polsce Infrastructure Development Programme for Inland Waterway Transport and Water Tourism in Poland, part 2: Proposed long-Term Infrastructure Development Programme for Inland Waterway Transport in Poland, Ministry of Infrastructure, Warsaw, Rotterdam, July 2011.
8. Rewitalizacja drogi wodnej Wisła – Odra szansą dla gospodarki regionu Revitalisation of the Vistula-the Oder Waterway as an Opportunity for the Region’s Economy, Z. Babiński, ed., Bydgoszcz 2008.
9. The transport development strategy by 2020 (with perspective by 2030) adopted by the Council Ministers, the Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy, 22 January 2013.
10. Wisła. Monografia rzeki The Vistula. The River Monograph, Warsaw 1982.
11. Wojewódzka-Król K., Rolbiecki R., Mapa śródlądowych dróg wodnych. Diagnoza stanu i możliwości wykorzystania śródlądowego transportu wodnego w Polsce Map of Inland Waterways. Diagnosis of the Condition and Possibility of Using Inland Waterway Transport in Poland, Sopot 2008.
12. Woś K., Żegluga śródlądowa – szanse rozwoju Inland Navigation – Development Opportunities, Szczecin 2010.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. ,Babiński, Z. ,Habel, M. ,Kentzer, A. ,Giziński, A. ,Wojewódzka-Król, K. ,Rolbiecki, R. ,Sztobryn, M. ,Sasim, M. ,Kowalska, B. ,Szablowski, J. ,Brenda, Z. ,Marciniak, Ż. , The lower Vistula in the aspect of the E40 and E70 international shipping routes. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Flood control of the lower Vistula

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Flood control of the lower Vistula

Autorzy :
Majewski, W.
The Institute of Meteorology and Water Management, National Research Institute, Warsaw, wmaj@ibwpan.gda.pl,
Duchnowski, T. M.
Pomeranian School of Higher Education in Gdynia, dzimi102@wp.pl,
Kosiński, J.
The hydroplant in Włocławek , jędrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Zdulski, W.
ENERGA Invest SA , wzdulski@wp.pl,
Bolt, A.
Gdańsk University of Technology , adam.bolt@wilis.pg.gda.pl,
Jerzyło, P.
Gdańsk University of Technology, patrycja.jerzyło@wilis.pg.gda.pl,
Żelazo, J.
Warsaw University of Life Sciences , jan_zelazo@sggw.pl,
Babiński, Z.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , babinski@gmail.com,
Habel, M.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , hydro.habel@gmail.com,
Kentzer, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , akentzer@umk.pl,
Giziński, A.
Nicolaus Copernicus University in Toruń , agizinski@op.pl,
Wojewódzka-Król, K.
University of Gdańsk , krystyna@panda.bg.univ.pl,
Rolbiecki, R.
University of Gdańsk , rychur@panda.bg.univ.gda.pl,
Sztobryn, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marzenna.Sztobryn@imgw.pl,
Sasim, M.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Marianna.Sasim@imgw.pl,
Kowalska, B.
Institute of Meteorology and Water Management – National Research Institute , Beata.Kowalska@imgw.pl,
Szablowski, J.
Kujawsko-Pomorski Land Reclamation and Water Installations Authority in Włocławek , janusz.szablowski@kpzmiuw.pl,
Brenda, Z.
Kujawsko-Pomorskie Office of Spatial and Regional Planning in Włocławek , sek.wloc@biuro-planowania.pl,
Marciniak, Ż.
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz , z.marciniak@kujawsko-pomorskie.pl,
Kosiński, J.
The Włocławek Hydroelectric Power Plant / ENERGA SA , jedrzej.kosinski@energa-hydro.pl,
Abstrakty : So far it has been considered that the Włocławek reservoir is of little importance for flood protection of the downstream areas. The article shows the fallacy of this opinion. The Włocławek reservoir’s potential for flood water retention is herein determined. The impact of the Lower Vistula Cascade engineering on flood risk reduction is also analysed.

Dotychczas uznawano, że zbiornik włocławski ma znikome znaczenie dla ochrony przed powodzią terenów położonych poniżej. W artykule wykazano nieprawdziwość tej opinii. Określono możliwości zbiornika włocławskiego, jeśli wykorzysta się jego potencjał retencjonowania wód powodziowych. Przeanalizowano również wpływ kaskadowej zabudowy dolnej Wisły na redukcję zagrożeń powodziowych.

Słowa kluczowe : zagrożenia powodziowe, pchrona przeciwpowodziowa, redukcja zagrożeń powodziowych przez zbiornik włocławski, redukcja zagrożeń powodziowych poprzez zbiorniki Kaskady Dolnej Wisły, flood risk, flood control, flood risk reduction by the Włocławek reservoir, flood risk reduction by the Lower Vistula Cascade reservoirs,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 2
Strony : 169 – 185
Bibliografia : 1. Instrukcja gospodarowania wodą na stopniu wodnym Włocławek Instructions for water management at the Włocławek barrage, Usługi Projektowe Studialne i Badawcze, Anna Śliwińska, Msc. Eng., 2006.
2. Dokumentacja ruchowa elektrowni wodnej we Włocławku Operating documentation of the hydroelectric plant in Włocławek (1971–2011).
3. Kosiński J., Ochrona przeciwpowodziowa – co mógłby Włocławek Flood control – how Włocławek could contribute, Gospodarka Wodna 2013, issue 11.
4. Malinowski R., Założenia techniczno-ekonomiczne rozwoju polskiej hydroenergetyki do 2020 roku Technical and economic assumptions for development of the Polish hydropower sector by 2020, BSiPE Energoprojekt, Warsaw 1990.
DOI :
Cytuj : Majewski, W. ,Duchnowski, T. M. ,Kosiński, J. ,Zdulski, W. ,Bolt, A. ,Jerzyło, P. ,Żelazo, J. ,Babiński, Z. ,Habel, M. ,Kentzer, A. ,Giziński, A. ,Wojewódzka-Król, K. ,Rolbiecki, R. ,Sztobryn, M. ,Sasim, M. ,Kowalska, B. ,Szablowski, J. ,Brenda, Z. ,Marciniak, Ż. ,Kosiński, J. , Flood control of the lower Vistula. Acta Energetica nr 2/2013
[Top]

Hydropower and its development

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Hydropower and its development

Autorzy :
Steller, J.
The Szewalski Institute of Fluid-Flow Machinery of the Polish Academy of Sciences , steller@imp.gda.pl,
Abstrakty : Even if the documented history of hydropower reaches back as far as 5000 years ago, it owes its rapid acceleration in growth to the industrial revolution at the beginning of the nineteenth century. The end of the twentieth century brought about new challenges associated, on the one hand, with a growing demand for ancillary grid services, and on the other with new requirements for mitigating the environmental impact. Hydropower technology expansion had come about in a manner aiming to at least partially exploit the mechanical energy of sea and ocean waters. This study points out to the most important trends in and barriers to hydropower development, with particular focus on the situation in Poland. This author sees the main threats to Polish hydropower development in how it is perceived solely through the prism of the generation of a particular volume of green energy, and a total underestimation of the quality of electricity supply and the numerous non-energy benefits resulting from hydroelectric power plant operation.

Chociaż udokumentowana historia energetyki wodnej liczy z górą 5000 lat, to dopiero za sprawą rewolucji przemysłowej u progu XIX stulecia jej rozwój doznał gwałtownego przyspieszenia. Pod koniec XX wieku pojawiły się nowe wyzwania, związane z jednej strony z rosnącym zapotrzebowaniem na usługi systemowe, a z drugiej z nowymi wymaganiami dotyczącymi redukcji oddziaływania na środowisko przyrodnicze. Doszło do ekspansji technologii hydroenergetycznych w sposób zmierzający do przynajmniej częściowego wyzyskania energii mechanicznej wód morskich i oceanicznych. W pracy wskazano na najważniejsze trendy i bariery rozwojowe energetyki wodnej, zwracając szczególną uwagę na sytuację w Polsce. Głównych zagrożeń dla polskiej energetyki wodnej autor upatruje w postrzeganiu jej wyłącznie poprzez pryzmat produkcji określonego wolumenu zielonej energii przy całkowitym niedocenianiu jakości tych dostaw oraz licznych korzyści pozaenergetycznych, wynikających z funkcjonowania elektrowni wodnych.

Słowa kluczowe : energetyka wodna, elektrownia wodna, hydrozespół, potencjał hydroenergetyczny, hydropower, hydroelectric power plant, hydroelectric set, hydropower potential,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 3
Strony : 7 – 31
Bibliografia : 1. Goldemberg J. (Ed.), World Energy Assessment, United Nations Development Programme, New York 2000.
2. Goldemberg J., Johansson T. (ed.), World Energy Assessment. Overwiew. 2004 Update, United Nations Development Programme, New York 2004.
3. 2012 Key World Energy Statistics, OECD/IEA, Paris, 2012.
4. BP Statistical Review of World Energy, June 2012, BP, London 2012
5. Iancu I., Clarke A.W., Trinnaman J.A. et al., 2010 Survey of Energy Resources, World Energy Council, London 2010.
6. US Energy Information Administration, International Energy Outlook 2011, DOE/EIA-0484 (2011), September 2011.
7. Edenhofer O., Madruga R.P., Sokona Y. et al., Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation. Special Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Cambridge University Press, New York 2012.
8. Hoogwijk M., Graus W., Global potential of renewable energy sources: A literature assessment. Background report, ECOFYS, March 2008.
9. Giesecke J., Mosonyi E., Wasserkraftanlagen. Planung, Bau und Betrieb. Springer-Verlag, Berlin/Heidelberg/New York 1998.
10. Raabe J., Hydraulische Maschinen und Anlagen. Zweite Auflage. VDI-Verlag GmbH, Düsseldorf 1989.
11. Raabe J., Hydro Power. The design, use and function of hydromechanical, hydraulic and electrical equipment, VDI-Verlag GmbH, Düsseldorf 1985.
12. Hoffmann M. (editor.), Małe elektrownie wodne. Poradnik Small Hydropower Plants. A Guide, Nabba sp. z o.o., Warsaw 1991.
13. Lewandowski W., Proekologiczne odnawialne źródła energii Environment-friendly renewable energy sources, WNT, Warsaw 2006.
14. Kreiner R., Die vorindustrielle Turbinenmühle: Eine angepasste und ressourcenschonende Technik in: Kleine Betriebe – angepasste Technologie? Hoffnungen, Erfahrungen und Ernüchterungen aus sozial- und technikhistorischer Sicht, Hrsg. von Reinhold Reith und Dorothea Schmidt, Waxmann, Münster 2002.
15. Krzyżanowski W., Turbiny wodne. Konstrukcja i zasady regulacji Water turbines. Design and control principles, WNT, Warsaw 1971.
16. Jackowski K., Elektrownie wodne. Turbozespoły i wyposażenie Hydroelectric plants. Hydraulic units and equipment, WNT, Warsaw 1970.
17. Michałowski S., Plutecki J., Energetyka wodna Hydropower, WNT, Warsaw 1975.
18. Spoz J. (editor),100 lat energetyki wodnej na Ziemiach Polskich One hundred years of hydropower at Polish Territories, Towarzystwo Elektrowni Wodnych, August 1998.
19. Steller J., Problemy energetyki wodnej Problems of hydropower, Archiwum Energetyki 2003, Vol. XXXII, issue 3–4, pp. 35–70.
20. Steller J., Energetyka wodna w Polsce – niepodjęte wyzwanie Hydropower in Poland – an unclaimed challenge in: Stan Pozyskiwania Odnawialnych Źródeł Energii w Polsce. Current use of Renewable Energy Sources in Poland International Scientific Conference, Łomża 2009, pp. 69–84.
21. Zimny J. et al., Directions in development of hydropower in the world, in Europe and Poland in the period 1995–2011, Renewable and Sustainable Energy Reviews 2013, issue 21, pp. 117–130.
22. Cap F., Graue Energie und der Treibhauseffekt, Österreichische Zeitschrift für Energiewirtschaft 1992, issue 45, H.12, pp. 507–519.
23. Deane J.P., O’Gallachoir B.P., McKeogh E.J., Techno-economic review of existing and new pumped hydro energy storage plant, Renewable and Sustainable Energy Reviews 2010, issue 14, pp. 1293–1302.
24. Mearn E., German power grids increasingly strained. June 1st, 2012, http://www.theoildrum.com/tag/german_electric_power_grid.
25. Zuber M., Renaissance for pumped storage in Europe, HRW, July- August 2011, pp. 14–20.
26. Killingtveit Å. (ed.), Hydropower development, Vol. 4, pp. 8–11, Norwegian University of Science and Technology, Dept. Hydraulic and Environmental Engineering, Trondheim 1992–2003.
27. Guide on How to Develop a Small Hydropower Plant, ESHA, Brussels, 2004 (CD ROM).
28. 2013 IHA Hydropower Report, International Hydropower Association 2013.
29. Bayar T., Tidal technologies drive commercialization in the UK, HRW, March-April 2013, pp. 20–22.
30. Ruprecht A., Bauer N., Oakley M., Development of a hydrokinetic turbine for decentralized electricity production in developing countries, Hidroenergia 2012, Wroclaw, May 2012, Book of Abstracts, Paper 2B.3.
31. Fasol K.H., Zur Entwicklungsgeschichte der Regelung der Wasserturbinen. 10. Internationales Seminar „Wasserkraftanlagen. Wasserkraft – Energienutzung an der Wende zum 3. Jahrtausend”, Schriftenreihe der TU Wien, TU Wien, 1998, pp. 17–46.
32. Gschwandtner M., Gold aus den Gewässern. Viktor Kaplans Weg zur schnellsten Wasserturbine. GRIN Verlag, 2. Auflage, Salzburg 2011.
33. Miller H., Die Harza Turbine – Ursprung der modern¬en Niederdruckkonzepte. 3. Internationales Seminar „Wasserkraftanlagen. Niederdruckanlagen”, Schriftenreihe der TU Wien, Eigenverlag der TU Wien, 1984, pp. 81–101.
34. Chmielewski S., Modernizacja turbozespołów klasycznych Francisa w Elektrowni Wodnej Solina Upgrade of classic Francis turbines in Solina Hydropower Plant, Seminar „Odbudowa i modernizacja elektrowni wodnych – doświadczenia polskie i europejskie Reconstruction and rehabilitation of hydropower plants – Polish and European experience”, TEW/ESP, WTC Gdynia, April 2000, pp. 5–13.
35. Steller J., Kaniecki M., Henke A. et al., Turbiny wodne o przepływie poprzecznym w programie prac badawczo-rozwojowych IMP PAN Cross-flow water turbines in the R&D programme of the IMP PAN, XII Power Engineering Seminar 2003 „Aktualne problemy przepływowe, konstrukcyjne i eksploatacyjne maszyn i urządzeń hydraulicznych Current problems of hydraulic machinery and equipment flow, design and operation”, Silesian University of Technology, Institute of Power Engineering and Turbomachinery, Prace naukowe, monografie, konferencje Scientific studies, monographs, conferences, 1.03.2003, issue 11, Gliwice, pp. 191–204.
36. Leclerc M., The Very Low Head Turbine confirms its extremely low environmental impact and enters into industrial phase, Hidroenergia 2010, Lausanne, June 2010, Paper 3B.07.
37. Harnessing the power of the ocean. HyPower, Voith Hydro Holding GmbH & Co. KG, No. 20, Summer 2011, pp. 28–31.
38. Wilski T., Odbudowa i budowa małych elektrowni wodnych w Polsce Reconstruction and construction of small hydropower plants in Poland, Techno-Scientific Session CPBR Nr. 5.1, Symposium: „Mała energetyka. Stan obecny i perspektywy rozwoju Small hydropower. Current state and development prospects”, Conference proceedings, Gdańsk, 28.09.1990, IMP PAN, pp. 169–178.
39. Kowalczyk M., Inwentaryzacja obiektów piętrzących Inventory of damming facilities. II. International Trade Fair for Renewable Energy and Energy Efficiency RENEXPO Poland, Conference proceedings: „Dziś i jutro energetyki wodnej w Polsce i w Unii Europejskiej” Current status and outlook of hydropower in Poland and the European Union, Gdańsk/Warsaw, 18.10.2012.
40. Small Hydropower Roadmap, Condensed research data for EU-27, ESHA 2012.
41. Steller J., Realizacja projektu SHP STREAMMAP dobiegła końca The implementation of SHP STREAMMAP project has come to the end, Energetyka Wodna 2012, Issue 3, pp. 28–33.
42. Sawicka E., Łyskawa P., Zmiany regulacji prawnych dla producentów zielonej energii Amendments to the legal regulation for green energy producers, Energetyka Wodna 2012, issue 4, pp. 22–22.
DOI :
Cytuj : Steller, J. , Hydropower and its development. Acta Energetica nr 3/2013
[Top]

Hydroelectricity and ecological considerations. Falsification of the environmental reality by the opponents of hydropower

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Hydroelectricity and ecological considerations. Falsification of the environmental reality by the opponents of hydropower

Autorzy :
Steller, J.
The Szewalski Institute of Fluid-Flow Machinery of the Polish Academy of Sciences , steller@imp.gda.pl,
Giziński, J.
University of Nicolaus Copernicus in Toruń , agizinski@op.pl,
Abstrakty : Opponents of hydroelectricity claim falsely that hydrotechnical development of the Lower Vistula River constitutes implementation of Edward Gierek’s concept of bringing only environmental damage1. Statements on the negative environmental impact of constructing small hydroelectric power stations (SHPS) are equally groundless. Permanent protests against the construction of dams and river damming, regardless of the motivations and will of protesters, increase energy dependence on Russia, and preserves the poor, post-Bierut hydrological situation2. The main fallacy made by hydropower opponents is the alternative treatment of power and environmental purposes. Environmental errors consist in continuous omission of even the most obvious positive ecological effects of constructing river dams and – what is especially reprehensible – inventing non-existent threats, e.g. lethal concentration of toxic heavy metals in deposits of the Włocławek Reservoir or the detrimental impact of warming up water in stage of falls on the fish population below the dam.

Przeciwnicy energetyki wodnej bezpodstawnie twierdzą, że hydrotechniczna zabudowa dolnej Wisły to realizacja koncepcji Edwarda Gierka, przynosząca wyłącznie szkody przyrodnicze. Równie bezpodstawne są twierdzenia o negatywnych skutkach środowiskowych budowy małych elektrowni wodnych (MEW). Permanentne protesty przeciwko budowie zapór i podpiętrzaniu rzek, niezależnie od motywacji i woli protestujących, zwiększają energetyczną zależność od Rosji i utrwalają fatalną, pobierutowską sytuację hydrologiczną. Głównym błędem logicznym adwersarzy energetyki wodnej jest alternatywne traktowanie celów energetycznych i środowiskowych, a błędy przyrodnicze polegają na uporczywym pomijaniu nawet najbardziej oczywistych, pozytywnych skutków ekologicznych budowy zapór na rzekach oraz – co jest szczególnie naganne – wymyślaniu zagrożeń nieistniejących, np. śmiercionośnego stężenia toksycznych metali ciężkich w osadach zbiornika włocławskiego lub zgubnego wpływu podgrzania wody w podpiętrzeniach na populacje ryb poniżej zapory.

Słowa kluczowe : zbiornik włocławski, stopień Siarzewo, małe elektrownie wodne, korytarz ekologiczny, dolna Wisła, bioróżnorodność, Natura 2000, zasada przezorności, Włocławek Reservoir, Siarzewo stage of fall, small hydroelectric power stations, ecological corridor, Lower Vistula River, biodiversity, Natura 2000, precautionary principle,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 3
Strony : 32 – 44
Bibliografia : 1. Bałazy S., Ryszkowski L., Strategia ochrony żywych zasobów w Polsce Strategy of Protecting Living Resources in Poland, Institute for Agricultural and Forest Environment Research, Poznań, 1991.
2. Błędzki L.A., Ekologia zooplanktonu Zbiornika Włocławskiego The Ecology of Zooplankton in the Włocławek Reservoir, Doctoral thesis, in litt., Institute of Hydrobiology at the Nicolaus Copernicus University in Toruń, 1989.
3. Bohr R., Giziński A., Wstępne studia hydrobiologiczne nad niektórymi elementami flory i fauny Brdy oraz jeziora Stoczek jako terenu przyszłego zbiornika zaporowego pod Koronowem Initial Hydrobiological Studies of Some Elements of Flora and Fauna of the Brda River and Stoczek Lake as the Area of Future Dam Reservoir near Koronowo, Przyroda Polski Zachodniej 1960 Nature of Western Poland, Vol. 4, issue 3–4, pp. 47–69.
4. Bukowski Z., Zadania samorządu powiatowego i gminnego w zakresie ochrony środowisk, wynikające z dostosowania do prawodawstwa Wspólnoty Europejskiej Tasks of Poviat and Commune Government Within the Scope of Environmental Protection Resulting from Adjustment to Legislation of the European Community, in: Harmonizacja polskiego prawa ochrony środowiska ze standardami europejskimi. Zadania organów administracji w zakresie ochrony środowiska Harmonisation of the Polish Environmental Protection Law With European Standards. Tasks of Government Authorities Within the Scope of Environmental Protection pp. 43–59, Przysiek near Toruń, 2004.
5. Churski Z. (ed.), Uwarunkowania przyrodnicze i społeczno-ekonomiczne zagospodarowania dolnej Wisły Environmental and Socio-Economic Considerations of Development of the Lower Vistula River, Toruń, 1993.
6. Dembowska E., Fitoplankton Zbiornika Włocławskiego w latach 1994–2000 Phytoplankton of the Włocławek Reservoir 1994–2000, doctoral thesis, Institute of Hydrobiology of the Nicolaus Copernicus University in Toruń, 2002.
7. Giziński A., Kentzer A., Żytkowicz R., Ekologiczne skutki kaskadowej zabudowy dolnej Wisły (prognoza oparta na wynikach badań zbiornika włocławskiego) Ecological Consequences of Cascade Development of the Lower Vistula River (Forecast Based on Findings of Research of the Włocławek Reservoir, in: Churski Z. (ed.), Uwarunkowania przyrodnicze i społeczno-ekonomiczne zagospodarowania dolnej Wisły Environmental and Socio-Economic Considerations of Development of the lower Vistula River, Pub. TNT 1993, pp. 179–188.
8. Giziński A., Paliwoda A., The Bottom Fauna of the Water Reservoirs Which Newly Came into Being in the Neighbourhood of the Koronowo Dam Reservoir, Research Bulletin of the NCU in Toruń, Limnological Papers 1993, issue 7, pp. 95–108.
9. Giziński A., Wolnomiejski N., Fauna denna Zbiornika Koronowskiego w pierwszych latach po zalaniu The Bottom Fauna of the Koronowo Reservoir in the First Years After Flooding Research Bulletin of the Nicolaus Copernicus University in Toruń, Biology 1966, issue 9, pp. 117–128.
10. Giziński A., Wolnomiejski N., Zoobenthos of Koronowo Dam Reservoir in its 10th and 15th year of existence. AUNC Toruń, Limnological Papers 1982, issue 13, pp. 35–50.
11. Giziński A., Żytkowicz R., Wstępna hydrobiologiczna charakterystyka zbiornika włocławskiego Initial Hydrobiological Characteristics of the Włocławek Reservoir, XII Congress of Polish Hydrobiologists in Lublin, summarises of papers, pp. 67–68, 1983.
12. Kakareko T., Ekologia leszcza (Abramis brama L.) w zbiorniku włocławskim Ecology of Bream (Abramis brama L.) in the Włocławek Reservoir, doctoral thesis, Institute of Hydrobiology at the Nicolaus Copernicus University in Toruń, 2000.
13. Kentzer A., Giziński A., Zmiany jakości wód dolnej Wisły w latach 1986–2009 Change in Water Quality in the Lower Vistula River 1986–2009, Acta Energetica 2013, issue 2/15, pp. 91–101.
14. Lessard J.I., Hayes D.B., Effects of Elevated Water Temperature of on Fish and Macroinvertebrate Communities below Small Dams. River Res. Applic 19, 7, pp. 721–732.
15. Mastalerz P. 2005. Ekologiczne kłamstwa ekowojowników Ecological Lies of Eco-Warriors, edition II, Pub. Chemiczne, Wrocław 2005, p. 196.
16. Matuszkiewicz J.M., W. Wiśniewolski., in litt, Zmiany środowiska przyrodniczego obserwowane w okresie funkcjonowania zbiornika Changes in the Environment Observed in the Period of Reservoir Activity, Vol. II, Attachment 1, Warszawa, December 2002.
17. Napiórkowski P., in litt., Zooplankton dolnej Wisły na odcinku od Wyszogrodu do Torunia, 2002. Wpływ zbiornika włocławskiego na strukturę tego zgrupowania Zooplankton of the Lower Vistula River on the Section from Wyszogród to Toruń, 2002. Impact of the Włocławek Reservoir on the Structure of This Grouping Doctoral thesis, Institute of Hydrobiology at the Nicolaus Copernicus University in Toruń, 2002.
18. Półtorak T., Zooplankton of the Postgravel Pitponds of Rzeszów Dam Reservoir Covering Their Area Now, Part II, Zooplankton of the Dam Reservoir, AUNC Toruń, Limnological Papers 1922, issue 17, pp. 73–89.
19. Wolnomiejski N., Giziński A., Bottom fauna of the Koronowo Dam Reservoir in its fifth and sixth year of existence, AUNC Toruń, Limnological Papers 1976, issue 9, pp. 125–137.
20. Zauke G.P., Bohlke J., Żytkowicz R. et al, Trace Metals in Tripton, Zooplankton, Zoobenthos, Reeds and selected Lakes in North – Central Poland. Internat, Rev. Hydrobiol. 1988, 83, pp. 5–6, 505–526.
21. Żbikowski J., Struktura populacji pelofilnego mabrozoobentosu zbiornika włocławskiego Structure of the Population of Pelophilic Macrozoobenthos of the Włocławek Reservoir, doctoral thesis, in litt., Department of Hydrobiology, Nicolaus Copernicus University in Toruń, 1985.
22. Żelazo J., Uwarunkowania przyrodnicze zagospodarowania dolnej Wisły Environmental Considerations of Development of the Lower Vistula River, Acta Energetica 2013, issue 2/15, pp. 69–76.
DOI :
Cytuj : Steller, J. ,Giziński, J. , Hydroelectricity and ecological considerations. Falsification of the environmental reality by the opponents of hydropower. Acta Energetica nr 3/2013
[Top]

The development of hydro power in Poland. The most important hydro engineering facilities

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The development of hydro power in Poland. The most important hydro engineering facilities

Autorzy :
Steller, J.
The Szewalski Institute of Fluid-Flow Machinery of the Polish Academy of Sciences , steller@imp.gda.pl,
Giziński, J.
University of Nicolaus Copernicus in Toruń , agizinski@op.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw , wmaj@ibwpan.gda.pl,
Abstrakty : Poland is a country with scarce water resources, which places it in this regard at the end of the list of European countries. Also the capacity of retention reservoirs in Poland is very small compared to other neighbouring European countries, and does not exceed 6% of the average annual runoff from its territory. This results in the low hydropower potential. What is more, this low potential is used to a limited extent only, in contrast to most European countries. The first hydropower facilities were built in Poland in the interwar period. The development of hydropower facilities intensified in Poland after World War II. They were the low and high head plants, but also facilities with equilibrium reservoirs and reversible units. After World War II, in Poland, within its new borders, there were a lot of small hydropower plants, which initially were ignored by utility companies and were devastated. Later, they were gradually activated. The construction of new facilities, modernization of existing ones, as well as reconstruction of those degraded, are often obstructed by significant ecological restrictions. This paper presents these processes and describes the major hydropower facilities in Poland.

Polska jest krajem o skromnych zasobach wodnych, co stawia nas pod tym względem na końcu listy krajów europejskich. Również pojemność zbiorników retencyjnych w Polsce jest bardzo niska w porównaniu z innymi sąsiadującymi z nami krajami europejskimi i nie przekracza 6% średniego rocznego odpływu z terenu kraju. Wynikiem tego jest również niski potencjał hydroenergetyczny. Co więcej, ten niski potencjał jest wykorzystany jedynie w niewielkim stopniu w przeciwieństwie do większości krajów europejskich. Pierwsze obiekty hydroenergetyczne w Polsce powstały w okresie międzywojennym. Rozwój inwestycji hydroenergetycznych nastąpił w Polsce po II wojnie światowej. Były to elektrownie niskiego i wysokiego spadu, ale również obiekty ze zbiornikami wyrównawczymi, posiadające jednostki odwracalne. Po II wojnie światowej na terenie Polski, w nowych granicach, było bardzo dużo małych elektrowni wodnych, które w początkowym okresie nie stanowiły zainteresowania organizacji energetycznych i ulegały dewastacji. Później zaczęto je stopniowo uruchamiać. Na przeszkodzie budowy nowych, modernizacji istniejących lub odbudowy zdegradowanych obiektów często jednak stają znaczne ograniczenia ekologiczne. W artykule przedstawiono te procesy, jak również opis istniejących większych obiektów hydroenergetycznych w Polsce.

Słowa kluczowe : zasoby wodne, potencjał hydroenergetyczny, elektrownie wodne, elektrownie szczytowo-pompowe, water resources, hydropower potential, hydropower plants, pumped-storage plants,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 3
Strony : 45 – 59
Bibliografia : 1. Kaskada Dolnej Wisły The Lower Vistula Cascade, PROEKO Warsaw 1993
2. Majewski W., Wykorzystanie dolnej Wisły do celów energetycznych i żeglugowych Use of the Lower Vistula River for power generation and navigation, ENERGA SA, Gdańsk 2011.
3. Majewski W. et al., Charakterystyka Raduni i jej zlewni w świetle RDW Characteristics of the Radunia River and its catchment in the light of WFD, IBW PAN Publishers, Gdańsk 2005.
4. Małe elektrownie wodne – poradnik Small hydropower plants – a guide, edited by M. Hoffmann, Warsaw 1991.
5. Michałowski S., Plutecki J., Energetyka wodna Hydropower generation, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warsaw 1975.
6. Wisła. Monografia rzeki The Vistula, A monograph of the river, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warsaw 1982.
7. Zbiorniki wodne w Polsce Water reservoirs in Poland, KZGW, Warsaw 2011.
DOI :
Cytuj : Steller, J. ,Giziński, J. ,Majewski, W. , The development of hydro power in Poland. The most important hydro engineering facilities. Acta Energetica nr 3/2013
[Top]

Start-up of a power unit of a thermal power plant auxiliary system with supply from a hydropower plant

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Start-up of a power unit of a thermal power plant auxiliary system with supply from a hydropower plant

Autorzy :
Steller, J.
The Szewalski Institute of Fluid-Flow Machinery of the Polish Academy of Sciences , steller@imp.gda.pl,
Giziński, J.
University of Nicolaus Copernicus in Toruń , agizinski@op.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw , wmaj@ibwpan.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology , z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology , k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Abstrakty : This article discusses the issues related to a power unit of a thermal power plant start-up with the use of a hydropower plant. Hydropower plant can supply and will enable start-up of auxiliary equipment in a power unit of a thermal power plant. Due to high capacity of auxiliary drives, start-up of auxiliaries in a thermal power plant after blackout (and boiler shutdown) is not possible from emergency energy sources in the power plant. In such a case an external electricity source with high capacity is required.

W artykule przedstawiono zagadnienia związane z rozruchem bloku elektrowni cieplnej z wykorzystaniem elektrowni wodnej. Elektrownia wodna zasila i umożliwia rozruch urządzeń potrzeb własnych bloku elektrowni cieplnej. Rozruch urządzeń potrzeb własnych cieplnej elektrowni systemowej po blackout (i wyłączeniu kotła), ze względu na duże moce napędów potrzeb własnych, nie jest możliwy z samostartujących źródeł energii na terenie danej elektrowni. Wymagane jest wówczas zewnętrzne źródło energii elektrycznej dużej mocy.

Słowa kluczowe : blackout, odbudowa systemu elektroenergetycznego, urzędzenia potrzeb własnych elektrowni, blackout, power system restoration, auxiliary systems,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 3
Strony : 60 – 69
Bibliografia : 1. Bajorek Z., Teoria maszyn elektrycznych Theory of electric machines, Warsaw 1982.
2. Study of operation of Włocławek Hydropower Plant on a separate grid. Report of the experiment on start-up of a 200 MW power unit no. 6 in Pątnów Power Plant with auxiliary supply from Włocławek Hydropower Plant of 20/06/1998, Institute of Power Engineering Gdańsk Division, Control Department, Warsaw 1998.
3. Study of rotational speed and voltage control system for hydroelectric sets in Włocławek Hydropower Plant in order to determine their technical condition, scope of upgrading and capability of operation on the separate grid in the case of blackout in the KSE (NPS), Institute of Power Engineering Gdańsk Division, Department of Electrohydraulic Equipment, Warsaw 1998.
4. Kundur P., Power System Stability and Control, McGraw-Hill, Inc., New York 1993.
5. Laudyn D., Pawlik M., Strzelczyk F., Elektrownie Power plants, Warsaw 1995.
6. Pawlik M., Skierski J., Układy i urządzenia potrzeb własnych elektrowni Auxiliary systems and equipment in power plants, Warsaw 1986.
7. Szczerba Z., Lubośny Z., Zajczyk R., Modelowanie rozruchów urządzeń potrzeb własnych bloków elektrowni cieplnych przy zasilaniu z odległych elektrowni wodnych w programie PSLF Modelling of start-up of auxiliary equipment of power units in thermal power plants with supply from distant hydropower plants in the PSLF program. Stage II. Analiza rozruchu układu potrzeb własnych i toru przesyłowego elektrownia wodna Włocławek – elektrownia Pątnów Analysis of start-up of the auxiliary system and Włocławek Hydropower Plant – Pątnów Power Plant transmission line, Unipol s.c., March 2000.
8. Skierski J., Nieliniowy model matematyczny silnika asynchronicznego do analizy stanów przejściowych w trakcie wybiegu grupowego Non-linear mathematical model of asynchronous motor for analysis of transients during group operation, Przegląd Elektrotechniczny 1978, R LIV, z. 2.
9. Śliwiński T., Głowacki A., Parametry rozruchowe silników indukcyjnych Start-up parameters of induction motors, Warsaw 1982.
10. Janiczek R., Eksploatacja elektrowni cieplnych Operation of thermal power stations, Warsaw 1980.
DOI :
Cytuj : Steller, J. ,Giziński, J. ,Majewski, W. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. , Start-up of a power unit of a thermal power plant auxiliary system with supply from a hydropower plant. Acta Energetica nr 3/2013
[Top]

The Lower Vistula Cascade

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The Lower Vistula Cascade

Autorzy :
Steller, J.
The Szewalski Institute of Fluid-Flow Machinery of the Polish Academy of Sciences , steller@imp.gda.pl,
Giziński, J.
University of Nicolaus Copernicus in Toruń , agizinski@op.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw , wmaj@ibwpan.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology , z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology , k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Ankiersztejn, I.
DHV Hydroprojekt sp. z o.o. , biuro@hydroprojekt.com.pl,
Abstrakty : This article outlines the development and modifications of the Lower Vistula Cascade concept in order to meet changing requirements for utilisation of the river for power generation and navigation purposes. In the years 1957–1993 the Lower Vistula Cascade concept was modified in order to achieve the maximum power generation capacity (an example was the high efficiency of the hydropower station at the Włocławek Barrage, built in 1970 as the first and so far the only barrage of the proposed cascade). In the 1990s the potential economic benefits of the Vistula River management were re-evaluated in favour of natural and landscape merits, and another multi-variant modification of the Lower Vistula Cascade concept was carried out applying the principles of sustainable development and environmental protection. The analysis of the cascade variants considered in 1999 led to the conclusion that there is no justification for the project implementation, with the exception of the barrage located downstream of Włocławek (Nieszawa- Ciechocinek), the construction of which is essential for the Włocławek Barrage safety.

W artykule przedstawiono zarys tworzenia i modyfikacji koncepcji budowy Kaskady Dolnej Wisły (KDW) jako sposobu zagospodarowania rzeki do celów energetycznych i żeglugowych. W latach 1957–1993 koncepcja KDW została zmodyfikowana w celu uzyskania maksymalnych efektów energetycznych (przykładem była wysoka efektywność elektrowni wodnej przy stopniu wodnym Włocławek, zbudowanym w 1970 roku jako pierwszy i jedyny stopień projektowanej kaskady). W latach 90. potencjalne korzyści z wykorzystania gospodarczego Wisły uległy przewartościowaniu na rzecz walorów przyrodniczych i krajobrazowych, a kolejna wielowariantowa modyfikacja koncepcji KDW została przeprowadzona przy zastosowaniu zasad ekorozwoju i ochrony środowiska przyrodniczego. Analiza wariantów kaskady, rozpatrywanych w 1999 roku, doprowadziła do wniosku o braku uzasadnienia realizacji tego przedsięwzięcia z wyjątkiem stopnia wodnego poniżej Włocławka (Nieszawa-Ciechocinek), którego budowa jest niezbędna dla zabezpieczenia stopnia we Włocławku.

Słowa kluczowe : energetyka wodna, stopień wodny, kaskada stopni piętrzących, przełyk instalowany elektrowni (Qinst.), moc instalowana elektrowni, hydropower, barrage, barrage cascade, installed discharge (Qinst.), installed capacity,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 3
Strony : 70 – 78
Bibliografia : 1. Kaskada Dolnej Wisły. Koncepcja 1957 The Lower Vistula Cascade. The 1977 Concept, CBS i PBW Hydroprojekt, Warsaw 1957.
2. Kaskada Dolnej Wisły. Wstępna analiza ekonomiczna Etap II “The Lower Vistula Cascade. Preliminary Economic Analysis Phase II, BSiPE Energoprojekt Warsaw, Hydroprojekt Warszawa sp. z o.o., Warsaw 1993.
3. Koncepcja zagospodarowania dolnej Wisły A Concept of the Lower Vistula River’s Management, Hydroprojekt Warszawa sp. z o.o., Warsaw 1999.
4. Raport Zespołu Ekspertów w sprawie budowy stopnia wodnego Nieszawa-Ciechocinek dla zabezpieczenia stopnia Włocławek Expert Team’s Report on the Nieszawa-Ciechocinek Barrage Construction for Protection of the Włocławek Barrage, Warsaw 2000.
5. Budowa stopnia wodnego w Nieszawie-Ciechocinku. Koncepcja programowo-przestrzenna z wariantowym studium wykonalności. Część I i II Construction of Barrage in Nieszawa-Ciechocinek. Programme-Spatial Concept with Multi-Variant Feasibility Study,. Parts I and II Hydroprojekt Warszawa sp. z o.o., Warsaw 2002–2005.
6. Polityka energetyczna Polski do 2030 roku The Polish Energy Policy until 2030, Ministry of Economy, Warsaw 2009.
DOI :
Cytuj : Steller, J. ,Giziński, J. ,Majewski, W. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Ankiersztejn, I. , The Lower Vistula Cascade. Acta Energetica nr 3/2013
[Top]

Barrage in Włocławek

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Barrage in Włocławek

Autorzy :
Steller, J.
The Szewalski Institute of Fluid-Flow Machinery of the Polish Academy of Sciences , steller@imp.gda.pl,
Giziński, J.
University of Nicolaus Copernicus in Toruń , agizinski@op.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw , wmaj@ibwpan.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology , z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology , k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Ankiersztejn, I.
DHV Hydroprojekt sp. z o.o. , biuro@hydroprojekt.com.pl,
Tersa, A.
ENERGA Hydro sp. z o.o. , andrzej.tersa@energa.pl,
Abstrakty : The barrage (SW) in Włocławek was designed as one of eight barrages in the Lower Vistula Cascade, located at 674.85 km of the river. It was designed and built entirely by Polish companies. Only turbines were manufactured by the Soviets. The next barrage (in Ciechocinek) has not been constructed, high damming waters passing through the barrage have eroded the bottom at the lower position, whereas the power plant, which has been in peak operation for many years, also contributed to accelerated erosion of the river bed below the barrage, to a reduction of the bottom levels of the river, and, as a consequence, also to a reduction of low water level. Subsequent decisions on water management permits have banned operation of the plant at varying levels of upper water as prevention against the destructive influence of peak operation of the plant by making the conditions for further operation of the barrage stricter. The most significant effects of the 43-year plus operation of Włocławek Barrage, the first in the uncompleted cascade, should include the following: erosion and reduction of water level at the lower position, loosening of the body of the earth dam and the bottom of the weir, damage to concrete structures, damage to steel structures or accumulation of load in Włocławek Reservoir. In the first period of operation of both the barrage and the power plant no major failures were observed, and the operation was smooth, excluding the year 1982, when a powerful ice jamming near Płock contributed to flooding. This also meant quite low costs of barrage operation. The last fifteen years has been a period of increased failure rate of barrage structures and equipment due to a long period of operation, resulting in necessary repairs and modernisation. It has also been a period of increased expenditure.

Stopień wodny (SW) Włocławek był zaprojektowany jako jeden z ośmiu stopni Kaskady Dolnej Wisły, zlokalizowany na 674,85 km rzeki. Zaprojektowany i zbudowany całkowicie przez polskie firmy. Jedynie turbiny były produkcji radzieckiej. Kolejny stopień (w Ciechocinku) nie powstał, wielkie wody wezbraniowe przechodzące przez stopień erodowały dno na dolnym stanowisku, a elektrownia, pracując szczytowo wiele lat, przyczyniała się również do przyspieszonej erozji koryta rzeki poniżej stopnia, obniżania się z roku na rok poziomów dna rzeki, a w konsekwencji również zwierciadła wody dolnej. Kolejne decyzje o pozwoleniu wodnoprawnym, jako przeciwdziałanie destrukcyjnemu oddziaływaniu szczytowej pracy elektrowni, zakazały pracy elektrowni przy zmieniającym się poziomie wody górnej, wprowadzając dodatkowe obostrzenia warunków dalszej pracy stopnia. Do najistotniejszych skutków ponad 43-letniej eksploatacji SW Włocławek, pierwszego w niezrealizowanej kaskadzie, należy zaliczyć: erozję i obniżenie poziomu wody na dolnym stanowisku, rozluźnienie korpusu zapory ziemnej i podłoża jazu, niszczenie konstrukcji betonowych, niszczenie konstrukcji stalowych czy akumulację niesionego rumowiska w zbiorniku włocławskim. W pierwszym okresie eksploatacji zarówno stopnia wodnego, jak i elektrowni nie notowano znaczących awarii, a eksploatacja przebiegała bez zakłóceń, wyłączając rok 1982, kiedy to potężny zator lodowy w okolicach Płocka przyczynił się do powodzi. Oznacza to również niewysokie koszty eksploatacji stopnia. Ostatnie piętnastolecie to okres zwiększonej awaryjności obiektów i urządzeń stopnia wynikającej z długiego okresu eksploatacji, a za tym konieczności remontów i modernizacji. To również okres zwiększonych nakładów.

Słowa kluczowe : Kaskada Dolnej Wisły, stopień wodny, stopień wodny Włocławek, elektrownia Włocławek, Hydroprojekt Warszawa, eksploatacja stopnia wodnego, remonty stopnia wodnego, eksploatacja elektrowni, awaryjność urządzeń elektrowni, koszty utrzymania obiektów stopnia wodnego, Lower Vistula Cascade, Włocławek Barrage, Włocławek Power Plant, Hydroprojekt Warszawa, barrage operation, barrage repairs, operation of power plant, failure rate of power plant equipment, maintenance costs for barrage structures,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 3
Strony : 79 – 98
Bibliografia : 1. Koncepcja przebudowy i remontu obiektów SW Włocławek Concept of reconstruction and renovation of facilities in Włocławek Barrage, DHV Hydroprojekt, Warsaw 2009.
2. Projekt budowlany przebudowy i remontu obiektów SW Włocławek Building permit design for reconstruction and renovation of facilities in Włocławek Barrage, DHV Hydroprojekt, Warsaw 2011.
3. Projekt budowlany przebudowy i remontu obiektów SW Włocławek Detailed design for reconstruction and renovation of facilities in Włocławek Barrage, DHV Hydroprojekt, Warsaw 2012.
4. Elektrownia Wodna Włocławek Włocławek Hydropower Plant, 1970–2012, ENERGA Hydro sp. z o.o., Issue No. 4, Pruszcz Gdański 2012.
5. Pomiary konsumpcji dolnego stanowiska jazu i elektrowni, lata 2009–2010 Consumption measurements for lower position of the weir and power plant, 2009–2010, ENERGA Hydro sp. z o.o.
DOI :
Cytuj : Steller, J. ,Giziński, J. ,Majewski, W. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Ankiersztejn, I. ,Tersa, A. , Barrage in Włocławek. Acta Energetica nr 3/2013
[Top]

The next dam on the Vistula River below Włocławek

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The next dam on the Vistula River below Włocławek

Autorzy :
Steller, J.
The Szewalski Institute of Fluid-Flow Machinery of the Polish Academy of Sciences , steller@imp.gda.pl,
Giziński, J.
University of Nicolaus Copernicus in Toruń , agizinski@op.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw , wmaj@ibwpan.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology , z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology , k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Ankiersztejn, I.
DHV Hydroprojekt sp. z o.o. , biuro@hydroprojekt.com.pl,
Tersa, A.
ENERGA Hydro sp. z o.o. , andrzej.tersa@energa.pl,
Granatowicz, J.
Energa Invest SA , janusz.granatowicz@energa.pl,
Abstrakty : This paper presents reasons for a decision on construction of the dam on the Vistula River below Włocławek. It includes a justification of the overriding public interest for this construction, the benefits that it will bring and a short description of the project. In addition the criteria for choosing the location are given and parameters of the Włocławek and Siarzewo dams are compared.

W artykule przedstawiono powody podjęcia decyzji o budowie stopnia wodnego na Wiśle poniżej Włocławka. Podano uzasadnienie nadrzędnego interesu publicznego dla tej budowy, korzyści, jakie ona przyniesie, oraz krótką charakterystykę stopnia. Omówiono także kryteria wyboru lokalizacji oraz dokonano porównania parametrów stopni Włocławek i Siarzewo.

Słowa kluczowe : dolna Wisła, kaskada, Siarzewo, nadrzędny interes publiczny, Lower Vistula River, cascade, Siarzewo, overriding public interest,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 3
Strony : 99 – 111
Bibliografia : 1. Ankiersztejn I., Kaskada Dolnej Wisły Lower Vistula River Cascade, Acta Energetica 2013, issue 3/16, pp. 70–74.
2. Granatowicz J., Hydrodynamiczne i energetyczne aspekty eksploatacji kaskady stopni wodnych Hydrodynamic and Energetic Aspects of Exploitation of the Stage of Fall Cascade, Archiwum Hydrotechniki Hydroengineering Archive 1988, Vol. XXXV, pp. 1–2.
3. Majewski W., Wykorzystanie dolnej Wisły do celów energetycznych i żeglugowych Use of the lower Vistula River for Power and Navigational Purposes, 2Pi Group, Gdańsk, August 2011.
4. Majewski W., Następny stopień na Wiśle: szansa, zagrożenie czy konieczność Next Stage of Fall on the Vistula River: Chance, Opportunity or Necessity, Water Management 2012, issue 10.
5. Kosiński J., Ochrona przeciwpowodziowa – co mógłby Włocławek? Flood Protection – What Can Włocławek Do?, Water Management 2012, issue 11.
6. Materials from IV Conference of Flood Safety in the Water Region of Middle Vistula River, 12 December 2012, Water Centre of SGGW in Warsaw.
7. Study developed by Over Arup & Partners International Limited for ENERGA SA being part of “Documentation Necessary for Construction of the Dam and Power Station on the Vistula River below Włocławek”, 2013.
8. The transport development strategy by 2020 (with perspective by 2030), the Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy, January 2013.
9. Material from XX Economic Forum “Cross-border Systemic Relations – MONEY”, 4–5 March 2013, Toruń.
DOI :
Cytuj : Steller, J. ,Giziński, J. ,Majewski, W. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Ankiersztejn, I. ,Tersa, A. ,Granatowicz, J. , The next dam on the Vistula River below Włocławek. Acta Energetica nr 3/2013
[Top]

Impact of maintenance of floodplains of the Vistula River on high water levels on the section from Włocławek to Toruń

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Impact of maintenance of floodplains of the Vistula River on high water levels on the section from Włocławek to Toruń

Autorzy :
Steller, J.
The Szewalski Institute of Fluid-Flow Machinery of the Polish Academy of Sciences , steller@imp.gda.pl,
Giziński, J.
University of Nicolaus Copernicus in Toruń , agizinski@op.pl,
Majewski, W.
IMGW-PIB Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw , wmaj@ibwpan.gda.pl,
Lubośny, Z.
Gdańsk University of Technology , z.lubosny@ely.pg.gda.pl,
Dobrzyński, K.
Gdańsk University of Technology , k.dobrzynski@eia.pg.gda.pl,
Klucznik, J.
Gdańsk University of Technology, j.klucznik@eia.pg.gda.pl,
Ankiersztejn, I.
DHV Hydroprojekt sp. z o.o. , biuro@hydroprojekt.com.pl,
Tersa, A.
ENERGA Hydro sp. z o.o. , andrzej.tersa@energa.pl,
Granatowicz, J.
Energa Invest SA , janusz.granatowicz@energa.pl,
Gąsiorowski, D.
Gdańsk University of Technology , gadar@pg.gda.pl,
Szydłowski, M.
Gdańsk University of Technology , mszyd@pg.gda.p,
Abstrakty : This article describes the methodology of hydraulic calculations to estimate the water levels in open channels for steady gradually varied flow. The presented method has been used to analyse the water level on the Vistula River from Włocławek cross-section to Toruń cross-section. The HEC-RAS modelling system has been used for parameterization of the river channel and flood¬plains, as well as for flow simulation. The results obtained have been the basis for assessing the impact of maintenance of floodplains on water level during maximum discharges.

W artykule opisano metodykę obliczeń hydraulicznych umożliwiających wyznaczenie układu zwierciadła wody w korytach otwartych w warunkach wolnozmiennego przepływu ustalonego. Wybraną metodę wykorzystano do analizy układu zwierciadła wody w rzece Wiśle na odcinku od przekroju Włocławek do przekroju Toruń. Do parametryzacji koryta i terenów zalewowych rzeki, jak również do symulacji przepływu, wykorzystano program obliczeniowy HEC-RAS. Na podstawie uzyskanych wyników oceniono wpływ stanu utrzymania terenów zalewowych na położenie zwierciadła w trakcie występowania przepływów maksymalnych.

Słowa kluczowe : zatopienie terenu zalewowego, przepływ ustalony wolnozmienny, przepustowość rzeki, modelowanie matematyczne, floodplain inundation, gradually varied steady flow, flow capacity of the river, mathematical modeling,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 3
Strony : 112 – 120
Bibliografia : 1. Chełkowski M., Zapewnienie bezpieczeństwa publicznego w rejonie stopnia Włocławek przy wykorzystaniu energii wody oraz poprawie potencjału ekosystemów wodnych i od wód zależnych Ensuring public safety in the area of Włocławek Dam with the use of water energy as well as improvement in the potential of water ecosystems and ecosystems dependent on waters, report of review of archive data with their update, prepared by ARUP on behalf of ENERGA SA, 2011.
2. Darski T., Napiórkowska M., Supryk R., Zapewnienie bezpieczeństwa publicznego w rejonie stopnia Włocławek przy wykorzystaniu energii wody oraz poprawie potencjału ekosystemów wodnych i od wód zależnych Ensuring public safety in the area of Włocławek Dam with the use of water energy as well as improvement in the potential of water ecosystems and ecosystems dependent on waters – Hydrodynamic model of the Lower Vistula (Wisła) River, report prepared by ARUP on behalf of ENERGA SA, 2011.
3. HEC-RAS River Analysis System, Hydraulic Reference Manual, U.S. Army Corps of Engineers, Davis 1997.
4. Kubrak J., Nachlik E., Hydrauliczne podstawy obliczania przepustowości koryt rzecznych The principle of hydraulics for calculating flow capacity of rivers, Warsaw 2003.
5. Szymkiewicz R., Matematyczne modelowanie przepływów w rzekach i kanałach Methematical modelling of flows in rivers and channels, Warsaw 2000.
6. Szymkiewicz R., Gąsiorowski D., Podstawy hydrologii dynamicznej The principles of dynamic hydrology, Warsaw 2010.
DOI :
Cytuj : Steller, J. ,Giziński, J. ,Majewski, W. ,Lubośny, Z. ,Dobrzyński, K. ,Klucznik, J. ,Ankiersztejn, I. ,Tersa, A. ,Granatowicz, J. ,Gąsiorowski, D. ,Szydłowski, M. , Impact of maintenance of floodplains of the Vistula River on high water levels on the section from Włocławek to Toruń. Acta Energetica nr 3/2013
[Top]

A Method of Identifying Dynamic Parameters of Generating Units Based on Dynamic Response During Disturbances

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : A Method of Identifying Dynamic Parameters of Generating Units Based on Dynamic Response During Disturbances

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Abstrakty : Simulation of power system operation requires proper dynamic representation of power system components in the simulation software, i.e. correct structures and parameters of the models. However, in large, modern power systems, a lack of required information is often encountered. Identification is one of the ways to obtain the missing data. In this paper an identification method based on an implementation of genetic algorithm is proposed. Its prerequisite is the availability of the unit's response to the disturbance, for example obtained from transient fault recorders. The method is tested for a single unit, for which the response was obtained beforehand using the model with known parameters. The method can also be used to facilitate the creation of dynamic equivalents of larger parts of the power system, which is also presented in the paper.

W artykule zaproponowano wykorzystanie algorytmu genetycznego do identyfikacji parametrów dynamicznych jednostek wytwórczych lub ekwiwalentów zastępujących obszary systemu elektroenergetycznego z wykorzystaniem przebiegów pozakłóceniowych. Zamieszczono również wyniki dwóch rodzajów testów oprogramowania, stworzonego na podstawie opracowanej metody. Testy zostały wykonane poprzez dobór parametrów pojedynczej jednostki wytwórczej oraz dla jednostki zastępczej, mającej za zadanie odwzorowanie zachowania dynamicznego większego obszaru systemu.

Słowa kluczowe : algorytm genetyczny, ekwiwalentowanie, identyfikacja paremetrów dynamicznych, genetic algorithm, dynamic equivalent, dynamic parameters identification,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 4 – 13
Bibliografia : 1. http://www.ee.washington.edu/research/pstca/.
2. Madajewski K., Modele dynamiczne systemu elektroenergetycznego do badania układów przesyłowych prądu stałego Dynamic Models of the Power System to Test Transmission System of Direct Current, Institute of Power Engineering, Warsaw 2003.
3. Machowski J., Białek J., Rumby J., Power system dynamics. Stability and control, John Wiley and Sons Ltd, 2008.
4. Electric Power Research Institute: Dynamic Reduction, Vol. 1: Final Report, April 1993.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. , A Method of Identifying Dynamic Parameters of Generating Units Based on Dynamic Response During Disturbances. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Complementarity of Wind and Photovoltaic Power Generation in Conditions Similar to Polish

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Complementarity of Wind and Photovoltaic Power Generation in Conditions Similar to Polish

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Abstrakty : In the paper an estimation of the correlation between power generation from wind and photovoltaic farms distributed over a large area has been presented. The climatic and morphological conditions for the considered area are similar to the Polish conditions. The initial analysis of data provided by distribution system operators indicates that a negative correlation between wind and PV energy generation exists when a longer period of averaging is assumed. Additionally, the maximum value of generated power has never reached the level of installed capacity. Considering the system, where a significant number of wind and photovoltaic farms are installed, an assumption that total generation sources capacity is achievable can lead either to grid curtailments or to grid development overinvestments.

Streszczenie W artykule podjęto próbę oceny współzależności wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych oraz słonecznych, rozproszonych na znacznym obszarze, dla których warunki morfologiczne i klimatyczne można uznać za zbliżone do warunków polskich. Wstępna analiza danych pochodzących od operatorów systemów elektroenergetycznych wskazuje na występowanie istotnej negatywnej korelacji pomiędzy oboma sposobami generacji energii elektrycznej dla dłuższych przedziałów uśredniania. Dodatkowo na analizowanym obszarze maksymalna moc generowana zarówno przez farmy wiatrowe, jak i w szczególności przez elektrownie fotowoltaiczne, nigdy nie uzyskuje wartości mocy zainstalowanej. W systemie, w którym zainstalowana jest znaczna liczba farm wiatrowych i fotowoltaicznych, rezerwowanie pełnej mocy zainstalowanej wszystkich źródeł wytwórczych jako faktycznie dysponowanej może powodować występowanie ograniczeń sieciowych oraz wymuszanie zbędnych inwestycji w rozwój infrastruktury elektroenergetycznej.

Słowa kluczowe : korelacja wytwarzania OZE, energetyka odnawialna, mix wytwarzania, energy production correlation, RES, energy mix,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 14 – 26
Bibliografia : 1. http://www.50hertz.com.
2. http://www.pse-operator.pl.
3. http://www.ure.gov.pl.
4. Heide D. et al., Seasonal optimal mix of wind and solar power in a future, highly renewable Europe, Renewable Energy (2010), doi:10.1016/j.renene.2010.03.012
5. Hoicka C.E., Rowlands I.H., Solar and wind resource complementarity: Advancing options for renewable electricity integration in Ontario, Canada, Renewable Energy 2011, No. 36, pp. 97–107, doi:10.1016/j.renene.2010.06.004.
6. Holttinen H., Optimal electricity market for wind power, Energy Policy 2004, No. 33, pp. 2052–2063, doi:10.1016/j.enpol.2004.04.001.
7. Holttinen H., Impact of hourly wind power variations on the system operation in the Nordic countries, Wind Energy 2005, No. 8, pp. 197–218, doi:10.1002/we. 143.
8. Holttinen H., Hourly wind power variations in the Nordic countries, Wind Energy 2005, No. 8, pp. 173–195, doi:10.1002/we. 144.
9. Lubośny Z., Farmy wiatrowe w systemie elektroenergetycznym Offshore wind farms in the power system, WNT, Warsaw 2009.
10. Notton G. et al., Integration limit of renewable energy systems in small electrical grid, Energy Procedia 2011, No. 6, pp. 651–665, doi:10.1016/j.egypro.2011.05.075.
11. Nykamp S. et al., Statistics for PV, wind and biomass generators and their impact on distribution grid planning, Energy 2012, No. 45, pp. 924–932, doi:10.1016/j.energy.2012.06.067.
12. Schleiche-Tappeser R., How renewables will change electricity markets in the next five years, Energy Policy 2012, No. 48, pp. 64–75, doi:10.1016/j.enpol.2010.04.042.
13. Solomon A.A., Faiman D., Meron G., Grid matching of large-scale wind energy conversion systems, alone and in tandem with large-scale photovoltaic systems: An Israeli case study, Energy Policy 2010, No. 38, pp. 7070–7081, doi:10.1016/j.enpol.2010.07.026.
14. Tsuchiya H., Electricity supply largely from solar and wind resources in Japan, Renewable Energy 2012, No. 48, pp. 318–325, doi:10.1016/j. renene.2012.05.011.
15. Widen J., Correlations between future wind and solar power generation in Sweden, 3rd International Scientific Conference on Energy Systems with IT, Alvsjo, Sweden, March 16–17,2010.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. , Complementarity of Wind and Photovoltaic Power Generation in Conditions Similar to Polish. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Selected Indicators of the National Distribution System Dependability

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Selected Indicators of the National Distribution System Dependability

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Abstrakty : The article discusses a significant problem, which is the analysis of the dependability of the national distribution system. The distribution of selected failure rates was analysed in two perspectives: dependability analysis at the local utility company level, and for the distribution power system. In the first part of the paper failure rates are analysed for five domestic utility companies. The second part presents an analysis of the distribution of SAIDI, SAIFI and MAIFI indicators for domestic distribution system operators in 2007–2012.

W artykule przedstawiono istotny problem, jakim jest analiza niezawodności krajowego systemu dystrybucyjnego. Przeprowadzono analizę rozkładu wybranych wskaźników awaryjności w dwóch ujęciach: analizę niezawodności wyznaczoną z poziomu zakładu energetycznego oraz dla dystrybucyjnego systemu energetycznego. W pierwszej części artykułu przedstawiono analizę awaryjności dla pięciu krajowych zakładów energetycznych. W drugiej części zaprezentowano analizę rozkładu wartości wskaźników SAIDI, SAIFI i MAIFI krajowych operatorów systemu dystrybucyjnego wyznaczonych z lat 2007–2012.

Słowa kluczowe : niezawodność, system elektroenergetyczny, krajowy system dystrybucyjny, dependability, power system,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 27 – 36
Bibliografia : 1. First national benchmarking report on the quality of electricity supply to customers connected to transmission and distribution grids, Institute of Energy, Research and Development Unit, Gdańsk Department, 2009.
2. PN-93 N-50191 Glossary of electrical engineering terms. Dependability, quality of service
3. Regulation of the Minister of Economy, Energy Law, of 10 April 1997 (Journal of Laws of 2012, item 1059 of 25 September 2012).
4. Regulation of the Minister of Economy of 4 May 2007 on the detailed conditions for the power system operation (Journal of Laws No. 93, item 623 of 29 May 2007) together with the Regulation of the Minister of Economy of 9 September 2008 amending the Regulation on the detailed conditions for the power system operation (Journal of Laws No. 162, item 1005 of 21 August 2008).
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. , Selected Indicators of the National Distribution System Dependability. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Bayesian Algorithms for Calculating Symbolic Rates of the Unreliability and Reliability of the Electric Supply

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Bayesian Algorithms for Calculating Symbolic Rates of the Unreliability and Reliability of the Electric Supply

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Abstrakty : The report presents the use of Bayesian networks in the calculation of symbolic indicators of reliability and unreliability of the electric power supplying load point. The calculation of indicators of reliability is determined by the analytical dependencies. These dependencies are used to estimate: probability of up or down state of power system components supplying the load point; total probability distribution; conditional probabilities of the state power or lack of power appearance; the intensity of current interruptions and the average time of their duration; contributions of individual power system components in the service reliability. This report describes how to obtain these analytical dependencies, using the ultimate application for symbolic computations Mathematica (ver. 8). In this paper we will discuss the results of the symbolic computations for selected supply power system and methods for reducing the duration of symbolic computations of indicators for multiple-compound electrical power systems.

W referacie przedstawiono wykorzystanie sieci bayesowskich w obliczeniach symbolicznych wskaźników zawodności i niezawodności zasilania energią elektryczną węzłów odbiorczych. Podano, stosowane przy wyznaczaniu wskaźników niezawodności za pomocą sieci bayesowskich, analityczne zależności na wyznaczanie: prawdopodobieństw bezwarunkowych stanów zdatności i niezdatności elementów układu zasilania danego węzła, łącznego rozkładu tych prawdopodobieństw, prawdopodobieństw warunkowych wystąpienia stanu zasilania lub jego braku oraz intensywności występowania przerw w zasilaniu i średniego czasu ich trwania, a także ważności i wkładów poszczególnych elementów w niezawodność zasilania. Przedstawiono sposób uzyskania tych analitycznych zależności za pomocą wybranych instrukcji obliczeń symbolicznych programu Mathematica 8. Omówiono wyniki kontrolnych obliczeń symbolicznych dla wybranych układów zasilania. Zaproponowano sposoby ograniczenia czasu trwania obliczeń symbolicznych wskaźników niezawodności dla wieloelementowych złożonych układów zasilania energią elektryczną.

Słowa kluczowe : sieci bayesowskie, wskaźniki niezawodności, obliczenia symboliczne, Bayesian networks, indicators of reliability, calculation of symbolic,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 37 – 47
Bibliografia : 1. Korniluk W., Klimaszewski A., Analiza niezawodności elektroenergetycznej sieci rozdzielczej średniego napięcia z wykorzystaniem sieci bayesowskich Analysis of reliability of power engineering MV distribution networks with the use of Bayesian networks, Wiadomości Elektrotechniczne Electrotechnical News 2011, No. 2.
2. Paska J., Niezawodność systemów elektroenergetycznych Reliability of power engineering systems, Warsaw 2005.
3. Filipiak S., Metody analizy i syntezy niezawodności elektroenergetycznych sieci dystrybucyjnych SN oraz optymalizacja ich poawaryjnych połączeń z wykorzystaniem algorytmów ewolucyjnych Methods of analysis and synthesis of reliability of power engineering MV distribution networks and optimisation of their post-mortem connections with the use of evolutionary algorithms, Kielce 2010.
4. Korniluk W., Klimaszewski A., Bayesowskie algorytmy wyznaczania wskaźników niezawodności zasilania energią elektryczną Bayesian algorithms in the calculation of reliability probabilities of electrical power supply, Karpacz 2011.
5. Sozański J., Niezawodność zasilania energią elektryczną Reliability of electrical power supply, Warsaw 1982.
6. Balan A.O., An Enhanced Approach to Network Reliability Using Boolean Algebra, Departments of Computer Science and Mathematics of Lafayette College, 16 May 2003.
7. Chybowski L., Matuszak Z., O algorytmach obliczeniowych w analizie niezawodnościowej Calculation algorithms in reliability analyses, EXPLO-SHIP 2008.
8. Rabinin I.A. et al., Technologia automatycznego modelowania systemów złożonych Technology of automatic modelling of complex systems, Radioelektronika Morska 2008, No. 2(24), pp. 52–55.
9. Marzecki J., Niezawodność rozdzielczych sieci elektroenergetycznych Reliability of power engineering distribution networks, Warsaw 2009.
10. Sapiecha P. et al., Dekompozycja funkcji i relacji boolowskich w syntezie logicznej i analizie danych Decomposition of functions and Boolean relations in logical synthesis and data analysis, Kwartalnik Elektroniki i Telekomunikacji 2000, Vol. 46, No. 3, pp. 400–411.
11. Guk J.B., Analiza niezawodności systemów elektroenergetycznych Analysis of reliability of power engineering systems, Energoawtomizdat, Leningrad 1988.
12. Grzymkowski R. et al., Mathematica 6, Gliwice 2008.
13. Miedziarek M., Numeryczna analiza systemów dynamicznych w środowisku MATLAB Numerical analysis of dynamic systems in MATLAB environment, Leszno 2011.
14. Łuba T. (red.) et al., Synteza układów cyfrowych Synthesis of digital systems, Warsaw 2003
15. Stępor K., Metody klasyfkacji obiektów w wizji komputerowej Classification methods of objects in computer vision, Warsaw 2011.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. , Bayesian Algorithms for Calculating Symbolic Rates of the Unreliability and Reliability of the Electric Supply. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Modelling of Power Electronic Compensators for the Analysis of Power System Operation

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Modelling of Power Electronic Compensators for the Analysis of Power System Operation

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : The article presents selected methods of modelling power electronic compensators in order to analyze their operation in the power systems. Advantages and disadvantages of models have been shown with an indication of their usefulness for modelling specific phenomena.

Autor artykułu prezentuje wybrane sposoby modelowania kompensatorów energoelektronicznych, z uwzględnieniem analizy ich pracy w systemie elektroenergetycznym. Przedstawia wady, jak i zalety modeli, a także zakres ich przydatności do modelowania określonych zjawisk.

Słowa kluczowe : energoelektroniczne kompensatory bocznikowe, SVC, STATCOM, power electronic shunt compensators, SVC, STATCOM,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 48 – 61
Bibliografia : 1. Acha E., Fuerte-Esquivel C.R., Ambriz-Perez H., Angeles-Comacho C., FACTS Modelling and Simulaton in Power Networks, John Wiley & Sons, LTD.
2. Castro M.S. i in., Impacts of FACTS Controllers on Damping Power Systems Low Frequency Elektromechanical Oscillations, IEEE/PES Transmission & Distribution Conference & Exposition: Latin America 2004.
3. Kowalak R., Małkowski R., Shunt compensator as controlled reactive power sources, Acta Energetica 2011, issue 1.
4. Mahdad B. i in., Strategy of Location and Control of FACTS Devices for Enhancing Power Quality, May 16–19, Benalmádena (Málaga), Spain, IEEE MELECON 2006.
5. Moghavvemi M., Faruque M.O., Effect of FACTS Devices on Static Voltage Stability, IEEE 2000.
6. Nabae A., Yamaguchi M., Supression of Flicker in an Arc-Furnace Supply System by an Active Capacitance – A Novel Voltage Stabilizer in Power Systems, IEEE Transactions on Industry Applications 1995, Vol. 31, No. 1, January/February.
7. Padiyar K.R., Prabhu N., Design and Performance Evaluation of Subsynchronous Damping Controller With STATCOM, IEEE Transactions on Power Delivery 2006, Vol. 21, No. 3, July.
8. Zajczyk R., Modele matematyczne systemu elektroenergetycznego do badania elektromechanicznych stanów nieustalonych i procesów regulacyjnych Mathematical power system models for examination of electro-mechanical unsteady states and control processes, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, 2003.
9. Zhang X-P., Handschin E.J., Optimal power flow control by converter based FACTS controllers, AC-DC Power Transmission, 28–30 November 2001, Conference Publication No. 485 © IEE 2001.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. , Modelling of Power Electronic Compensators for the Analysis of Power System Operation. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Calculation of Initial Short-Circuit Currents in Medium Voltage Networks According to the Standard PN-EN 60909

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Calculation of Initial Short-Circuit Currents in Medium Voltage Networks According to the Standard PN-EN 60909

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Księżyk, K.
PLANS, krzysztof.ksiezyk@plans.com.pl,
Zdun, T.
PLANS, tomasz.zdun@plans.com.pl,
Abstrakty : Determining the short-circuit currents is usually conducted by network analyses. An important feature of this calculation is carried out according to the recommendations of the standard PN EN 60909. This paper describes the models of the basic elements of the network with the method of determining the impedance parameters including correction factors introduced by the standard. Thevenin’s method connected with the nodal method are presented and used to determine the initial short-circuit for the example medium voltage network. Results are compared with the ones obtained without taking into account the correction factors.

Wyznaczanie wielkości zwarciowych należy do najczęściej wykonywanych analiz sieciowych. Przeprowadzanie tych obliczeń powinno być zgodne z obowiązującą normą PN-EN 60909. W artykule zostały opisane modele podstawowych elementów sieci wraz ze sposobem wyznaczania ich parametrów impedancyjnych z uwzględnieniem współczynników korygujących wprowadzonych przez normę. Przedstawiono wyniki obliczeń początkowego prądu zwarcia dla przykładowej sieci SN oraz porównano je z wynikami uzyskanymi bez uwzględniania współczynników poprawkowych.

Słowa kluczowe : obliczenia zwarciowe, początkowy prąd zwarciowy, modele elementów, short-circuit calculations, initial short-circuit current, electrical equipment models,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 62 – 76
Bibliografia : 1. Kujszczyk S. et al., Elektroenergetyczne układy przesyłowe Power transmission systems, Warsaw 1997, pp. 193–217.
2. Barnaś K. et al., Laboratorium podstaw elektroenergetyki Laboratory of power engineering principles, Warsaw 2003, pp. 115–129.
3. Kacejko P. , Machowski J., Zwarcia w systemach elektroenergetycznych Short-circuits in power systems, Warsaw 2002.
4. PN-EN 60909-0:2002, Prądy zwarciowe w sieciach trójfazowych prądu przemiennego, Część 0: Obliczanie prądów Short-circuit currents in three-phase a.c. systems – Part 0: Calculation of currents.
5. IEC/TR 60909-1: Short-circuit currents in three-phase a.c. systems, Part 1: Factors for the calculation of short-circuit currents according to IEC 60909-0, 2002-07.
6. IEC/TR 60909-2: Short-circuit currents in three-phase a.c. systems, Part 2: Data of electrical equipment for short-circuit current calculations, 2008-11.
7. PN-EN 60909-3:2010: Prądy zwarciowe w sieciach trójfazowych prądu przemiennego, Część 3: Prądy podwójnych, jednoczesnych i niezależnych, zwarć doziemnych i częściowe prądy zwarciowe płynące w ziemi Short-circuit currents in three-phase a.c. systems, Part 3: Currents during two separate simultaneous line-to-earth shortcircuits and partial short-circuit currents flowing through earth.
8. IEC/TR 60909-4: Short-circuit currents in three-phase a.c. systems, Part 4: Examples for the calculation of short-circuit currents, 2000-07.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. ,Księżyk, K. ,Zdun, T. , Calculation of Initial Short-Circuit Currents in Medium Voltage Networks According to the Standard PN-EN 60909. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Simulation of Reactive Power Imbalances in the Transmission Power Grid Threatened by the Problem of Voltage Instability

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Simulation of Reactive Power Imbalances in the Transmission Power Grid Threatened by the Problem of Voltage Instability

Autorzy :
Bajor, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.bajor@ien.gda.pl,
Kosmecki, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch, m.kosmecki@ien.gda.pl,
Wilk, M.
Institute of Power Engineering Gdańsk Branch. Gdańsk University of Technology, m.wilk@ien.gda.pl,
Hyrzyński, R.
ENERGA SA, rafal.hyrzynski@energa.pl,
Karcz, M.
ENERGA SA, michal.karcz@energa.pl,
Lemański, M.
ENERGA SA, marcin.lemanski@energa.pl,
Lewandowski, K.
ENERGA SA, karol.lewandowski@energa.pl,
Nojek, S.
ENERGA SA, sebastian.nojek@energa.pl,
Kornatka, M.
Częstochowa University of Technology, kornatka@el.pcz.czest.pl,
Korniluk, W.
Białystok University of Technology, korniluk@pb.edu.pl,
Petelski, P.
Białystok University of Technology, petp@o2.pl,
Kowalak, R.
Gdańsk University of Technology, r.kowalak@ely.pg.gda.pl,
Księżyk, K.
PLANS, krzysztof.ksiezyk@plans.com.pl,
Zdun, T.
PLANS, tomasz.zdun@plans.com.pl,
Lis, R.
Wrocław University of Technology, robert.lis@pwr.wroc.pl,
Łabuzek, M.
Wrocław University of Technology, miroslaw.labuzek@pwr.wroc.pl,
Abstrakty : The reactive power balance in the transmission power grid depends on the reactive power produced by the power stations and the value generated by the capacitive power lines and static compensators. Reactive transmission losses become greater than shunt capacitive generation at the turning-point of voltage stability. Then lowering bus voltages drive EPS into voltage collapse point. The paper presents the balance of reactive power depending on the power demand growth, which is then used to estimate the operating point of the transmission network, in which the reactive power transmission losses are greater than the total reactive power generated by the shunt capacity.

W sieci przesyłowej bilans mocy biernej zależy od wartości mocy biernych wytwarzanych w elektrowniach oraz od wartości mocy pojemnościowej, generowanej przez linie i statyczne kompensatory. Przy obniżających się napięciach rosną straty przesyłowe mocy biernej i maleją moce ładowania linii. W artykule przedstawiono podstawowe zależności bilansu mocy biernej od wzrostu zapotrzebowania mocy, następnie zależności te wykorzystano do oszacowania punktu pracy sieci przesyłowej, w którym straty przesyłowe mocy biernej przewyższają sumaryczną moc bierną wytwarzaną przez poprzeczne pojemności.

Słowa kluczowe : sieć przesyłowa, stabilność napięciowa, deficyt mocy biernej, transmission grid, voltage stability, reactive power balance,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2013
Numer : nr 4
Strony : 77 – 91
Bibliografia : 1. Sobierajski M. Rojewski W., Po czerwcowej awarii 2006, czyli warunki bezpiecznego przesyłania energii elektrycznej After Failure in June 2006, That is Conditions of Secure Electric Energy Transmission, Power Electric Engineering Automatics 2007, issue 3.
2. Taylor C.W., Power system voltage stability, McGraw-Hill, 1994.
3. Morison K., Practical methods of voltage stability analysis, IEEE 2002 Summer Meeting, Chicago, pp. 1504–1509.
4. Łabuzek M., Lis R., Ordered Research Project No. PBZ-MEiN-1/2/2006 Poland’s Energy Security, Mathematic Models of Transmission and Distribution System for the Needs of Analysing Steady States within the Scope of Active and Reactive Power Flows and Voltage Levels, Report: Task: 3.2.1, SPR 41/08, Wrocław University of Technology, Institute of Electrical Power Engineering, Wrocław, 2008.
5. Łabuzek M., Lis R., Stabilność napięciowa dużego systemu elektroenergetycznego Voltage Stability of Large Power System, Electrotechnical Review 2010, issue 12, pp. 188–191.
6. Łabuzek M., Lis R., Wielokrotne rozwiązania rownań rozpływu mocy Multiple Solutions of Power Flow Equations, Transactions on computer applications in electrical engineering: XIV Conference ZKwE ‚09, Poznań, April 20–22, 2009.
7. Sobierajski M., Rojewski W., Praktyczne sposoby zapobiegania lawinie napięć na przykładzie awarii krajowego systemu elektroenergetycznego 26 czerwca 2006 roku Practical Methods of Voltage Avalanche Prevention Based on the Example of Failure of the Public Power System of 26 June 2006, APE 2007, Jurata, 13–15 June 2007.
8. Kremens Z., Sobierajski M., Analiza systemow elektroenergetycznych An Analysis of Power Systems, Warsaw 1996.
9. Machowski J., Generator synchroniczny jako źrodło mocy biernej przy dużych zmianach napięcia w systemie elektroenergetycznym A Synchronous Generator as the Source of Reactive Power at Significant Voltage Changes in the Power System, Electrotechnical Review 2008, issue 2, pp. 41–4.
10. Sobierajski M., Rojewski W., Wpływ strat mocy biernej na wystąpienie lawiny napięcia w sieci przesyłowej The Impact of Reactive Power Losses on the Occurrence of Voltage Avalanche in the Transmission Grid, Power Engineering Archive 2009, Vol. 39, issue 1, pp. 77–89.
11. Machowski J., Regulacja i stabilność systemu elektroenergetycznego Power System Dynamics – Stability and Control, Warsaw 2007.
12. Machowski J., Bialek J., Bumby J., Power system dynamics stability and control, John Wiley & Sons, 2008.
13. Łabuzek M., Lis R., Ordered Research Project No. PBZ-MEiN-1/2/2006 Poland’s Energy Security, Integrated Power System Model for the Needs of Voltage Stability Analyses, Report: Task: 3, Subject: 3.1.10, SPR 42/08, Wrocław University of Technology, Institute of Electrical Power Engineering, Wrocław, 2008.
DOI :
Cytuj : Bajor, M. ,Kosmecki, M. ,Wilk, M. ,Hyrzyński, R. ,Karcz, M. ,Lemański, M. ,Lewandowski, K. ,Nojek, S. ,Kornatka, M. ,Korniluk, W. ,Petelski, P. ,Kowalak, R. ,Księżyk, K. ,Zdun, T. ,Lis, R. ,Łabuzek, M. , Simulation of Reactive Power Imbalances in the Transmission Power Grid Threatened by the Problem of Voltage Instability. Acta Energetica nr 4/2013
[Top]

Wprowadzenie do programu strategicznego „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”, w ramach którego opracowywana jest koncepcja Smart Grid

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Wprowadzenie do programu strategicznego „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”, w ramach którego opracowywana jest koncepcja Smart Grid

Autorzy :
Laskowski, M.
ENERGA SA,
Abstrakty : Niniejszy artykuł to krótkie wprowadzenie do programu strategicznego „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”, w ramach którego realizowane jest Zadanie Badawcze nr 4 „Opracowanie zintegrowanych technologii wytwarzania paliw i energii z biomasy, odpadów rolniczych i innych”. Uzasadniono kontekst przystąpienia do zadania, główne cele, strukturę zarządzania oraz podmioty zaangażowane. Zaprezentowano również uzasadnienie włączenia koncepcji Smart Grid w zakres projektu.

The paper presents a brief introduction to strategic programme “Advanced Technologies of Energy Generation”, under which Research Task 4. “Development of Integrated technologies for Production of Fuels and Energy from Biomass, Agricultural Waste and Other Materials” is implemented. The context justifies joining the task, its main objectives, management structure, and entities involved. Also justified is the inclusion of Smart Grid concept to the project scope.

Słowa kluczowe : energetyka, elektroenergetyka, odnawialne źródła energii, sieci inteligentne, common information model, Smart Grid, energy technologies, energy,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 1
Strony : 5 – 10
Bibliografia : 1. „Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych”, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, 2008.
2. „Krajowy Program Badań. Założenia polityki naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa”, Załącznik do uchwały nr 164/2011 Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 2011.
3. http://www.ncbir.pl/.
4. http://www.imp.gda.pl/.
5. http://www.grupaenerga.pl.
6. Szyjko C., Technologie smart w służbie polskiej energetyki, Czysta Energia, nr 6/2011.
7. Prezentacja „Inteligentne Miasto (Smart City) według firmy Hitachi”, 2012.
8. „Koncepcja oraz model techniczny i biznesowy sieci inteligentnej (Smart Grid) na poziomie średniego napięcia (SN) w kontekście współpracy lokalnych źródeł energii w sytuacjach normalnej pracy oraz awarii sieci (możliwość pracy wyspowej)”, ENERGA-OPERATOR SA, 2012.
DOI :
Cytuj : Laskowski, M. , Wprowadzenie do programu strategicznego „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”, w ramach którego opracowywana jest koncepcja Smart Grid. Acta Energetica nr 1/2012
[Top]

Uwarunkowania formalnoprawne wdrażania sieci inteligentnych

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Uwarunkowania formalnoprawne wdrażania sieci inteligentnych

Autorzy :
Laskowski, M.
ENERGA SA,
Magulski, R.
Zakład Strategii i Rozwoju Systemu Instytutu Energetyki, Oddział Gdańsk,
Abstrakty : W artykule zaprezentowano przegląd zagadnień formalnoprawnych, wynikających z polityki UE, a także krajowych regulacji mających wpływ na możliwości wdrażania rozwiązań z zakresu sieci inteligentnych (Smart Grid). Prawodawstwo unijne nie nakłada obecnie obowiązku stosowania w krajach członkowskich mechanizmów wspierających wdrażanie rozwiązań Smart Grid w elektroenergetyce. Dyrektywy postulują wprowadzenie takich regulacji krajowych, które sprzyjają poprawie bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii, rozwojowi oraz integracji odnawialnych i rozproszonych źródeł energii z systemem elektroenergetycznym, rozwojowi rynku energii w celu umożliwienia odbiorcom reagowania na bodźce rynkowe i racjonalnej zmiany zachowań w kwestii wykorzystania energii. Nie wszystkie zobowiązania i zalecenia zostały w pełni przeniesione do ustawodawstwa krajowego. Jednak kierunki polskiej polityki energetycznej są zbieżne z trendami europejskimi i jednoznacznie wskazują na inteligentne sieci jako jedno z remediów na wyzwania, którym będzie musiał sprostać Krajowy System Elektroenergetyczny w perspektywie długoterminowej. Należy więc oczekiwać w najbliższym czasie istotnych zmian legislacyjnych, dotyczących sektora energetyki.

This article presents an overview of the formal and legal issues arising from EU policies and national regulations affecting the capacity to implement Smart Grid solutions. EU legislation currently imposes on the Member States no obligation to apply any mechanisms to support implementation of Smart Grid solutions in the power sector. Directives call for the introduction of such national regulations that promote improved security and reliability of energy supply, development and integration of renewable and distributed energy resources with the power system, and development of the energy market to allow customers to respond to market incentives and to rationally change their behaviours as regards energy use. Not all of the obligations and recommendations have been fully transferred into the national legislation. However, directions of the Polish energy policy are in line with European trends and clearly indicate Smart Grids as one of the remedies to the challenges that the National Power System will have to cope with in the long term. Therefore, some significant legislative changes regarding the power sector should be expected in the near future.

Słowa kluczowe : elektroenergetyka, energetyka, energetyka odnawialna, odnawialne źródła energii, Smart Grid,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 1
Strony : 13 – 17
Bibliografia : 1. Dyrektywa 2005/89/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 roku, dotycząca działań na rzecz zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej i inwestycji infrastrukturalnych, Dz.U. UE L 33/22, 2006.
2. Dyrektywa 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 roku, w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych oraz uchylająca dyrektywę Rady 93/76/EWG, Dz. U. UE L 114/64, 2006.
3. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 roku, dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE, Dz.U. UE L 211/55, 2009.
4. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 roku, w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE, Dz.U. UE L 140/16, 2009.
5. Ministerstwo Gospodarki, Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, 10 listopada 2009, Warszawa.
6. Ministerstwo Środowiska, Ministerstwo Gospodarki, Strategia „Bezpieczeństwo energetyczne i środowisko” perspektywa 2020, projekt z 16 września 2011, Warszawa.
7. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju 2030, 25 stycznia 2011, Warszawa.
8. Ustawa z 15 kwietnia 2011 o efektywności energetycznej, Dz.U. nr 94, poz. 551.
9. Ustawa z 10 kwietnia 1997, Prawo energetyczne, tekst ujednolicony w biurze prawnym URE na dzień 1 stycznia 2012.
10. Ustawa Prawo energetyczne, projekt z 20 grudnia 2011.
11. Stanowisko prezesa URE w sprawie niezbędnych wymagań wobec wdrażanych przez OSD E inteligentnych systemów pomiarowo-rozliczeniowych z uwzględnieniem funkcji celu oraz proponowanych mechanizmów wsparcia przy postulowanym modelu rynku, 31 maja 2011, Warszawa.
DOI :
Cytuj : Laskowski, M. ,Magulski, R. , Uwarunkowania formalnoprawne wdrażania sieci inteligentnych. Acta Energetica nr 1/2012
[Top]

Rynkowe aspekty rozwoju Inteligentnych Sieci Energetycznych – Smart Grid

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Rynkowe aspekty rozwoju Inteligentnych Sieci Energetycznych – Smart Grid

Autorzy :
Laskowski, M.
ENERGA SA,
Magulski, R.
Zakład Strategii i Rozwoju Systemu Instytutu Energetyki, Oddział Gdańsk,
Abstrakty : Inteligentne Sieci Energetyczne – Smart Grid to zapowiedź rewolucji w energetyce. Znany od ponad stulecia scentralizowany i pasywny model sieci elektroenergetycznych na naszych oczach przybiera całkiem nowy kształt: aktywnej, dynamicznej sieci, z rosnącą rolą konsumentów-prosumentów, którym oferuje się całkowicie nowe produkty i usługi. Tak dynamiczny rozwój jest możliwy dzięki kilku czynnikom, m.in.: Synergii technologii ICT z energetyką – te dziedziny stają się nieodzownym elementem funkcjonowania nowoczesnych sieci elektroenergetycznych Regulacjom Unii Europejskiej w obszarze redukcji emisji CO2 i podnoszenia efektywności energetycznej oraz wskazywaniu ISE jako jednego z optymalnych narzędzi Rosnącej, dzięki nieustannemu wzrostowi wydatków, świadomości odbiorców w zakresie zakupu i racjonalnego wykorzystania energii. Jednak rozwój ISE oraz implementowanie ICT w energetyce niesie ze sobą również pewne ryzyko w zakresie tworzenia bezpośrednich powiązań systemowych i procesowych pomiędzy systemami zaangażowanych podmiotów rynku energetycznego, które powinno zostać zaadresowane poprzez wypracowanie standardów technicznych, metod i zasad dobrej współpracy pomiędzy zaangażowanymi podmiotami. Zaadresowanie powyższego ryzyka, a w efekcie skuteczny rozwój ISE, stworzy warunki do dynamicznego rozwoju nowych ról i mechanizmów na rynku energii. Zaoferowanie nowoczesnych produktów i usług odbiorcom i prosumentom, efektywne wdrażanie w skali krajowej mechanizmów zarządzania popytem będzie źródłem wielowymiarowych korzyści o charakterze funkcjonalnym, finansowym, a także będzie miało pozytywny wpływ na bezpieczeństwo Krajowej Sieci Energetycznej.

Smart Grids herald a revolution in the power sector. The centralized and passive power grid model known for over a century is before our very eyes assuming a completely brand new shape: of an active and dynamic network with an increasingly relevant role of consumers – prosumers, who are offered brand new products and services. Such an active development is possibile due to a number of factors, such as: Synergy of ICT with power engineering – these disciplines are becoming an indispensable element of the modern power grid’s operation, The European Union’s regulations in the area of reduction of CO2 emission and improved energy efficiency, as well as identification of Smart Grids as one of the optimum tools, Growth, thanks to continuously increasing expenditures, public awareness of the purchase and rational use of energy. However, the Smart Grid development and ICT implementation in the power sector also carry a risk in the matter of setting up system and process links between the systems of concerned energy market players, which should be mitigated by development of technical standards, methods and principles of good cooperation between the concerned parties. Mitigation of the risk, and as a consequence, effective Smar Grids development will provide conditions for dynamic development of new roles and mechanisms on the energy market. Offering modern products and services to consumers and prosumers, and effective implementation on a national scale of demand management mechanisms will be a source of multidimensional benefits of a functional and financial nature, and will also have a positive impact on the National Lower Grid’s security.

Słowa kluczowe : inteligentne sieci energetyczne, sieci inteligentne, energetyka, elektroenergetyka, odnawialne źródła energii, Smart Grid,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 1
Strony : 19 – 22
Bibliografia : 1. The Smart Grid – Lunch and Learn, GE Power 2011, http://www.usea.org/USEA_Events/Smart-Grid-Briefings/Session_2-The_Smart_Grid-The_Consumer_View.pdf.
2. Smart Energy Management: Decentralised Collective Demand – Response Management in Smart Grids, http://www.swinburne.edu.au/ict/success/research-projects-and-grants/smart-energy/.
3. Krohns H. i wsp., Demonstration of Communication Application for Major Disturbances in the Supply of Electric Power, Konferencja CIGRE 2011 – The electric power system of the future, Bolonia 2011.
4. Studium wdrożenia inteligentnego pomiaru energii elektrycznej w Polsce, Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej we współpracy z Instytutem Energetyki Oddział Gdańsk i Ernst&Young Business Advisory sp. z o.o.
5. „ICT for Energy Efficiency”, Raport Grupy Doradczej Komisji Europejskiej, Bruksela 2008.
6. „Firma usług energetycznych – ESCO”, Marek Butkowski, PSE – Wschód sp. z o.o.
DOI :
Cytuj : Laskowski, M. ,Magulski, R. , Rynkowe aspekty rozwoju Inteligentnych Sieci Energetycznych – Smart Grid. Acta Energetica nr 1/2012
[Top]

Wizja wdrożenia sieci inteligentnych w ENERGA-OPERATOR SA

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Wizja wdrożenia sieci inteligentnych w ENERGA-OPERATOR SA

Autorzy :
Laskowski, M.
ENERGA SA,
Magulski, R.
Zakład Strategii i Rozwoju Systemu Instytutu Energetyki, Oddział Gdańsk,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA,
Abstrakty : ENERGA-OPERATOR SA jako operator systemu dystrybucyjnego prowadzi prace nad przygotowaniem sieci do bieżących i przyszłych wyzwań stojących przed sektorem energetycznym. Strategia oparta będzie na planie rozwoju sieci inteligentnych w ENERGA-OPERATOR SA. Artykuł opisuje kluczowe elementy przygotowanej wizji wdrożenia sieci inteligentnych, stanowiącej pierwszy etap prac nad mapą drogową rozwoju sieci inteligentnych.

ENERGA-OPERATOR SA as a power distribution system operator is working on preparing its network for current and future challenges facing the energy sector. The strategy will be based on a smart grid development plan to be carried out by ENERGA-OPERATOR SA. The article describes key elements of the smart grid implementation vision which is the first stage of the work on the smart grid development roadmap.

Słowa kluczowe : energetyka, elektroenergetyka, odnawialne źródła energii, sieci inteligentne, Smart Grid,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 1
Strony : 25 – 29
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Laskowski, M. ,Magulski, R. ,Noske, S. , Wizja wdrożenia sieci inteligentnych w ENERGA-OPERATOR SA. Acta Energetica nr 1/2012
[Top]

Sieci inteligentne – wybrane cele i kierunki działania operatora systemu dystrybucyjnego

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Sieci inteligentne – wybrane cele i kierunki działania operatora systemu dystrybucyjnego

Autorzy :
Laskowski, M.
ENERGA SA,
Magulski, R.
Zakład Strategii i Rozwoju Systemu Instytutu Energetyki, Oddział Gdańsk,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA,
Czyżewski, R.
ENERGA-OPERATOR SA,
Abstrakty : Artykuł prezentuje różne aspekty wdrożenia sieci inteligentnych z punktu widzenia operatora systemu dystrybucyjnego. Omówiono uwarunkowania prawne wdrożenia oraz ich wpływ na tempo wdrażania tych sieci. Opisano aktualny stan infrastruktury sieci dystrybucyjnej i systemów prowadzenia ruchu, wskazując na pożądany kierunek ich rozwoju. Opisano preferowany model wzajemnych relacji między operatorem sieciowym a innymi kluczowymi interesariuszami, zwłaszcza w kontekście spodziewanego utworzenia obszarów bilansujących. Zwrócono uwagę na znaczenie standaryzacji i zapewnienie szeroko rozumianego bezpieczeństwa wprowadzanych rozwiązań sieci inteligentnych. Wyspecyfikowano również bariery, które zdaniem autorów mogą utrudnić wdrożenie sieci inteligentnych.

The paper presents various aspects of the implementation of Smart Grids from the distribution system operator standpoint. It discusses legal conditions of the Smart Grids implementation and their impact on the implementation timing. It describes the current state of the distribution grid and operations management systems infrastructure, indicating the desired direction of their development. It describes the preferred model of interrelations between grid operators and other key stakeholders, especially in the context of the expected establishment of balancing areas. It points out to the relevance of standardization and to the assurance of security of implemented Smart Grid solutions. It also specifies the barriers, which in the authors’ opinion could impede the Smart Grids deployment.

Słowa kluczowe : energetyka, elektroenergetyka, sieci inteligentne, Smart Grid,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 1
Strony : 31 – 34
Bibliografia : 1. Konkluzje Rady Europejskiej z dnia 4 lutego 2011 roku, dostępne na stronie internetowej: http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/PL/ec/119183.pdf.
2. COM(2011) 112/4.
3. ESMIG, http://www.scribd.com/doc/35826660/LandisGyr-Whitepaper-IDIS i SAP, Smart Grids for Europe: http://www.scribd.com/doc/47461006/12036-NM-Smart-Grids-for-Europe-En.
4. M490 w dniu 1 marca 2011 roku, http://ec.europa.eu/energy/gas_electricity/smartgrids/taskforce_en.htm.
5. Wizja wdrożenia sieci inteligentnej w Energa-Operator SA w perspektywie do 2020 roku.
6. Uzasadnienie do ustawy Prawo energetyczne, grudzień 2011.
7. „Mapping & Gap Analysis”, Report by EEGI Member States Initiative, A pathway towards functional Project for distribution grids, January 2012.
8. „The role of DSO on Smart Grids and Energy Efficiency”, A EURELECTRIC position paper, January 2012.
9. „Smart Grids and Network of the Future”, EURELECTRIC Views, May 2009, Ref: 2009-030-0440.
DOI :
Cytuj : Laskowski, M. ,Magulski, R. ,Noske, S. ,Czyżewski, R. , Sieci inteligentne – wybrane cele i kierunki działania operatora systemu dystrybucyjnego. Acta Energetica nr 1/2012
[Top]

Pilotażowy projekt wdrożenia w ENERGA-OPERATOR SA sieci inteligentnej „Inteligentny Półwysep”

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Pilotażowy projekt wdrożenia w ENERGA-OPERATOR SA sieci inteligentnej „Inteligentny Półwysep”

Autorzy :
Laskowski, M.
ENERGA SA,
Magulski, R.
Zakład Strategii i Rozwoju Systemu Instytutu Energetyki, Oddział Gdańsk,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA,
Czyżewski, R.
ENERGA-OPERATOR SA,
Babś, A.
Instytut Energetyki,
Abstrakty : W artykule przedstawiono dotychczasowy przebieg realizacji oraz planowane w najbliższym czasie działania, związane z pilotażowym wdrożeniem sieci inteligentnej Smart Grid przez ENERGA-OPERATOR SA, w ramach projektu „Inteligentny Półwysep”. W zrealizowanych dotychczas trzech etapach prac przygotowawczych i analizach przeprowadzono szczegółową inwentaryzację sieci SN i nn objętej projektem, opracowano koncepcję realizacji projektu, opracowano algorytmy sterowania siecią Smart Grid oraz przeprowadzono symulacyjne badania modelowe tych algorytmów. Podsumowaniem prac przygotowawczych było opracowanie studium wykonalności projektu. Do wdrożenia przewidziano funkcjonalności oraz eksperymentalną realizację pracy wyspowej z udziałem EC Władysławowo, a także wdrożenie w ENERGA-OBRÓT SA sterowania poborem mocy przez odbiorców w programach DSM/DR.

The article presents the current progress and activities planned in the near future in the implementation of The Smart Peninsula, ENERGA-OPERATOR SA ‘s pilot Smart Grid deployment project. In the three stages of the preparatory work and analysis so far completed a detailed inventory has bee n made of the MV and LV grids covered by the project, a project implementation concept has been developed, as well algorithms of the Smart Grid control, and the algorithms’ simulation model tests have been completed. The preparatory works have been summarised by a project feasibility study. The functionalities and experimental implementation of an island operation involving the EV Władysławowo cogeneration plant have been selected for the deployment, as well as the implementation at ENERGA-TRADE SA of electric vehicle charging power consumption control in DSM/DR programmes.

Słowa kluczowe : sieci inteligentne, Inteligentny Półwysep, Smart Grid, Smart Peninsula,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 1
Strony : 37 – 44
Bibliografia : 1. Opracowanie koncepcji budowy i wdrożenia rozwiązań Smart Grid w sieci ENERGA-OPERATOR SA na Półwyspie Helskim, Etap I, Koncepcja budowy i funkcjonowania sieci Smart Grid, wrzesień 2011.
2. Opracowanie koncepcji budowy i wdrożenia rozwiązań Smart Grid w sieci ENERGA-OPERATOR SA na Półwyspie Helskim, Etap II, Przeprowadzenie badań modelowych pracy sieci oraz opracowanie algorytmów sterowania siecią Smart Grid na Półwyspie Helskim, listopad 2011.
3. Opracowanie koncepcji budowy i wdrożenia rozwiązań Smart Grid w sieci ENERGA-OPERATOR SA na Półwyspie Helskim, Etap III, Opracowanie studium wykonalności realizacji Projektu Smart Grid, grudzień 2011.
4. Opracowanie koncepcji budowy i wdrożenia rozwiązań Smart Grid w sieci ENERGA-OPERATOR SA na Półwyspie Helskim, streszczenie, zakres prac – wytyczne realizacyjne, luty 2012.
5. Wizja wdrożenia sieci inteligentnej w ENERGA-OPERATOR SA, w perspektywie do 2020 roku, wrzesień 2011.
6. Babś A., Smart Grid Hels peninsula pilot project in DSO Energa network – ideas and application, konferencja Smart Metering Central and Eastern Europe 2011, Warszawa 17–18 maja 2011.
7. Noske S., Widelski G., W kierunku Smart Grid – pilotażowy projekt „Inteligentny Półwysep”, Acta Energeticanr 3/2011.
8. WANG Hui i wsp., A Fault Detection and Isolation Algorithm for Distribution Systems containing Distributed Generations, Referat nr 1760, konferencja APAP, Pekin, październik 2011.
DOI :
Cytuj : Laskowski, M. ,Magulski, R. ,Noske, S. ,Czyżewski, R. ,Babś, A. , Pilotażowy projekt wdrożenia w ENERGA-OPERATOR SA sieci inteligentnej „Inteligentny Półwysep”. Acta Energetica nr 1/2012
[Top]

Wybrane wyniki badań symulacyjnych w ramach projektu „Inteligentny Półwysep”

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Wybrane wyniki badań symulacyjnych w ramach projektu „Inteligentny Półwysep”

Autorzy :
Laskowski, M.
ENERGA SA,
Magulski, R.
Zakład Strategii i Rozwoju Systemu Instytutu Energetyki, Oddział Gdańsk,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA,
Czyżewski, R.
ENERGA-OPERATOR SA,
Babś, A.
Instytut Energetyki,
Kąkol, A.
Zakład Analiz Systemowych w Zakłazie Automatyki i Analiz Systemowych Instytutu Energetyki,
Abstrakty : Realizacja pracy „Inteligentny Półwysep” wymagała opracowania modelu obliczeniowego sieci średniego napięcia oraz fragmentu sieci niskiego napięcia na Półwyspie Helskim. Opracowany model został wykorzystany do przeprowadzenia wielu analiz symulacyjnych w sieci SN. Przeprowadzone analizy zostały wykorzystane do opracowania algorytmów sterowania pracą sieci SN. W artykule przedstawione zostały wyniki analiz, których celem było zweryfikowanie algorytmu regulacji napięcia zgodnie z metodą MLDC. Zamieszczone zostały również wyniki analiz mających na celu weryfikację zdolności EC Władysławowo do pracy autonomicznej na Półwyspie Helskim.

“The Intelligent Peninsula” project implementation required the development of a computational model of a medium voltage grid and of a section of a low voltage grid in the Hel Peninsula. The model was used to perform many simulation analyses in the MV grid. The analyses were used to develop MV grid operation control algorithms. The paper presents results of the analyses aimed at verification of a MLDC method-based voltage control algorithm. The paper presents results of the analyses aimed at verification of EC Władysławowo cogeneration plant’s suitability for standalone operation in the Hel Peninsula.

Słowa kluczowe : sieci inteligentne, Inteligentny Półwysep, energetyka, elektroenergetyka, Smart Grid, Smart Peninsula,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 1
Strony : 47 – 55
Bibliografia : 1. Joon-Ho Choi, The Dead Band Control of LTC Transformer at Distribution Substation, IEEE Transactions on Power Delivery, vol. 24, no. 1, February 2009.
2. Baran M.E., Ming-Yung Hsu, Volt/Var Control at Distribution Substations, IEEE Transactions on Power Delivery, vol. 14, no. 1, February 1999.
3. Massucco S., Pitto A., Silvestro F., A gas turbine model for studies on distributed generation penetration into distribution networks, IEEE Transactions on Power Systems, vol. 26, no. 3, August 2011.
4. Mahat P., Chen Z. Bak-Jensen B., Gas turbine control for islanding operation of distributed systems, IEEE 2009, Power & Energy Society General Meeting PES ’09.
DOI :
Cytuj : Laskowski, M. ,Magulski, R. ,Noske, S. ,Czyżewski, R. ,Babś, A. ,Kąkol, A. , Wybrane wyniki badań symulacyjnych w ramach projektu „Inteligentny Półwysep”. Acta Energetica nr 1/2012
[Top]

Kompleksowa automatyzacja i monitorowanie sieci SN kluczowym elementem poprawy niezawodności i ciągłości dostaw energii

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Kompleksowa automatyzacja i monitorowanie sieci SN kluczowym elementem poprawy niezawodności i ciągłości dostaw energii

Autorzy :
Laskowski, M.
ENERGA SA,
Magulski, R.
Zakład Strategii i Rozwoju Systemu Instytutu Energetyki, Oddział Gdańsk,
Noske, S.
ENERGA-OPERATOR SA,
Czyżewski, R.
ENERGA-OPERATOR SA,
Babś, A.
Instytut Energetyki,
Kąkol, A.
Zakład Analiz Systemowych w Zakłazie Automatyki i Analiz Systemowych Instytutu Energetyki,
Kubacki, S.
ENERGA-OPERATOR SA,
Abstrakty : Artykuł porusza zagadnienie kompleksowej automatyzacji i monitorowania sieci średniego napięcia (SN) jako kluczowego elementu koncepcji sieci inteligentnej (ang. Smart Grid). Omówiono stan istniejący w zakresie sterowania i monitorowania sieci SN oraz przedstawiono koncepcję rozwiązania dającego możliwość zdalnej, automatycznej rekonfiguracji sieci oraz zapewniającego pełną obserwowalność sieci z poziomu systemu dyspozytorskiego. Szczegółowo omówiono automatyzację przełączeń w sieci SN w celu wyizolowania uszkodzonego odcinka linii i zasilenia w energię elektryczną w chwili wystąpienia awarii możliwie największej liczby odbiorców. Przedstawiono również przykład działania takiej automatyki. W drugiej części artykułu zaprezentowano kluczową rolę funkcji szybkiej lokalizacji miejsca zwarcia oraz możliwości zdalnej rekonfiguracji sieci SN w celu poprawy niezawodności zasilania (poprawy wskaźników SAIDI, SAIFI). Pokazano również, jak wzrost liczby punktów wyposażonych w układy wykrywające przepływ prądów zwarciowych wraz z możliwością zdalnego sterowania łącznikami z systemu dyspozytorskiego w sieci SN może wpłynąć na zmniejszenie wskaźników SAIDI i SAIFI w poszczególnych oddziałach Energa -Operator SA.

The paper presents the issue of comprehensive automation and monitoring of medium voltage (MV) grids as a key element of the Smart Grid concept. The existing condition of MV grid control and monitoring is discussed, and the concept of a solution which will provide the possibility of remote automatic grid reconfiguration and ensure full grid observability from the dispatching system level is introduced. Automation of MV grid switching is discussed in detail to isolate a faulty line section and supply electricity at the time of the failure to the largest possible number of recipients. An example of such automation controls’ operation is also presented. The paper’s second part presents the key role of the quick fault location function and the possibility of the MV grid’s remote reconfiguration for improving power supply reliability (SAIDI and SAIFI indices). It is also shown how an increase in the number of points fitted with faulted circuit indicators with the option of remote control of switches from the dispatch system in MV grids may affect reduction of SAIDI and SAIFI indices across ENERGA-OPERATOR SA. divisions.

Słowa kluczowe : elektroenergetyka, sieci inteligentne, sieć średniego napięcia, SAIDI, SAIFI, Smart Grid, SAIDI, SAIFI,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 1
Strony : 57 – 63
Bibliografia : 1. Sprawozdanie o stanie urządzeń elektrycznych G-10.5 za rok 2010 dla ENERGA-OPERATOR SA.
2. Schroedel O. i wsp., Distribution Automation Solution – Impact on System Availability in Distribution Networks, 21 Konferencja Electricity Distribution CIRED, Referat nr 1117, Frakfurt, 6–9 czerwca 2011.
3. Bachorek W. i wsp., Dynamiczna rekonfiguracja sieci SN, V Konferencja: Straty energii w sieciach elektroenergetycznych, Kołobrzeg, czerwiec 2011.
4. Northcote-Green J., Kligsten J., Frohlich-Terpstra S., Transformation of Energy Networks: Initial Results from Intensified MV and LV Monitoring, 21 Konferencja Electricity Distribution CIRED, Referat nr 0792, Frankfurt, 6–9 czerwca 2011.
5. Pulice M., Vidal E., Impact of Telesupervision in Substations MV/LV, 21 Konferencja Electricity Distribution CIRED, Referat nr 0524, Frankfurt, 6–9 czerwca 2011.
6. Valtorta G., di Marino E., d’Orazio L., de Bianchi G., Corgiolu R., Misesti I., Functional Specification of DSO SCADA System to Monitor and Control Active Grids, 21 Konferencja ElectricityDistribution CIRED, Referat nr 1159, Frankfurt, 6–9 czerwca 2011.
7. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego ze zmianami z dnia 21 sierpnia 2008 r., Rozdział 10, § 40.
DOI :
Cytuj : Laskowski, M. ,Magulski, R. ,Noske, S. ,Czyżewski, R. ,Babś, A. ,Kąkol, A. ,Kubacki, S. , Kompleksowa automatyzacja i monitorowanie sieci SN kluczowym elementem poprawy niezawodności i ciągłości dostaw energii. Acta Energetica nr 1/2012
[Top]

CIM in Smart Grid implementation – usage scenarios

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : CIM in Smart Grid implementation – usage scenarios

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Abstrakty : The paper consists of three parts: general presentation of Common Information Model (CIM), it’s application in solving selected power system problems and conclusions. CIM is an independent data model platform described in IEC 61970/61968 recommended for Smart Grid architectures. In current version it contains about 900 classes and 2650 native attributes, describing diff erent aspects of energy domain. In general, CIM provides basis for modeling topologies of the power grid for transmission and power grid, exchange of messages among diff erent stakeholders and standardized interface specifi cation between diff erent systems. Changing power infrastructure needs a  new approach to  Information and Communication Technologies. A lot of new services, utilities and use cases arrive and stakeholders within Smart Grid have to deal with interoperability and integration issues. Amount and kind of data exchanged between diff erent systems will rise in result of increasing number of systems in Smart Grid. There is a need for international standardized semantic data model for data exchange between systems from diff erent vendors. Such elegant solution would reduce cost of Smart Grid interoperability connected with integration eff orts. The use of CIM can be the answer for this need. As a potential international standard it has wide acceptance of energy sector and is mentioned in many national standardization roadmaps for Smart Grid. It can be used to describe and exchange data about power grid topology, which is very important in building common map of energy infrastructure provided by many small and medium power vendors and power islands. The necessity of measurement data exchange, energy scheduling and reservation as a source for decision making and forecasting system is also a factor that can be described and solved by CIM usage.

Artykuł ten składa się z trzech części: z ogólnej prezentacji wspólnego modelu informacyjnego (CIM, Common Information Model), jego zastosowania w rozwiązywaniu wybranych problemów systemu elektroenergetycznego i z wniosków. CIM jest niezależną platformą modelu danych opisaną w normach PN-EN (IEC) 61970/61968 i zalecaną dla architektury sieci inteligentnych (Smart Grid). W obecnej wersji zawiera ok. 900 klas i 2650 rodzimych atrybutów opisujących różne aspekty dziedziny energetyki. CIM stanowi podstawę do modelowania topologii elektroenergetycznej sieci przesyłowej oraz systemu elektroenergetycznego, wymiany wiadomości między różnymi zainteresowanymi stronami oraz znormalizowanej specyfikacji interfejsu pomiędzy różnymi systemami.

Słowa kluczowe : smart grid, CIM, sieci inteligentne, Smart Grid, common information model, CIM,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 4 – 12
Bibliografia : 1. 61970-301 Ed. 2: Energy management system application program interface (EMS-API) – Part 301: Common information model (CIM) base, IEC Std., 2009.
2. 61968-11 Ed. 1: System Interfaces for Distribution Management – Part 11: Distribution Information Exchange Model, IEC Std., 2008.
3. McMorran A., An Introduction to IEC 61970-301 & 61968-11: The Common Information Model, 2007.
4. 61970-501 Ed. 1: Energy management system application program interface (EMS-API) – Part 501: Common Information Model Resource Description Framework (CIM RDF) schema, IEC Std., 2006.
5. IEC 61968-13 ed1.0 Application integration at electric utilities – System interfaces for distribution management – Part 13: CIM RDF Model exchange format for distribution, IEC Std., 2008.
6. Schwarz K., IEC 61850, IEC 61400-25, and IEC 61970: Information models and information exchange for electric power systems, 2004.
7. deVos A., Widergren S.E., Zhu J., XML for CIM model exchange, 2001.
8. Britton J., Introduction to CIM, CIM University, San Francisco, USA, 11 October 2010.
9. Eff antin C., Cim Market Extensions for EU, CIM User Group Meeting, San Francisco, October 2010.
10. ENTSO-E, “Common Information Model (CIM) model exchange profi le”, 2009.
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. , CIM in Smart Grid implementation – usage scenarios. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

Electric vehicles’ influence on Smart Grids

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Electric vehicles’ influence on Smart Grids

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Jabłońska, M.R.
Uniwersytet Łódzki, mjablonska@uni.lodz.pl,
Abstrakty : Aim of the paper is to demonstrate evolution of Electric Vehicles (EV) and their infl uence on the Smart Grid (SG). Starting from USA defi nition of the SG considering the fi fth- and sixth- properties of the SG: It accommodates all generation and storage options and it enables new products, services and markets. We can determine EV role in the SG operation. Contemporary we can distinguish following types of the EV: HEVS – hybrid electric vehicles with motor and use batteries with no using electricity from external source, Pure EVs – running on electric motor powered by batteries that are recharged by plugging in the vehicle, Plug-in PHEVs – can be charged with electricity like engine power EVs and run under engine like HEVs. The most interesting for electric power there are Pure EVs and PHEVs that are consumers and also kind of electricity storage devices (very important in SG). These types may be charged “in home”, using special station with diff erent time of charging; there is also considered charging during the time waiting for change of lights on road nodes (junctions). It is important to mention that EV development infl uence not only on SG, social- and climate- environment but also on development of new branch of industries producing equipment necessary for EV operation.

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie rozwoju pojazdów elektrycznych oraz ich wpływu na sieci inteligentne (Smart Grid). Według definicji sieci Smart Grid, zaproponowanej przez USA, piątą i szóstą właściwość tych sieci stanowiły odpowiednio: posiadanie możliwości generacji i magazynowania oraz udostępnianie nowych produktów, usług i rynków. Autorzy dążą do okre- ślenia roli pojazdów elektrycznych w operacjach sieci Smart Grid. Wyróżnić można następujące typy pojazdów elektrycznych: HEVs – pojazdy hybrydowe mające silnik i wykorzystujące baterie bez pobierania elektryczności ze źródeł zewnętrznych, EVs – pracujące na silniku elektrycznym zasilanym bateriami ładowanymi przez podłączanie pojazdu oraz Plug-in PHEVs – pojazdy, które można ładować tak jak EVs, ale pracujące jak HEVs. Najbardziej znaczące dla elektroenergetyki są pojazdy typu EVs oraz PHEVs, ponieważ występują one jednocześnie w roli odbiorcy, jak i pewnego rodzaju urządzenia magazynującego. Pojazdy te mogą być ładowane w budynkach za pomocą specjalnych stacji ładujących bądź w trakcie postoju, np. na skrzyżowaniu. Należy podkreślić, że rozwój pojazdów elektrycznych nie wywrze wpływu jedynie na sieci inteligentne, lecz także na środowisko naturalne, społeczeństwo oraz rozwój nowych gałęzi przemysłu wspierających pojazdy elektryczne.

Słowa kluczowe : elektryczne pojazdy (EV), hybrydowe elektryczne pojazdy (EHV), sieci inteligentne, odbiorcy, Smart Grid, Electric Vehicle (EV), Hybrid Electric Vehicle (HEV), Consumers,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 13 – 20
Bibliografia : 1. Aggeler D., Canales F., Zelaya H., Coccia A., Butcher N., Apeldoorn O., Ultra-Fast DC-Charge Infrastructures for EV-Mobility and Future Smart Grids, IEEE PES Conference on Innovative Smart Grid Technologies Europe, October 11–13, 2010, Gothenburg, article no. 2006809.
2. Babaei S., Steen D., Tuan L.A., Carlson O., Bertling L., Eff ects of Plug-in Vehicles on Distribution Systems: A Real Case of Gothenburg, IEEE PES Conference on Innovative Smart Grid Technologies Europe, October 11–13, 2010, Gothenburg, article no. 2046565.
3. Brooks Alec., Spirakis Ch., Weihl B., Demand Dispatch, IEEE Power & Energy Magazine, MayJune 2010, pp. 20–29.
4. Dickerman L., Harrison J., A New Car a New Grid, IEEE Power & EnergyMagazine, March/April 2010, pp. 55–61.
5. ICT for Breakthrough Industry Transformation. ICT for a Low Carbon Economy Smart Electricity Distribution Networks. European Commission Information Society and Media, July 2009, pp. 36–39.
6. Ipakchi A., Albuyeh F., Grid of the future, IEEE Power & EnergyMagazine, March/April 2009, pp. 52–62.
7. Kempton W., Udo V., Huber K., Komara K., Letendre, S., Baker S., Brunner D., Pearre N., A Test of Vehicle-to-Grid (V2G) for Energy Storage and Frequency Regulation in the PJM System. Results from an Industry-University Research Partnership, November 2008, MidAtlantic Grid Interactive Cars Consortium: http://www.magicconsortium.org date of access: 03.01.2011.
8. Masoum A.S., Deilami S., Moses P.S., Abu-Siada A., Impacts of Battery Charging Rates of Plug-in Electric Vehicle on Smart Grid Distribution Systems, IEEE PES Conference on Innovative Smart Grid Technologies Europe, October 11–13, 2010, Gothenburg, article no. 2047502.
9. Moses P.S., Deilami S., Masoum A.S., Masoum M.A.S., Power Quality of Smart Grids with Plug-in Electric Vehicles Considering Battery Charging Profi le, IEEE PES Conference on Innovative Smart Grid Technologies Europe, October 11–13, 2010, Gothenburg, article no. 2047441.
10. Ota Y., Taniguchi H., Nakajima T., Liyanage K.M., Baba J., Yokoyama A., Autonomous Distributed V2G (Vehicle-to-Grid), IEEE PES Conference on Innovative Smart Grid Technologies Europe, October 11–13, 2010, Gothenburg, article no. 2043111.
11. Sandels C., Franke U., Ingvar N., Nordström, Hamrén R., Vehicle to Grid – Reference Architectures for the Control Markets in Sweden and Germany, IEEE PES Conference on Innovative Smart Grid Technologies Europe, October 11–13, 2010, Gothenburg, article no. 2048244.
12. Sheikhi A., Maani A., Esfahani M., Ranjbar A.M., The Infl uence of the Intelligent Distribution Network on Plug-in Hybrid Vehicles Penetration Level, IEEE PES Conference on Innovative Smart Grid Technologies Europe, October 11–13, 2010, Gothenburg, article no. 2048001.
13. Turker H., Bacha S., Chatroux D., Impact of Plug-in Hybrid Electric Vehicles (PHEVS) on the French Electric Grid, IEEE PES Conference on Innovative Smart Grid Technologies Europe, October 11–13, 2010, Gothenburg, article no. 2048068.
14. Ungar E., Fell K., Plug In, Turn On, and Load Up., IEEE Power & EnergyMagazine, May/June 2010, pp. 30–35.
15. Wu Q., Nielsen A.H., Østergaard J., Tae Cha S., Marra F., Chen Y. Træholt Ch., Driving Pattern Analysis for Electric Vehicle (EV) Grid Integration Study, IEEE PES Conference on Innovative Smart Grid Technologies Europe, October 11–13, 2010, Gothenburg, article no. 2046038.
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. ,Jabłońska, M.R. , Electric vehicles’ influence on Smart Grids. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

Technical, economic and legal conditions of the development of photovoltaic generation in Poland

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Technical, economic and legal conditions of the development of photovoltaic generation in Poland

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Jabłońska, M.R.
Uniwersytet Łódzki, mjablonska@uni.lodz.pl,
Majewski, J.
ENERGA SA, jerzy.majewski@energa.pl,
Abstrakty : The paper presents basic information about photovoltaic cell operating principles and applied technologies. Statistical data that describes trends in photovoltaic generation development is reviewed. Information is analyzed that describes the sales of photovoltaic cells, increase in the installed capacity and development of the technology and prices. The paper comprehensively addresses the legal context of the development photovoltaics in Poland, starting from government plans for relevant programmes, and ending with an assessment of the most important regulations in EU and national law.

W artykule przedstawiono podstawowe informacje dotyczące zasad działania oraz stosowanych technologii ogniw fotowoltaicznych. Dokonano przeglądu danych statystycznych, opisujących tendencje rozwoju energetyki fotowoltaicznej. Przeanalizowano informacje opisujące sprzedaż ogniw fotowoltaicznych, przyrost mocy zainstalowanych, rozwój technologii oraz ceny. Artykuł obszernie porusza także kontekst prawny rozwoju fotowoltaiki w Polsce, wychodząc od rządowych zamierzeń programowych w tej mierze, na ocenie najważniejszych regulacji prawa wspólnotowego i krajowego kończąc.

Słowa kluczowe : energetyka fotowoltaiczna, ogniwo fotowoltaiczne, promieniowanie słoneczne, energia słoneczna, photovoltaic generation, photovoltaic cell, solar radiation, solar energy,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 21 – 31
Bibliografia : 1. www.eurobserv-er.org.
2. Klugmann E., Klugmann-Radziemska E., Systemy słonecznego ogrzewania i zasilania elektrycznego budynków Solar heating and power supply systems in buildings, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, 2002.
3. Klugmann E., Klugmann-Radziemska E., Ogniwa i moduły fotowoltaiczne oraz inne niekonwencjonalne źródła energii Photovoltaic cells and modules, and other non-conventional sources of energy, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, 2005.
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. ,Jabłońska, M.R. ,Majewski, J. , Technical, economic and legal conditions of the development of photovoltaic generation in Poland. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

A concept of an electricity storage system with 50 MWh storage capacity

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : A concept of an electricity storage system with 50 MWh storage capacity

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Jabłońska, M.R.
Uniwersytet Łódzki, mjablonska@uni.lodz.pl,
Majewski, J.
ENERGA SA, jerzy.majewski@energa.pl,
Paska, J.
Politechnika Warszawska, Jozef.Paska@ien.pw.edu.pl,
Abstrakty : Electricity storage devices can be divided into indirect storage technology devices (involving electricity conversion into another form of energy), and direct storage (in an electric or magnetic fi eld). Electricity storage technologies include: pumped-storage power plants, BES Battery Energy Storage, CAES Compressed Air Energy Storage, Supercapacitors, FES Flywheel Energy Storage, SMES Superconducting Magnetic Energy Storage, FC Fuel Cells reverse or operated in systems with electrolysers and hydrogen storage. These technologies have diff erent technical characteristics and economic parameters that determine their usability. This paper presents two concepts of an electricity storage tank with a storage capacity of at least 50 MWh, using the BES battery energy storage and CAES compressed air energy storage technologies.

Urządzenia umożliwiające magazynowanie energii elektrycznej dzielimy na: urządzenia technologii magazynowania pośredniego (z udziałem konwersji energii elektrycznej na inny rodzaj energii) i magazynowania bezpośredniego (w polu elektrycznym lub magnetycznym). Do technologii umożliwiających magazynowanie energii elektrycznej należą: elektrownie wodne pompowe; akumulatory (BES – ang. Battery Energy Storage); pneumatyczne zasobniki energii (CAES – ang. Compressed Air Energy Storage); superkondensatory (ang. Supercapacitors); kinetyczne zasobniki energii (FES – ang. Flywheel Energy Storage); nadprzewodzące zasobniki energii (SMES – ang. Superconducting Magnetic Energy Storage); ogniwa paliwowe (FC – ang. Fuel Cells) rewersyjne lub pracujące w układach z elektrolizerami i magazynowaniem wodoru. Technologie te charakteryzują się różnymi właściwościami technicznymi i parametrami ekonomicznymi, warunkującymi możliwości ich zastosowania. W artykule przedstawiono dwie koncepcje zasobnika energii elektrycznej o zdolności magazynowania co najmniej 50 MWh, wykorzystującą magazy

Słowa kluczowe : magazynowanie energii elektrycznej, bateryjny zasobnik energii, pneumatyczny zasobnik energii, electricity storage systems, battery energy storage system, compressed air storage system,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 32 – 42
Bibliografia : 1. Doughty D.H. et al., Batteries for Large-Scale Stationary Electrical Energy Storage. The Electrochemical Society Interface, 2010.
2. Gardner J., Haynes T., Overview of Compressed Air Energy Storage. Offi ce of Energy Research, Policy and Campus Sustainability, December 2007.
3. Garimella N., Nirmal-Kumar C.N., Assessment of Battery Energy Storage Systems for Small-Scale Renewable Energy Integration, 2009.
4. Nakhamkin M. i in., Second Generation of CAES Technology – Performance, Operations, Economics, Renewable Load Management, Green Energy, POWER-GEN International, Las Vegas, December 2009.
5. Paska J., Kłos M., Techniczne i ekonomiczne aspekty magazynowania energii dla poprawy efektywności wykorzystania OZE na przykładzie elektrowni wiatrowych Technical and economic aspects of energy storage to improve the RES use effi ciency in the example of wind power plants, Conference proceedings “Aktualne problemy w elektroenergetyce APE 2009” Current problems in the power sector APE 2009, Jurata, June 2009.
6. Paska J. et al., Możliwości budowy w warunkach polskich magazynów energii przyłączonych do sieci elektrycznych o pojemności powyżej 50 MWh i czasie przechowywania powyżej 5 godzin Available in the Polish conditions, construction options of over 50 MWh capacity and over 5 h storage time energy storage facilities connected to the power network, Study commissioned by PSE Operator SA, Institute of Electrical Power Engineering of Warsaw University of Technology, Warsaw, December 2010.
7. Pedrick G., Compressed Air Energy Storage Engineering and Economic Study, New York State Energy Research and Development Authority, December 2009.
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. ,Jabłońska, M.R. ,Majewski, J. ,Paska, J. , A concept of an electricity storage system with 50 MWh storage capacity. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

Coordination of voltage and reactive power control in the extra high voltage substations based on the example of solutions applied in the national power system

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Coordination of voltage and reactive power control in the extra high voltage substations based on the example of solutions applied in the national power system

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Jabłońska, M.R.
Uniwersytet Łódzki, mjablonska@uni.lodz.pl,
Majewski, J.
ENERGA SA, jerzy.majewski@energa.pl,
Paska, J.
Politechnika Warszawska, Jozef.Paska@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Instytut Energetyki Oddział Gdańsk, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Abstrakty : This paper presents examples of coordination between automatic voltage and reactive power control systems (ARST) covering adjacent and strongly related extra high voltage substations. Included are conclusions resulting from the use of these solutions. The Institute of Power Engineering, Gdańsk Division has developed and deployed ARST systems in the national power system for a dozen or so years.

W artykule przedstawiono przykłady koordynacji pracy układów regulacji napięć i mocy biernych (ARST) obejmują- cych sąsiednie, silnie powiązane stacje najwyższych napięć. Zawarto wnioski wynikające ze stosowania tych rozwiązań. Instytut Energetyki Oddział Gdańsk od  kilkunastu lat opracowuje i  wdraża układy ARST w  krajowym systemie elektroenergetycznym.

Słowa kluczowe : system elektroenergetyczny, regulacja mocy biernej, regulacja napięcia, power system, reactive power control, voltage control,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 43 – 50
Bibliografia : 1. Hellmann W., Szczerba Z., Regulacja częstotliwości i napięcia w systemie elektroenergetycznym Frequency and voltage control in power system, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warsaw 1978.
2. Malinowski A. et. al., Automatyczna regulacja napięcia transformatorów i autotransformatorów 400/110 i 220/110 kV, Automatic voltage control of 400/110 and 220/110 kV transformers and autotransformers, 4/1994, pp. 120–123.
3. Kundur P. , Power System Stability and Control, McGraw Hill,Inc. 1994.
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. ,Jabłońska, M.R. ,Majewski, J. ,Paska, J. ,Kołodziej, D. , Coordination of voltage and reactive power control in the extra high voltage substations based on the example of solutions applied in the national power system. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

Coordination of baseload power plant group control with static reactive power compensator control

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Coordination of baseload power plant group control with static reactive power compensator control

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Jabłońska, M.R.
Uniwersytet Łódzki, mjablonska@uni.lodz.pl,
Majewski, J.
ENERGA SA, jerzy.majewski@energa.pl,
Paska, J.
Politechnika Warszawska, Jozef.Paska@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Instytut Energetyki Oddział Gdańsk, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Szczerba, Z.
Politechnika Gdańska, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : Reactive power sources in power system nodes: generators and static reactive power compensators, are controlled by control systems. Generators – by generator node group controllers, compensators – by voltage controllers. The paper presents issues of these control systems’ coordination and proposals for its implementation.

Źródła mocy biernej w węźle elektroenergetycznym: generatory i kompensator statyczny mocy biernej sterowane są przez układy regulacji. Generatory – przez regulator grupowy RGWW (regulator grupowy węzła wytwórczego), kompensator – przez regulator napięcia. W artykule przedstawiono problemy koordynacji działania tych układów regulacji i propozycje realizacji tej koordynacji.

Słowa kluczowe : system elektroenergetyczny, regulacja napięcia, kompensator statyczny, electric power system, voltage control, static var compensator,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 51 – 57
Bibliografia : 1. Szczerba Z., Szczeciński P., Łosiński M., Układy grupowej regulacji napięcia w  węzłach wytwórczych krajowego systemu elektroenergetycznego Voltage group control systems in generation nodes of the national power system, Archiwum Energetyki / Archives of Energetics 2009, Vol. 39, No. 1.
2. Szczerba Z., Systemy Elektroenergetyczne Power Systems in: Poradnik Inżyniera Elektryka, Vol. III, pp. 440–567.
3. Machowski J., Bialek J., Bumby J.R., Power System Dynamics Stability and Control, John Wiley & Sons 2008.
4. Institute of Power Engineering, Gdańsk Branch, Catalogue Cards
5. PSE Operator, IRiESP Transmission Network Code.
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. ,Jabłońska, M.R. ,Majewski, J. ,Paska, J. ,Kołodziej, D. ,Szczerba, Z. , Coordination of baseload power plant group control with static reactive power compensator control. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

Electricity distribution management Smart Grid system model

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Electricity distribution management Smart Grid system model

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Jabłońska, M.R.
Uniwersytet Łódzki, mjablonska@uni.lodz.pl,
Majewski, J.
ENERGA SA, jerzy.majewski@energa.pl,
Paska, J.
Politechnika Warszawska, Jozef.Paska@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Instytut Energetyki Oddział Gdańsk, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Szczerba, Z.
Politechnika Gdańska, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Abstrakty : This paper presents issues concerning the implementation of Smart Grid solutions in a real distribution network. The main components possible to quick implementation were presented. Realization of these ideas should bring tangible benefi ts to both customers and distribution system operators. Moreover the paper shows selected research results which examine proposed solutions in area of improving supply reliability and reducing energy losses in analysed network.

W  artykule przedstawiono zagadnienia dotyczące wdrażania rozwiązań typu Smart Grid w  konkretnej sieci rozdzielczej. Omówiono główne systemy, możliwe do szybkiego wdrożenia, których zastosowanie przyniesie wymierne korzyści zarówno odbiorcom energii elektrycznej, jak i operatorowi sieci. Przedstawiono też wybrane wyniki badań, których celem było sprawdzenie proponowanych rozwiązań pod kątem możliwości osiągnięcia założonych celów, a w szczególności poprawy pewności zasilania oraz ograniczenia strat energii w analizowanej sieci.

Słowa kluczowe : smart grid, optymalizacja sieci dystrybucyjnej średniego napięcia, rozproszona automatyka zabezpieczeniowa, Smart Grid, optimization of medium voltage networks, distributed automatic protection,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 58 – 70
Bibliografia :
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. ,Jabłońska, M.R. ,Majewski, J. ,Paska, J. ,Kołodziej, D. ,Szczerba, Z. ,Nowak, W. , Electricity distribution management Smart Grid system model. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

Perspective loads of transformer substations at development of urban power supply systems

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Perspective loads of transformer substations at development of urban power supply systems

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Jabłońska, M.R.
Uniwersytet Łódzki, mjablonska@uni.lodz.pl,
Majewski, J.
ENERGA SA, jerzy.majewski@energa.pl,
Paska, J.
Politechnika Warszawska, Jozef.Paska@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Instytut Energetyki Oddział Gdańsk, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Szczerba, Z.
Politechnika Gdańska, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Guseva, S.
Ryski Uniwersytet Techniczny, guseva@eef.rtu.lv,
Abstrakty : In work the system approach to formation of the urban power supply system is given. The hierarchical structure of the construction, voltage levels and load densities is considered. The mathematical and geometrical modeling of service areas for transformer substations of diff erent voltage is fulfi lled. Determination of perspective loads of transformer substations is given. The method of graphic placement of transformer substations in the city territory for new substations at existing structure of networks is off ered. The calculation program Microsoft EXCEL and the graphic program AutoCad are used for realization of method. The method allows fi nding a rational decision for the development of urban power supply system on the beginning design stages in conditions of the information uncertainty

W artykule zaprezentowano systemowe podejście do tworzenia miejskiego systemu elektroenergetycznego. Uwzględniono hierarchiczną strukturę budowy poziomów napięcia i gęstości obciążenia. Wykonano matematyczne i geometryczne modelowanie obszarów obsługi dla stacji transformatorowych różnych napięć. Podano sposób planowania obciążeń stacji transformatorowych. Zaproponowano metodę graficznego rozmieszczenia stacji transformatorowych na terenie miasta dla nowych stacji w obecnej strukturze sieci. Przy zastosowaniu tej metody wykorzystuje się arkusz kalkulacyjny Microsoft Excel oraz program graficzny AutoCAD. Metoda ta umożliwia racjonalne podejmowanie decyzji co do rozbudowy miejskiego systemu elektroenergetycznego na początkowych etapach projektowania w warunkach, gdy nie dysponuje się pełną informacją.

Słowa kluczowe : system elektroenergetyczny, sieci rozdzielcze, optymalizacja, power system, distribudion networks, optimisation,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 71 – 82
Bibliografia : 1. The united approach to the rational formation of urban power supply system in solving of development problems is off ered.
2. The mathematical and geometrical modelling of transformer substations` service areas in view of correct hexagons is made.
3. The model-templates to placement of transformer substations by any voltages in the city territory are developed andtheoretical expressions for calculations of geometrical sizes are received.
4. The mathematical expression for determination of TS perspective loads in UPSS middle-term planning task is given.
5. The computer programs Microsoft EXCEL and AutoCad to automate the process of arranging the service areas at the Masterplan of the city are used.
6. The developed method makes it possible to get a rational decision on the development of urban power supply system in the early stages of the design under conditions of incomplete and uncertain information.
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. ,Jabłońska, M.R. ,Majewski, J. ,Paska, J. ,Kołodziej, D. ,Szczerba, Z. ,Nowak, W. ,Guseva, S. , Perspective loads of transformer substations at development of urban power supply systems. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

Generation technologies of the future for Polish power system

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Generation technologies of the future for Polish power system

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Jabłońska, M.R.
Uniwersytet Łódzki, mjablonska@uni.lodz.pl,
Majewski, J.
ENERGA SA, jerzy.majewski@energa.pl,
Paska, J.
Politechnika Warszawska, Jozef.Paska@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Instytut Energetyki Oddział Gdańsk, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Szczerba, Z.
Politechnika Gdańska, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Guseva, S.
Ryski Uniwersytet Techniczny, guseva@eef.rtu.lv,
Zaporowski, B.
Politechnika Poznańska, boleslaw.zaporowski@put.poznan.pl,
Abstrakty : The paper presents an analysis of electricity generation technologies, as well as heat and electricity cogeneration technologies of the future for Polish power system. The analysis focuses on technologies used in three types of power plants: system large power plants, large and medium power CHP plants and small power CHP plants (distributed sources). Individual solutions are characterised by their specifi c CO2 emissions (kg CO2 /kWh) and specifi c electricity generation cost discounted for 2011 with the carbon emission cost included.

W pracy została przedstawiona analiza perspektywicznych technologii wytwarzania energii elektrycznej oraz skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła dla polskiej elektroenergetyki. Analizę wykonano dla technologii stosowanych w trzech rodzajach źródeł wytwórczych: elektrowni systemowych, elektrociepłowni dużej i średniej mocy oraz elektrowni i elektrociepłowni małej mocy (źródeł rozproszonych). Poszczególne technologie zostały scharakteryzowane przez emisję jednostkową CO2 (kgCO2 /kWh) oraz jednostkowe, zdyskontowane na rok 2011, koszty wytwarzania energii elektrycznej, z uwzględnieniem kosztów emisji CO2.

Słowa kluczowe : technologie wytwórcze, elektrownie systemowe, elektrociepłownie, elektrociepłownie małej mocy (źródła rozproszone), system elektroenergetyczny, generation technologies, system power plants, CHP plants, small power CHP plants (distributed sources), power system,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 83 – 92
Bibliografia : 1. Directive 2009/29/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 amending Directive 2003/87/EC so as to improve and extend the greenhouse gas emission allowance trading scheme of the Community.
2. Decision No. 406/2009/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on the eff ort of Member States to reduce their greenhouse gas emissions to meet the Community’s greenhouse gas emission reduction commitments up to 2020.
3. Directive 2009/31/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on the geological storage of carbon dioxide and amending Council Directive 85/337/EEC, European Parliament and Council Directives 2000/60/EC, 2001/80/EC, 2004/35/EC, 2006/12/EC, 2008/1/EC and Regulation (EC) No. 1013/2006 (CCS Directive).
4. Directive 2009/28/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on promoting the use of energy from renewable sources and amending and subsequently repealing Directives 2001/77/EC and 2003/30/EC (RES Directive).
5. International Energy Agency Statistics, 2010.
6. Informacja statystyczna o energii elektrycznej, Agencja Rynku Energii SA, nr 12, 2010.
7. Statystyka Elektroenergetyki Polskiej 2009, Agencja Rynku Energii SA, Warsaw, 2010.
8. Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Document approved by the Council of Ministers of the Republic of Poland on 10 November 2009. Ministry of Economy of the Republic of Poland, 2009.
9. Zaporowski B., Analiza kosztów wytwarzania energii elektrycznej, Polityka Energetyczna, 2008, t. 11, zeszyt 1, pp. 531–542
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. ,Jabłońska, M.R. ,Majewski, J. ,Paska, J. ,Kołodziej, D. ,Szczerba, Z. ,Nowak, W. ,Guseva, S. ,Zaporowski, B. , Generation technologies of the future for Polish power system. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

Circular flow development processes in transmission power networks

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Circular flow development processes in transmission power networks

Autorzy :
Czerwonka, P.
Uniwersytet Łódzki, P.Czerwonka@synergyplus.uni.lodz.pl,
Jabłońska, M.R.
Uniwersytet Łódzki, mjablonska@uni.lodz.pl,
Majewski, J.
ENERGA SA, jerzy.majewski@energa.pl,
Paska, J.
Politechnika Warszawska, Jozef.Paska@ien.pw.edu.pl,
Kołodziej, D.
Instytut Energetyki Oddział Gdańsk, d.kolodziej@ien.gda.pl,
Szczerba, Z.
Politechnika Gdańska, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Nowak, W.
AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, wieslaw.nowak@agh.edu.pl,
Guseva, S.
Ryski Uniwersytet Techniczny, guseva@eef.rtu.lv,
Zaporowski, B.
Politechnika Poznańska, boleslaw.zaporowski@put.poznan.pl,
Ziemianek, S.
Politechnika Warszawska, stanislaw.ziemianek@ien.pw.edu.pl,
Abstrakty : This paper describes the mechanism of sequential formation of circular fl ows in transmission power networks. These fl ows are detected by a method of automatic identifi – cation of circular fl ows in a meshed transmission network – based on application of the power fl ows tracing theory. Matrices built in power fl ows tracing are reviewed, which in each node tie up the power fl ow with the power generated (or received). This method is very eff ective. It was used to analyze the seemingly abrupt appearance of circular fl ows in a meshed transmission network. Some regularities are observed in the appearances of these fl ows in transmission networks. These are discussed in the example of the known IEEE 118 system.

W artykule opisano mechanizm sekwencyjnego kształtowania się przepływów cyrkulacyjnych w sieciach przesyłowych systemu elektroenergetycznego. Do detekcji tych przepływów wykorzystuje się metodę automatycznej identyfikacji circular flows w oczkowej sieci przesyłowej – metodę opartą na wykorzystaniu teorii śledzenia przepływów mocy. Przegląda się budowane w trakcie śledzenia przepływów mocy macierze wiążące przepływy mocy czynnej przez poszczególne węzły z mocami generowanymi (lub mocami odbieranymi) w poszczególnych węzłach. Metoda jest bardzo efektywna. Zastosowano ją do analiz pozornie skokowego pojawiania się circular flows w oczkowej sieci przesyłowej. Obserwuje się pewne prawidłowości w pojawianiu się tych przepływów w sieciach przesyłowych. Omówiono je na przykładzie znanego systemu IEEE 118.

Słowa kluczowe : przepływy kołowe, przesuwniki fazowe, estymacja stanu, sieć przesyłowa, system elektroenergetyczny, cicrular flows, phase-shifting transformers, power flow tracing, transmission network, power system,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 2
Strony : 93 – 100
Bibliografia : 1. Achayuthakan C., Dent C. J., Bialek J. W., Ongsakul W., Electricity Tracing in Systems With and Without Circulating Flows: Physical Insights and Mathematical Proofs, IEEE Trans. Power Systems, May 2010, Vol. 25, Issue 2, pp. 1078–1087.
2. Białek J.W., Tracing the fl ow of electricity, IEEE Proc. Gen. Transm. Distrib., July 1996, Vol. 143, pp. 313–320.
3. IEEE 118 test system, www.ee.washington.edu University.
4. Wei P., Ni Y., Wu F.F., Load fl ow tracing in power systems with circulating power, Electrical Power and Energy Systems, Elsevier, 2002, no 24, pp. 807–813.
5. Ziemianek S., Bialek J.W., Identifi cation of Circular Flows in Transmission Networks using the Electricity Tracing Methodology, Power System Computation Conference – PSCC 2008, Glasgow UK.
6. Ziemianek S., Wybrane zastosowania metody śledzenia przepływów mocy czynnej i biernej w analizach stanów pracy ustalonej systemu elektroenergetycznego Selected applications of the active and reactive power fl ows tracing in analysis of power system’s steady operating state, Vol. 1, APE Conference 2007, Jurata, pp. 22–31.
7. Ziemianek S., Przepływy cyrkulujące mocy czynnej i biernej w nowoczesnej, oczkowej sieci przesyłowej – identyfi kacja, wpływ, granice tolerancji Circulating active and reactive power fl ows in a modern meshed transmission network – identifi cation, impact, tolerance limits, Study in Acts Stat., IE PW, Warsaw 2009.
8. Ziemianek S., Metody śledzenia przepływów w sieciach elektroenergetycznych w zastosowaniu do analiz techniczno-ekonomicznych Methods of fl ow tracing in power networks as applied to technical and economic analyses, OWPW, 2008.
DOI :
Cytuj : Czerwonka, P. ,Jabłońska, M.R. ,Majewski, J. ,Paska, J. ,Kołodziej, D. ,Szczerba, Z. ,Nowak, W. ,Guseva, S. ,Zaporowski, B. ,Ziemianek, S. , Circular flow development processes in transmission power networks. Acta Energetica nr 2/2012
[Top]

Smart MV/LV distribution transformer for Smart Grid with active prosumer participation

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Smart MV/LV distribution transformer for Smart Grid with active prosumer participation

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : With the development of distribution networks and their gradual transformation into intelligent Smart Grid type networks the relevance and share of controlled power converter systems used as interfaces between energy sources and the grid, and between grid and the recipients, will grow. This paper elaborates on the concept of replacing conventional 50 Hz distribution transformers with intelligent distribution transformers. A solution of a three-stage smart distribution transformer of modular design is poposed, oriented to connecting prosumers as active recipients of electricity with enhanced reguirements, and owners of small renewable energy systems (RES). Two active stages: AC-DC on the MV side and DC-AC on the LV side provide the ability to comensate reactive power and shape voltage parameters. The simulation results presented here confirm that the smart transformer's intermediate stage, through the use of isolated DC-DC converters with high-speed semiconductor devices, provides the ability to quickly adjust the power flow between the primary and secondary sides.

Wraz z rozwojem sieci dystrybucyjnych i ich stopniowym przekształcaniem w inteligentne sieci typu Smart Grid będzie rosło znaczenie i udział sterowanych układów przekształtnikowych mocy stosowanych jako interfejsy pomiędzy źródłami energii a siecią oraz pomiędzy siecią a odbiorcami. W artykule rozwinięto koncepcję wymiany konwencjonalnych transformatorów dystrybucyjnych 50 Hz na inteligentrne transformatory dystrybucyjne. Zaproponowano rozwiązanie trójstopniowego inteligentnego transformatora dystrybucyjnego o budowie modułowej, zorientowanego na przyłączanie prosumentów jako aktywnych odbiorców energii o podwyższonych wymaganiach oraz właścicieli małych układów odnawialnych źródeł energii (OZE). Dwa stopnie aktywne: AC-DC po stronie SN oraz DC-AC po stronie nn zapewniają możliwość kompensacji mocy biernej i kształtowania parametrów napięcia. Przedstawione wyniki symulacji potwierdzają, że stopień pośredni transformatora inteligentnego, dzięki zastosowaniu izolowanych przetwornic DC-DC z szybkimi przyrządami półprzewodnikowymi, zapewnia możliwość szybkiej regulacji przepływu mocy pomiędzy stroną pierwotną i wtórną.

Słowa kluczowe : inteligentne sieci energetyczne, transformator dystrybucyjny, energoelektonika, Smart Grid, distribution transformer, power elecronics,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 3
Strony : 4 – 14
Bibliografia : 1. Jiyuan F., Borlase S., The evolution of distribution, IEEE Power and Energy Magazine 2009, Vol. 7, No. 2, pp. 63–68.
2. Ipakchi A., Albuyeh F., Grid of the future. IEEE Power and Energy Magazine 2009, Vol. 7, No. 2, pp. 52–62.
3. California Utility Vision And Roadmap For The Smart Grid Of 2020, EPRI Electric Power Research Institute, Final project report, on-line http://www.energy.ca.gov/2011publications/CEC-500-2011-034/CEC-500-2011-034.pdf.
4. The German Roadmap. E-Energy / Smart Grid. German Commission for Electrical, Electronic & Information Technologies of DIN and VDE.
5. EDISON Project Report, on-line: http://www.edison-net.dk/Dissemination/ Reports.aspx.
6. Xu Z. i in., Towards a Danish Power System with 50% Wind – Smart Grids Activities in Denmark, Proc. IEEE Power & Energy Society General Meeting, 2009, pp. 1–8.
7. Czyżewski R., Babś A., Madajewski K., Smart Grids – selected objectives and directions of deistibution system operator actions, Acta Energetica 2012, Issue 8, pp. 31-35.
8. Adamowicz M. i in., Sterowanie rozdziałem energii w układach przekształtnikowych pojazdów elektrycznych i źródeł odnawialnych, Przegląd Elektrotechniczny (Electrical Review) 2012, Issue 4b, pp. 7–12.
9. Wang J., Huang A. Q., Sung W., Liu Y., Baliga B. J., Smart Grid Technologies. IEEE Industrial Electronics Magazine, June 2009, pp. 16–23.
10. Adamowicz M., Krzemiński Z., Strzelecki R., Hybrid Hihg-frequency-SiC and Line-frequency-Si based PEBB for MV Modular Power Converters, Proc. IEEE Conf. on Industrial Electronics IECO2012, Montreal, 2012, pp. 106.
11. Wang D. et al., Theory and application of a distribution electronic power transformer, Electric Power System Research 2009, Vol. 77, pp. 219–226.
12. Akagi H., Kitada R., Control and Design of a Modular Multilevel Cascade BTB System Using Bidirectional Isolated DC/DC Converters, IEEE Transactions On Power Electronics 2009, Vol. 26, No. 9, pp. 2457–2464.
13. Fan H., Li H., A High-Frequency Medium-Voltage DC-DC Converter for Future Electric Energy Delivery and Management Systems, Proc. 8th IEEE Conf. on Power Electronics – ECCE Asia, 2011, pp. 1031–1038.
14. Research on Voltage and Power Balance Control for Cascaded Modular Solid-State Transformer, IEEE Transactions On Power Electronics 2011, Vol. 26, No. 4, pp. 1154–1166.
15. Lu X. et al., Talk to Transformers: An Empirical Study of Device Communications for the FREEDM System, Proc. IEEE Smart Grid Communications (SmartGridComm), 2011, pp. 303–308.
16. Hõimoja H., Vasiladiotis M., Rufer A., Power interfaces and storage selection for an ultrafast EV charging station, Proc. IEEE Conf. on Power Electronics, Machines and Drives, University of Bristol, UK, 27-29 March 2012.
17. Das M. K. i in., 10 kV, 120 A SiC Half H-Bridge Power MOSFET Modules Suitable for High Frequency, Medium Voltage Applications, Proc. IEEE Energy Conversion Congress and Exposition ECCE, 2011, pp. 2689–2692.
18. UNIFLEX PM, Advanced Power Convertors for Universal and Flexible Power Management in Future Electricity Networks, on-line: http://www.eee.nott.ac.uk /unifl ex/Project.htm.
19. Rodriguez J. in., Predictive Current Control of a Three-Phase Four-Leg Inverter, Proc. 14th IEEE Power Electronics and Motion Control Conference (EPE/PEMC), 2010, pp. 106-110.
20. Wojciechowski D., High Power Grid Interfacing AC-DC PWM Converters with Power Conditioning Capabilities, Proc. IEEE Conf. on Industrial Electronics IECON2012, Montreal, 2012, pp. 1–6.
21. Jain A. K., Ayyanar R., PWM Control of Dual Active Bridge: Comprehensive Analysis and Experimental Verifi cation, IEEE Transactions On Power Electronics 2011, Vol. 26, No. 4, pp. 1215–1227.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. , Smart MV/LV distribution transformer for Smart Grid with active prosumer participation. Acta Energetica nr 3/2012
[Top]

Application of MARKAL model to optimisation of electricity generation structure in Poland in the long-term time horizon. Part I, Concept of the model

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Application of MARKAL model to optimisation of electricity generation structure in Poland in the long-term time horizon. Part I, Concept of the model

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : In this paper, which inaugurates a series of papers on this subject, a concept is proposed of a power system development model with regard to the technological structure of electricity generation in Poland, in the long-term time perspective – until 2060. The model is based on the mathematical structure of the MARKAL optimization package. The paper presents a brief description of the tool used in the model research. In addition, the optimization criterion is described and the structure of the Reference Energy System is presented.

Artykuł rozpoczynający cykl artykułów o tej tematyce, prezentuje koncepcję modelu rozwoju systemu energetycznego w zakresie struktury technologicznej wytwarzania energii elektrycznej w Polsce, w horyzoncie długoterminowym – do roku 2060. Model ten oparty jest na strukturze matematycznej pakietu optymalizacyjnego MARKAL. Przedstawiono krótką charakterystykę narzędzia zastosowanego w badaniach modelowych. Ponadto opisano kryterium optymalizacji i zaprezentowano strukturę Energetycznego Systemu Odniesienia (ang. Reference Energy System).

Słowa kluczowe : MARKAL, programowanie liniowe, modelowanie systemów energetycznych, MARKAL, linear programming, energy system modelling,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 3
Strony : 15 – 25
Bibliografia : 1. Zapotrzebowanie mocy w KSE, PSE Operator SA, Konstancin-Jeziorna 2012, http://www.pse-operator.pl/index.php?dzid=77.
2. Statystyka Elektroenergetyki Polskiej (2001–2009), Agencja Rynku Energii (ARE) SA, Warsaw 2002–2010.
3. Statystyka Ciepłownictwa Polskiego (2007–2009), Agencja Rynku Energii (ARE) SA, Warsaw 2008–2010.
4. Jaskólski M., Modelowanie rozwoju regionalnych systemów energetycznych ze szczególnym uwzględnieniem bioenergii, doctoral dissertation, Gdańsk University of Technology, Gdańsk 2006.
5. Jaskólski M., Bućko P., Modelowanie rozwoju systemów energetycznych z uwzględnieniem mechanizmów promowania odnawialnych źródeł energii, Archiwum Energetyki 2007, Vol. XXXVII, special issue: XII Międzynarodowa Konferencja Naukowa ”Aktualne problemy w elektronergetyce APE ’07”, Polish Academy of Sciences, The Committee on Power Engineering Problems, Gdańsk 2007.
6. Jaskólski M., Bućko P., Odwzorowanie mechanizmów promowania odnawialnych źródeł energii w modelach rozwoju systemów energetycznych, Rynek Energii, April 2007, Issue 2(69), pp. 41–47, Kaprint, Lublin 2007.
7. Fishbone L.G. et al. User’s Guide for MARKAL (BNL/KFA Version 2.0). IEA, Upton, Long Island, New York and KFA, Jülich, Germany, 1983.
8. Loulou R., Goldstein G., Noble K., Documentation for the MARKAL Family of Models, Energy Technology Systems Analysis Programme, October 2004.
9. Seebregts A.J., Goldstein G.A., Smekens K., Energy/Environmental Modeling with the MARKAL Family of Models, International Resources Group, Washington 2000.
10. Kamrat W., Metody oceny efektywności inwestowania w elektroenergetyce, Gdańsk University of Technology Publishers, Gdańsk 2004.
11. Waltrowski T., Babraj P., Polityka inwestycyjna spółek dystrybucyjnych a bezpieczeństwo dostaw energii, Wokół Energetyki, December 2004.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Jaskólski, M. , Application of MARKAL model to optimisation of electricity generation structure in Poland in the long-term time horizon. Part I, Concept of the model. Acta Energetica nr 3/2012
[Top]

Influence of operation of national experimental nuclear reactor on the natural environment

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Influence of operation of national experimental nuclear reactor on the natural environment

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk Univeristy of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : This paper presents the impact of experimental nuclear reactor operations on the national environment, based on assessment reports of the radiological protection of active nuclear technology sources. Using the analysis of measurements carried out in the last 15 years, the trends are presented in selected elements of the environment on the Świerk Nuclear Centre site and its surroundings. In addition, the impact of research results is presented from the fi fteen year period of environmental analysis on building public confi dence on the eve of the start of construction of the fi rst Polish nuclear power plant.

W artykule, na podstawie raportów oceny stanu ochrony radiologicznej eksploatowanych źródeł technologii jądrowych, przedstawiono wpływ pracy doświadczalnego reaktora jądrowego na krajowe środowisko naturalne. Korzystając z analiz wyników pomiarów przeprowadzonych w ostatnich 15 latach, przedstawiono trendy zmian w wybranych elementach środowiska naturalnego na terenie i w otoczeniu ośrodka Świerk. Ponadto zaprezentowano wpływ wyników badań z piętnastoletniego okresu analizy ekologicznej na budowanie społecznego zaufania w przeddzień rozpoczęcia budowy pierwszej krajowej elektrowni jądrowej.

Słowa kluczowe : krajowy badawczy reaktor jądrowy, praca reaktora jądrowego a środowisko naturalne, ochrona radiologiczna a praca doświadczalnego reaktora jądrowego, national experimental nuclear reactor, operation of nuclear reactor on natural environment,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 3
Strony : 26 – 35
Bibliografia : 1. Atomistyka oraz bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna w Polsce w 2000 roku, Chairman of the National Atomic Energy Agency, Warsaw 2001.
2. Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna, Newsletter of the National Atomic Energy Agency, Warsaw 2008, Issue 2 (72).
3. Bezpieczeństwo radiacyjne, National Atomic Energy Agency, Warsaw 2000.
4. Bouble R.W. et al., Fundamentals of Air Pollution, California 1994.
5. Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna, Newsletter of the National Atomic Energy Agency, Warsaw 1997, Issue 1–2.
6. Filipiak B. et al., Ocena stanu ochrony radiologicznej na terenie i w otoczeniu ośrodka jądrowego w Świerku oraz Krajowego Składowiska Odpadów Promieniotwórczych w Różanie, IEA POLATOM, Radiation Measurements Laboratory, set of 25 reports from 1986–2010.
7. Program polskiej energetyki jądrowej, draft, Warsaw, 16 August 2010.
8. Filipiak B., Mlicki K., Nowicki K., Limity substancji promieniotwórczych wód deszczowo-drenażowych odprowadzanych do rzeki Świder oraz metodyka monitorowania tych wód, The Andrzej Soltan Institute for Nuclear Studies (IPJ) , Świerk 1995.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Jaskólski, M. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Jaskólski, M. , Influence of operation of national experimental nuclear reactor on the natural environment. Acta Energetica nr 3/2012
[Top]

Expedience of using reactive power sources installed in an MV grid for V and Q control

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Expedience of using reactive power sources installed in an MV grid for V and Q control

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk Univeristy of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : The paper contains comments on the expedience, feasibility, and potential manner of using reactive power sources for V and Q control in an MV grid. Also indicated is the expedience of quality control verifi cation of 110 kV / MV transformers supplying the grid.

W artykule zawarto uwagi dotyczące celowości, możliwości oraz ewentualnego sposobu wykorzystania źródeł mocy biernej w celu regulacji U i Q w sieci SN. Wskazano również na celowość weryfikacji jakości sterowania transformatorów zasilających sieć 110 kV/SN.

Słowa kluczowe : regulacja napięć, źródła mocy biernej, sieć średniego napięcia, generacja rozproszona, voltage control, reactive power control, medium voltage network, distributed generation,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 3
Strony : 36 – 44
Bibliografia : 1. Machowski J. et al., Power System Dynamics – Stability and Control, John Wiley 2008.
2. Szczerba Z., Zajczyk R., Automatyka a deficyt mocy biernej w systemie elektroenergetycznym, International APE ’97 Conference, Gdańsk – Jurata 2007.
3. Małkowski R., Szczerba Z., Wpływ struktury, algorytmów działania oraz nastawień układów regulatorów transformatorów 110/SN na możliwość powstania i przebieg awarii napięciowej, International APE ’09 Conference, Gdańsk – Jurata 2009.
4. Szczerba Z., Analiza możliwości i celowości sterowania lokalnych większych źródeł mocy biernej przez nadrzędne układy regulacji w stacjach transformatorowych sieci przesyłowej. Analiza – z uwzględnieniem stanów nienormalnych, Task 8.4.2.D, Study completed under research project PBZ-MEiN-1/2/2006, ”National energy security” commissioned by the Minister of Science and Higher Education.
5. Małkowski R., Szczerba Z., Adaptive Regulation Algorithm for Transformers Feeding Distribution Grids, Acta Energetica 2010, Issue 2.
6. Małkowski R., Szczerba Z., Analiza stanu obecnego i opracowanie zmian w układach regulacji napięcia i mocy biernej w elektrowniach, stacjach sieci przesyłowej i w sieciach rozdzielczych w celu zmniejszenia ryzyka powstania awarii napięciowych w systemie elektroenegetycznym. Etap III, study commissioned by PSE-Operator, 2008.
7. Szczerba Z., Should KVARH meters be used?, Acta Energetica 2009, Issue 2.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Jaskólski, M. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Jaskólski, M. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. , Expedience of using reactive power sources installed in an MV grid for V and Q control. Acta Energetica nr 3/2012
[Top]

The use of distributed sources installed in an MV network for V and Q control – steady state operation

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : The use of distributed sources installed in an MV network for V and Q control – steady state operation

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk Univeristy of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Zbroński, A.
Gdańsk University of Technology, a.zbronski@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : The paper presents and discusses examples of research results showing the potential for the use of distributed sources installed in an MV network in the process of V and Q control.

W artykule przedstawiono i omówiono przykładowe wyniki badań pokazujące potencjalne możliwości wykorzystania źródeł rozproszonych zainstalowanych w sieci SN, w procesie sterowania U i Q.

Słowa kluczowe : regulacja napięć, sieć średniego napięcia, generacja rozproszona, voltage control, medium voltage network, distributed generation,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 3
Strony : 45 – 57
Bibliografia : 1. Eirgrid Grid Code, Version 2.0. January 2007.
2. Klucznik J., Układ sterowania farmy wiatrowej realizujący regulacje napięcia i mocy biernej, Archiwum Energetyki / PAN, Komitet Problemów Energetyki, t. 37, nr spec. (2007).
3. Małkowski R., Zbroński A., Analiza przyłączenia do sieci elektroenergetycznej oraz pracy na sieć wydzieloną układu generacji energii rozproszonej, projekt badawczy realizowany na rzecz ENERGA SA, Umowa nr 10/VII/2010.
4. Małkowski R., Szczerba Z., Celowość wykorzystania źródeł mocy biernej zainstalowanych w sieci SN do regulacji U i Q, Acta Energetica 2012, nr 12, str. 41–44.
5. Lubośny Z., Farmy wiatrowe w systemie elektroenergetycznym, WNT, Warszawa 2009.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Jaskólski, M. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Jaskólski, M. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. ,Małkowski, R. ,Zbroński, A. , The use of distributed sources installed in an MV network for V and Q control – steady state operation. Acta Energetica nr 3/2012
[Top]

WAMS – based Control of Phase Angle Regulator Installed in Tie-lines of Interconnected Power System

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : WAMS – based Control of Phase Angle Regulator Installed in Tie-lines of Interconnected Power System

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk Univeristy of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Zbroński, A.
Gdańsk University of Technology, a.zbronski@ely.pg.gda.pl,
Nogal, Ł.
Warsaw University of Technology, lukasz.nogal@ien.pw.edu.pl,
Machowski, J.
Warsaw University of Technology, jan.machowski@ien.pw.edu.pl,
Abstrakty : This paper addresses the state-variable stabilising control of the power system using such series FACTS devices as TCPAR installed in the tie-line connecting control areas in an interconnected power system. This stabilising control is activated in the transient state and is supplementary with respect to the main steady-state control designed for power fl ow regulation. Stabilising control laws, proposed in this paper, have been derived for a linear multi-machine system model using the direct Lyapunov method with the aim of maximising the rate of energy dissipation during power swings and therefore maximising their damping. The proposed control strategy is executed by a multi-loop controller with frequency deviations in all control areas used as the input signals. Validity of the proposed state-variable control has been confi rmed by modal analysis and by computer simulation for a multi-machine test system.

Tematem artykułu jest regulacja stabilizacyjna zmiennych stanu systemu elektroenergetycznego za pomocą urządzeń szeregowych FACTS typu TCPAR, zainstalowanych w liniach międzysystemowych łączących obszary regulacji w połączonym systemie elektroenergetycznym. Taką regulację stabilizacyjną uruchamia się w stanie przejściowym jako uzupełnienie głównej regulacji przepływu mocy w stanie ustalonym. Zaproponowane w niniejszym opracowaniu reguły regulacji stabilizacyjnej wyprowadzono dla liniowego modelu systemu wielomaszynowego, przy użyciu bezpośredniej metody Lapunowa, w celu maksymalizacji rozpraszania energii w trakcie kołysań mocy, a więc ich tłumienia. Proponowaną strategię regulacji wykonuje wielo-wejściowy układ regulacji wykorzystujący odchylenia częstotliwości we wszystkich obszarach regulacji jako sygnały wejściowe. Trafność proponowanej regulacji zmiennych stanu potwierdziła analiza modalna oraz symulacja komputerowa dla testowego systemu wielomaszynowego.

Słowa kluczowe : regulacja systemu elektroenergetycznego, równowaga dynamiczna, FACTS, WAMS, Power System Control, transient stability, FACTS, WAMS,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 3
Strony : 58 – 74
Bibliografia : 1. Hingorani N.G., Gyugyi L., Understanding FACTS. Concepts and Technology of Flexible AC Transmission Systems, IEEE Press, 2000.
2. Machowski J., Bialek J., Bumby J., Power System Dynamics. Stability and Control, John Wiley & Sons, Chichester 2008.
3. CIGRE Technical Brochure, No 145, Modelling of power elektronics equipment (FACTS) in load fl ow and stability programs, http://www.e-cigre.org.
4. Youke L.T., Youyi W., Design of series and shunt FACTS controller using adaptive nonlinear coordinated design techniques, IEEE Transaction on Power Systems, August 1997, Vol. 12, No. 3.
5. Wang F.F., Swift F.J., Li M., A unifi ed model for the analysis of FACTS devices in damping power system oscillations. Multi-machine power systems, IEEE Trans. Power Delivery, Oct. 1998, Vol. 13, pp. 1355–1362.
6. Pal B.C., Coonick A.H., Jaimoukha I.M., El-Zobaidi H., A linear matrix inequality approach to robust damping control design in power systems with superconducting magnetic energy storage device, IEEE Transactions on Power Systems, February 2000, Vol. 15.
7. Chaudhuri B., Pal B.C., Zolotas A.C., Jaimoukha I.M., Green T.C., Mixedsensitivity approach to H/sub /spl infi n// control of power system oscillations employing multiple FACTS devices, IEEE Trans. Power Systems, Aug. 2003, Vol. 18, pp. 1149–1156.
8. Kamwa I., Gerin-Lajoie L. , Trudel G., Multi-Loop Power System Stabilizers Using Wide-Area Synchronous Phasor Measurements, Proceedings of the American Control Conference, Philadelphia Pennsylvania, June 1998.
9. Machowski J., Białek J., State-variable control of shunt FACTS devices using phasor measurements, Electric Power System Research, Issue 1, 2008, Vol. 78, pp. 39–48.
10. Bhargava B., Synchronised phasor measurement system project at Southern California Edison Co., IEEE PES Summer Meeting, 1999, Vol. 1, pp. 16–22.
11. Magnus A., Karlsson D., Phasor measurement applications in Scandinavia, Transmission and Distribution Conference and Exhibition, 2002: Asia Pacifi c, IEEE/PES, 6–10 Oct. 2002, Vol. 1 , pp. 480–484.
12. Yu C.S., Liu C.W., Self-correction two-machine equivalent model for stability control of FACTS system using real-time phasor measurements, IEE Proc. Gen., Transm. And Distrib., Vol. 149, July 2002, pp. 389-396.
13. Kamwa I., Grondin R. Hebert Y., Wide-area measurement based stabilising control of large power systems-a decentralized/hierarchical approach, IEEE Trans. Power Systems, Feb 2001, Vol. 16, pp. 136–153.
14. Aboul-Ela M.E., Sallam A.A., McCalley J. D., Fouad A.A., Damping controller design for power system oscillations using global signals, IEEE Trans., Power Systems, May 1996, Vol. 11 , pp. 767–773.
15. Adamiak M.G., Apostolov A.P., Begovic M.M., Henville C.F., Martin K.E., Michel G.L., Phadke A.G., Thorp J.S., Wide Area Protection – Technology and Infrastructures, IEEE Trans. Power Delivery, April 2006, Vol. 21, pp. 601–609.
16. Pai M.A., Energy Function Analysis For Power System Stability, Kluwer Academic Publishers, 1989.
17. Pavella M., Ernst D. , Ruiz-Vega D.,Transient Stability of Power Systems. A unifi ed Approach to Assessment and Control, Kluwer’s Power Electronics and Power System Series, 2000, SECS581 0-7923-7963-2.
18. Nogal L., Control of series FACTS devices by the use of WAMS, Ph D Thesis, Warsaw University of Technology 2009 (in Polish).
19. Zarghami M., Crow M.L., Sarangapani J., Liu Y., Atcitty S., A Novel Approach to Inter-area Oscillation Damping by Unifi ed Power Folw Controllers Utilizing Ultracapacitors, IEEE Trans. Power Systems, Feb 2010, Vol. 25, No. 1, pp. 404–412.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Jaskólski, M. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Jaskólski, M. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. ,Małkowski, R. ,Zbroński, A. ,Nogal, Ł. ,Machowski, J. , WAMS – based Control of Phase Angle Regulator Installed in Tie-lines of Interconnected Power System. Acta Energetica nr 3/2012
[Top]

Identification and non-integer order modelling of synchronous machines operating as generator

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Identification and non-integer order modelling of synchronous machines operating as generator

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk Univeristy of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Zbroński, A.
Gdańsk University of Technology, a.zbronski@ely.pg.gda.pl,
Nogal, Ł.
Warsaw University of Technology, lukasz.nogal@ien.pw.edu.pl,
Machowski, J.
Warsaw University of Technology, jan.machowski@ien.pw.edu.pl,
Racewicz, S.
Gdańsk University of Technology, s.racewicz@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : This paper presents an original mathematical model of a synchronous generator using derivatives of fractional order. In contrast to classical models composed of a large number of R-L ladders, it comprises half-order impedances, which enable the accurate description of the electromagnetic induction phenomena in a wide frequency range, while minimzing the order and number of model parameters. The proposed model takes into account the skin eff ect in damper cage bars, the eff ects of eddy currents in rotor solid parts, and the saturation of the machine magnetic circuit. The half-order transfer functions used for modelling these phenomena were verifi ed by simulation of ferromagnetic sheet impedance using the fi nite elements method. The analysed machine’s parameters were identifi ed on the basis of SSFR (StandStill Frequency Response) characteristics measured on a gradually magnetised synchronous machine.

W artykule przedstawiono oryginalny model matematyczny generatora synchronicznego wykorzystujący pochodne rzędów niecałkowitych. W przeciwieństwie do modeli klasycznych, zbudowanych z dużej liczby drabinek R-L, zawiera on impedancje rzędu połówkowego, które pozwalają w dokładny sposób opisać zjawiska indukcji elektromagnetycznej w szerokim zakresie częstotliwości, minimalizując jednocześnie rząd i liczbę parametrów modelu. Zaproponowany model uwzględnia efekt naskórkowości w prętach klatki tłumiącej, efekty działania prądów wirowych w częściach masywnych wirnika oraz nasycenie obwodu magnetycznego maszyny. Transmitancje rzędu połówkowego, mające na celu modelowanie powyższych zjawisk, zostały zweryfikowane na podstawie symulacji metodą elementów skończonych impedancji uzwojonej blachy ferromagnetycznej. Identyfikacja parametrów badanej maszyny została przeprowadzona na podstawie pomierzonych charakterystyk SSFR (ang. StandStill Frequency Response) wykonanych na stopniowo magnesowanej maszynie synchroniczne

Słowa kluczowe : maszyna synchroniczna, modelowanie rzędu niecałkowitego, identyfikacja parametrów, SSFR, synchronous machine, non-integer order modelling, parameter identification, SSFR,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 3
Strony : 75 – 84
Bibliografia : 1. Alger P. L., Induction Machines, Gordon and Breach, New York, 1970.
2. IEEE Std, Standard procedure for obtaining synchronous machine parameters by StandStill Frequency Response testing, IEEE Std 115 A, 1995.
3. Jalloul A. et al., Fractional Modeling of Rotor Skin Effect in Induction Machines, Proc. 2010 The 4th IFAC Workshop on Fractional Differentiation and Its Applications (FDA), Badajoz, Spain, 18–20 October 2010.
4. Kuhn E., Forgez C., Friedrich G., Modelling diffusive phenomena using non-integer derivatives: application Ni-mH batteries, Eur. Phys. J. Appl. Phys., Vol. 25, Issue 3, March 2004, pp. 183–190.
5. Podlubny I., Fractional Differential Equations, Mathematics in Science and Engineering, Vol. 198, London, Academic Press, 1999.
6. Racewicz S. et al., Identyfikacja parametrów maszyny synchronicznej zmagnesami trwałymi metodą częstotliwościową, Przegląd Elektrotechniczny, Issue 11/2006, pp. 68–71.
7. Racewicz S., Modélisation d’ordre non entier des machines synchrones. Modèle fréquentiel non linéaire, identifi cation des paramètres, calcul de la réponse temporelle, Éditions Universitaires Européennes, March 2011.
8. Racewicz S. et al., Half-order modelling of ferromagnetic sheet, ISIE 2011, 27–30 June 2011, Gdańsk, Poland.
9. Racewicz S. et al., Half-order modelling of turboalternators – An adapted method of parameter identification, ICEM 2006, Chania, Crete, September 2006.
10. Racewicz S. et al., Non linear half-order modeling of synchronous machine, IEMDC 2009, Miami, Florida, 3–6 May 2009, pp. 778–783.
11. Riu D., Modélisation des courants induits dans les machines électriques par des systèmes d’ordre un demi, Thèse de doctorat de l’INPG, Décembre 2001.
12. Riu D., Retière N., Ivanes M., Induced currents modeling by half-order systems application to hydro- and turbo-alternators, IEEE Trans. On Energy Conversion, Vol. 18, Issue 1, March 2003, pp. 94–99.
13. Usman Ifthikar M. i in., Dynamic modelling of proton exchange membrane fuel cell using noninteger derivatives, Journal of Power Sources, Vol. 160, Issue 2, October 2006, pp. 1170–1182.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Jaskólski, M. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Jaskólski, M. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. ,Małkowski, R. ,Zbroński, A. ,Nogal, Ł. ,Machowski, J. ,Racewicz, S. , Identification and non-integer order modelling of synchronous machines operating as generator. Acta Energetica nr 3/2012
[Top]

Electrical energy in the future. A vision of 2050

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Electrical energy in the future. A vision of 2050

Autorzy :
Adamowicz, M.
Gdańsk University of Technology, madamowi@ely.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Kaczmarek-Kacprzak, A.
Gdańsk Univeristy of Technology, a.kaczmarek@eia.pg.gda.pl,
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Szczerba, Z.
Gdańsk University of Technology, z.szczerba@ely.pg.gda.pl,
Małkowski, R.
Gdańsk University of Technology, r.malkowski@ely.pg.gda.pl,
Zbroński, A.
Gdańsk University of Technology, a.zbronski@ely.pg.gda.pl,
Nogal, Ł.
Warsaw University of Technology, lukasz.nogal@ien.pw.edu.pl,
Machowski, J.
Warsaw University of Technology, jan.machowski@ien.pw.edu.pl,
Racewicz, S.
Gdańsk University of Technology, s.racewicz@ely.pg.gda.pl,
Królikowski, S.
Zespół Szkół Elektrycznych we Wrocławiu, slawek.krolikowski@o2.pl,
Walczak, B.
Politechnika Gdańska, blazej19992@o2.pl,
Wójcik, A.
Politechnika Gdańska, adriano.16.92@o2.pl,
Aftański, A.
Zespół Szkół Elektrycznych we Wrocłąwiu, aaftanski@o2.pl,
Abstrakty : The article contains scenarios for the power sector’s development until 2050, as proposed by students of Electrical High School No. 4 in Wloclawek. Many current trends in the development of technology have led the authors to attribute the verisimilitude to their selected visions of the future. The growing demand for energy, while fossil fuel resources and traditional methods of processing them are shrinking, will cause dissemination of the use of so-called environment-friendly sources of energy, such as wind or biomass. Energy will be commonly converted in domestic power stations equipped with energy storage capabilities and integrated with the grid by smart controllers for two-way energy transfer. The power grid role will change, and the existing energy consumers will become its prosumers. In the opinion of the authors the only alternative for this power sector development vision may be thermonuclear generation, which requires, however, incredibly high capital expenditures and level of technological development. However, launching thermonuclear power plants would free humanity from the fear of a future predominated by energy crisis.

Uczniowie Technikum nr 4 w Zespole Szkół Elektrycznych we Włocławku przedstawiają scenariusze rozwoju elektroenergetyki do 2050 roku. Wiele aktualnych tendencji w rozwoju techniki skłoniło autorów do nadania wybranym wizjom przyszłości cech prawdopodobieństwa. Rosnące zapotrzebowanie na energię, przy jednoczesnym kurczeniu się zasobów paliw kopalnych i tradycyjnych metod ich przetwarzania, spowoduje rozpowszechnienie wykorzystania tzw. źródeł ekologicznych energii, takich jak wiatr lub biomasa. Przetwarzanie energii będzie się odbywało powszechnie w przydomowych stacjach energetycznych wyposażonych w możliwość gromadzenia energii i zintegrowanych z siecią energetyczną za pomocą inteligentnych sterowników służących do dwukierunkowego transferu energii. Zmieni się rola sieci elektroenergetycznej, a dotychczasowi odbiorcy energii będą się stawali jej prosumentami. W odczuciu autorów artykułu alternatywą dla takiej wizji rozwoju elektroenergetyki może być jedynie energetyka termojądrowa, która wymaga jednak nieprawdopodobnie wysokich nakładów i poziomu rozwoju technologicznego. Uruchomienie elektrowni termojądrowych uwolniłoby jednak ludzkość od obaw o przyszłość zdominowaną kryzysem energetycznym.

Słowa kluczowe : energia elektryczna, elektroeneregetyka, odnawialne źródła energii, przyszłość energetyki, sieci energoelektryczne, ochrona środowiska, systemy inteligentne, przesyłanie energii, energetyka termojądrowa, bezpieczeństwo energetyczne, postawy proekologiczne, kryzys energetyczny, electrical energy, energetics, electrical power, renewable energy source, future of energetics, power grids, environmental protection, smart systems, energy transfer, thermonuclear power plants, energy security, pro-environmental attitudes, energy crisis,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 3
Strony : 85 – 99
Bibliografia : 1. Cieśla A., Hanzelka Z., Inteligentne systemy elektroenergetyczne, source: http://www.smartgrid.agh.edu.pl/index.php/84-smgrid-rozne/104-inteligentne-systemy-elektroenergetyczne-ang-smart-grid.
2. Kardasz A., Odnawialne źródła energii jako element bezpieczeństwa energetycznego, publication No 7708 for school year 2009/2010, source: http://www.publikacje.edu.pl/publikacje.php?nr=7708.
3. Kop J., Kucharska M., Szkurłat E., Geografi a, part 2, Zakres podstawowy, Warsaw 2007.
4. Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, attachment to resolution 202/2009 of the Council of Ministers of 10 November 2009, source: http://www.mg.gov.pl/files/upload/8134/Polityka%20energetyczna%20ost.pdf.
5. Popczyk J., Innowacyjna energetyka. Kontekst ekologiczno-energetyczny i ekonomiczno-cywilizacyjny, Acta Energetica 2009, Issue 1, source: http://actaenergetica.org/pl/wp-content/uploads/2011/11/str.-7-22-J.Popczyk-INNOWACYJNA-ENERGE-TYKA.-Kontekstekologiczno-energetyczny1.pdf.
6. Presentation of Polish Economic Chamber of Renewable Energy ”Energetyka odnawialna. Czy Polska posiada odpowiednie zasoby i infrastrukturę?”, source: http://change.kig.pl/energia_ odnawialna.php#k2.
7. Prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię do 2030 roku, attachment 2 to Polish energy policy until 2030, source: http://www.mg.gov.pl/fi les/upload/8134/Prognoza%20zapotrze-bowania%20na%20paliwa%20i%20energie-ost.pdf.
8. Tytko R., Odnawialne źródła energii: wybrane zagadnienia. Podręcznik dla uczniów i słuchaczy kształcących się w zawodzie technik elektryk, Dimikor, 2009.
9. Resolution 202/2009 of the Council of Ministers of 10 November 2009.
10. http://www.mg.gov.pl/NR/rdonlyres/5474D2C2-2306-42B0-B15A7D3E4E61D1D8/58593/uchwala.pdf.
11. http://energiaodnawialna.republika.pl/.
12. http://energiealternatywne.blogspot.com/2011/09/jak-wielkie-sa-mozliwosci-zastapienie.html.
13. http://fakty.interia.pl/raport/kataklizm-w-japonii/galerie/kataklizm-w-japonii/fukushima-zalana-przez-14-metrowa-fale/zdjecie/duze,1432027.
14. http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Plik:Deuteriumtritium_fusion.svg&filetimestamp=20091128282729.
15. http://pl.wikipedia.org/wiki/Prosument.
16. http://pl.wikipedia.org/wiki/Sozologia.
17. http://pl.wikipedia.org/wiki/Telewizja_Polska.
18. http://svtechtalk.com/cleantech/smart-grid.
19. http://telbit24.pl/public/images/editor/image/Obrazki%20rozne/inteligentny%20dom.png.
20. http://www.100percentrenewables.eu.
21. http://www.1lo.suwalki.pl/energ/doc/term.html.
22. http://www.chip.pl/images/sprzet/WRELLightbulb1.jpg/image_preview.
23. http://www.chronmyklimat.pl/energetyka/polityka-energetyczna/9191-energetyczna_mapa_drogowa_2050__ku_dostatniej__niskoemisyjnej_europie.
24. http://www.cire.pl/rynekenergii/podstawa.php?smid=207.
25. http://www.edf.com/html/panorama/medias/images/durable/solid/reacteur_iter.jpg.
26. http://www.energie-odnawialne.net/index.php/plany-energetyczne-polski,thml.
27. http://www.indexmundi.com/g/g.aspx?v=81&c=xx&l=en.
28. http://www.klimatdlaziemi.pl/index.php?id=185&lng=pl.
29. http://www.stat.gov.pl.
30. http://www.tvn24.pl/0,1545231,wiadomosc.html.
31. http://www.ure.gov.pl/portal/pl/424/3322/Perspektywy_rozwoju_inteligentnych _sieci_energetycznych_technologiczny_przelom_.html.
32. http://ziemianarozdrozu.pl/artykul/1987/niemiecka-produkajca-pradu-z-paneli-slonecznych-wzrosla-w-2011-roku-o-60-procent.
DOI :
Cytuj : Adamowicz, M. ,Jaskólski, M. ,Kaczmarek-Kacprzak, A. ,Jaskólski, M. ,Małkowski, R. ,Szczerba, Z. ,Małkowski, R. ,Zbroński, A. ,Nogal, Ł. ,Machowski, J. ,Racewicz, S. ,Królikowski, S. ,Walczak, B. ,Wójcik, A. ,Aftański, A. , Electrical energy in the future. A vision of 2050. Acta Energetica nr 3/2012
[Top]

Application of MARKAL model to optimisation of electricity generation structure in Poland in the long-term time horizon. Part II, Model and forecasts assumptions

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Application of MARKAL model to optimisation of electricity generation structure in Poland in the long-term time horizon. Part II, Model and forecasts assumptions

Autorzy :
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Abstrakty : In this paper, the next in a series of publications on the subject, assumptions are presented of a power system development model in terms of electricity generation technology infrastructure in Poland, in the long term perspective until 2060. The model is based on the mathematical structure of the MARKAL optimization package. Among other things developed are a forecast of the fi nal demand for electricity and heat, the current mix of power and electricity generation in Poland, and a forecast of decomissioning in the power and co-generation plants. The study also contains a summary of technical and economic indicators of the generation technologies considered in the model.The author shall not be responsible for any outcome of use of the research results presented herein.

Niniejszy artykuł, będącym kontynuacją cyklu o tej tematyce, przedstawiona założenia modelu rozwoju systemu energetycznego w zakresie struktury technologicznej wytwarzania energii elektrycznej w Polsce, w perspektywie długoterminowej, do 2060 roku. Model ten oparty jest na strukturze matematycznej pakietu optymalizacyjnego MARKAL. Opracowano m.in. prognozę zapotrzebowania finalnego na energię elektryczną i ciepło, aktualną strukturę mocy i produkcji energii elektrycznej w Polsce oraz prognozę wyłączania mocy w istniejących elektrowniach i elektrociepłowniach. Opracowanie zawiera również zestawienie wskaźników techniczno-ekonomicznych technologii energetycznych rozpatrywanych w modelu.

Słowa kluczowe : MARKAL, planowanie energetyczne, prognozy energetyczne, MARKAL, energy planning, energy forecasting,
Wydawnictwo : ENERGA SA
Rocznik : 2012
Numer : nr 4
Strony : 4 – 21
Bibliografia : 1. Plan rozwoju PSE Operator SA do 2025 roku PSE- Operator SA Development Plan until 2025, PSE Operator SA, Konstancin-Jeziorna 2010.
2. Zapotrzebowanie mocy w KSE Power demand in the NPS, PSE Operator SA online, Konstancin-Jeziorna 2012, http://www.pseoperator.pl/index.php?dzid=77.
3. Obwieszczenie ministra środowiska z dnia 4 października 2010 roku w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2011 Notice of the Minister of the Environment of 4 October 2010 on the rates of fees for the use of the environment in 2011, Monitor Polski 2010, issue 74, item 945.
4. Statystyka Elektroenergetyki Polskiej 2001-2009 Polish Power Sector Electricity Statistics 2001–2009, ARE SA Energy Market Agency, Warsaw 2002–2010
5. Statystyka Ciepłownictwa Polskiego Polish Heat Sector Electricity Statistics 2007–2009, ARE SA Energy Market Agency, Warsaw 2008–2010.
6. Jaskólski M., Modelowanie rozwoju regionalnych systemów energetycznych ze szczególnym uwzględnieniem bioenergii Modeling the development of regional power systems, with particular emphasis on bioenergy, doctoral dissertation, Gdańsk University of Technology, Gdańsk 2006.
7. Jaskólski M., Bućko P., Modelowanie rozwoju systemów energetyznych z uwzględnieniem mechanizmów promowania odnawialnych źródeł energii Modeling the development of power systems including mechanisms to promote renewable energy sources, Archiwum Energetyki 2007, vol. XXXVII, Specjal Issue: XII International Scientifi c Conference ”Current Problems in Power Engineering – APE07”, 2007, Polish Academy of Sciences, Committee for Energy Studies, Gdańsk 2007.
8. Jaskólski M., Bućko P., Odwzorowanie mechanizmów promowania odnawialnych źródeł energii w modelach rozwoju systemów energetycznych Mapping mechanisms for the promotion of renewable energy sources in power system development models, Rynek Energii, April 2007, issue 2(69), pp. 41–47, Kaprint. Lublin 2007.
9. Obwieszczenie ministra gospodarki z dnia 12 grudnia 2007 roku w sprawie raportu oceniającego postęp osiągnięty w zwiększaniu udziału energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji w całkowitej krajowej produkcji energii elektrycznej Notice of the Minister of Economy of 12 December 2007 on the assessment report on the progress made in increasing the share of electricity produced from high-effi ciency cogeneration in the country’s total electricity production, Monitor Polski year 2008, issue 1, items 11 and 12.
10. Prognoza ludności na lata 2008–2035 Population forecasts for 2008–2035, GUS Central Statistical Offi ce, Warsaw 2009.
11. Prognoza gospodarstw domowych na lata 2008–2035 Households forecasts for 2008-2035, GUS Central Statistical Offi ce, Warsaw 2009.
12. Stan i prognoza koniunktury gospodarczej issue 71, The Gdańsk Institute for Market Economics, August 2011.
13. Polska – wskaźniki makroekonomiczne Poland – macroeconomic indicators (PKD 2007), GUS Central Statistical Offi ce online, Warsaw, 14 September 2011, www.stat.gov.pl.
14. Budownictwo mieszkaniowe 1991–2011 Housing development 1991–2011, GUS Central Statistical Offi ce online, Warsaw, 16 September 2011, www.stat.gov.pl.
15. Gospodarka mieszkaniowa w 2009 Housing management in 2009, GUS Central Statistical Offi ce online, Warsaw, 16 November 2010, www.stat.gov.pl.
16. Infrastruktura komunalna w 2009 Municipal infrastructure in 2009, GUS Central Statistical Offi ce online, Warsaw, 15 November 2010, www.stat.gov.pl.
17. Strategia Rozwoju Kraju 2007–2015 The National Development Strategy 2007-2015, Ministry of Regional Development, Warsaw, November 2006.
18. Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Polish Energy Policy until 2030, Ministry of Economy, Warsaw 2009.
19. World Energy Outlook 2009, OECD/IAE 2009.
20. World Energy Outlook 2010, OECD/IAE 2010.
21. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 lipca 2011 roku w sprawie sposobu obliczania danych podanych we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegółowego obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji Regulation of the Minister of Economy of 26 July 2011 on the method to calculate data presented in the application for a certifi cate of origin from cogeneration, and the specifi c obligation to obtain and present to redeem these certifi cates, pay the replacement fee and to confi rm the data on the electricity output from high-effi ciency cogeneration, J. of L. 2011, issue 176, item 1052.
22. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 2008 roku w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii Regulation of the Minister of Economy of 14 August 2008 on the detailed scope of the responsibilities to obtain and present for redemption the certifi cates of origin, to pay the replacement fee, to purchase electricity and heat produced from renewable energy sources, and the responsibility to confi rm the data on the amount of electricity generated from renewable energy sources, J. of L. 2008, issue 156, item. 969.
23. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 15/2012 w sprawie jednostkowych opłat zastępczych dla kogeneracji obowiązujących w 2013 roku. Information of the President of the Energy Regulatory Offi ce No. 15/2012 on the unit replacement fees for CHP in 2013.
24. ETSAP, Energy Technology Systems Analysis Programme, MARKAL MATTER Model Database 4.2. Input Data Technologies and Processes online, Torino 2005, http://www.etsap.org/markal/matter/data/main.html.
25. Münter M., Hinderson A., Sustainable Energy in Poland – Vattenfall In-Kind Contribution (I), Vattenfall Utveckling AB. Stockholm, Sweden 2003.
26. Prawo energetyczne The energy law, Act of April 10, 1997.
27. UK MARKAL Model v3.24: Documentation online, http://www.ukerc.ac.uk/support/tiki-index.php?page=ES_MARKAL_Documentation_2010.
28. Strubegger M. et al., CO2DB Manual Version 2.0. IIASA, Laxenburg, Austria 1999.
29. CES KUL, CES KULeuven – VITO, Federal Offi ce for Scientific, Technical and Cultural Aff airs, The Belgian Markal Database, Brussels 2001.
30. Regulamin rejestru świadectw pochodzenia prowadzonego przez Towarową Giełdę Energii SA Rules of the Register of certifi cates of origin maintained by the Polish Power Exchange, The consolidated text adopted by the resolution of the Board No. 142/28/11 dated 18 July 2011, entered into force on 1 August 2011.
31. President of the Energy Regulatory Office, Information 2/2012 on the unit replacement fee to be used to calculate the replacement fee in the implementation of the obligation referred to in Article 9a Sect. 1 and 2 of the Energy Law for 2012, Warsaw, February 8, 2012.
32. The Law on renewable energy sources – the draft of 20 December 2011, Ministry of Economy, Energy Department, Warsaw 2011.
33. Miłek M., Problemy z pakietem klimatyczno-energetycznym Problems with the Climate and Energy Package, KIG National Chamber of Commerce, Chamber of Energy and Environmental Protection, Warsaw 2012.
34. Jaskólski M., Analiza kosztów wytwarzania energii elektrycznej w elektrowni jądrowej Cost analysis of electricity generation in nuclear power plants, XV International Conference ”Present-Day Problems of Power Engineering APE ’11”, Jurata 2011, Conference proceedings, Gdańsk 2011.
35. (PEP2030, 2011) ARE SA Energy Market Agency, Aktualizacja prognozy zapotrzebowania na paliwa i energię do roku 2030 Updated forecasts of demand for fuels and energy until 2030, Warsaw, September 2011.
36. Dąsal K., Popławski T., Rusek K., Ocena długoterminowych prognoz zużycia energii i mocy szczytowych w systemach elektroenergetycznych Assessment of long-term forecasts of energy consumption and peak powers in power systems, Polityka Energetyczna 2011, vol. 14, book 2.
37. (RAPORT2050) Impact assessment of the establishment of the objectives of deep reductions in greenhouse gas emissions in the EU by 2050, with particular consideration of the electricity generation decarbonisation eff ects for Poland – SYNTHESIS, System Research of EnergSys Sp. z o.o. commissioned by Polish Electricity Committee, version of 14 June 2010, Warsaw, Poland, June 2010.
DOI :
Cytuj : Jaskólski, M. , Application of MARKAL model to optimisation of electricity generation structure in Poland in the long-term time horizon. Part II, Model and forecasts assumptions. Acta Energetica nr 4/2012
[Top]

Power unit impedance and distance protection functions during faults in the external power grid

Czasopismo : Acta Energetica
Tytuł artykułu : Power unit impedance and distance protection functions during faults in the external power grid

Autorzy :
Jaskólski, M.
Gdańsk University of Technology, mjask@ely.pg.gda.pl,
Lizer, M.
Institute of Power Engineering in Warsaw, marcin.lizer@ien.com.pl,
Abstrakty : This paper presents the problem of the risk of an unnecessary tripping of a generation unit’s underimpedance protection functions in circumstances of generator power swings following elimination of long-lasting fault in the external power grid. The fi rst part describes typical solutions of a generator impedance protection function (21e) and unit distance protection function (21s). Starting characteristics of these protection functions are shown, as well as their typical operating logics and ways of calculating their settings. Then exemplary (the most common) solutions of unit under-impedance relays power swing blocking functions are described. Following this introduction, the issues of the threat of unnecessary operation of fast-tripping protection zones of 21e and 21s protection functions are described, which arises in the circumstances of generator asynchronous power swings occurring after elimination of long-lasting faults in the grid supplied by the power unit. The paper also shows that the available power swing blocking functions may not be able to correctly detect the described conditions, thus allowing the unnecessary operation of under-impedance relays. How an impedance calculation algorithm aff ects the impedance trajectory seen by a protection relay is also presented.

W artykule przedstawiono problem ryzyka zbędnego działania zabezpieczeń podimpedancyjnych jednostki wytwórczej, w czasie kołysań mocy następujących po długo likwidowanych zwarciach w sieci zewnęt